Tło: zdecydowane wsparcie Polski dla osób przymusowo wysiedlonych
Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę ponad cztery miliony ukraińskich mieszkańców szukało schronienia w Polsce. Praca polskiego rządu i części sektora prywatnego – a także narodu polskiego – na rzecz integracji gospodarczej i społecznej osób przymusowo przesiedlonych (FDP) była wzorowa. Prace te zostały oczywiście uzupełnione szybkimi i skutecznymi działaniami organizacji pomocowych, takich jak UNHCR i IOM.
Polska wykonała doskonałą pracę, zapewniając możliwość zalegalizowania swojego statusu osobom przymusowo wysiedlonym. Oznacza to dostęp do zatrudnienia, edukacji, opieki zdrowotnej i innych programów socjalnych. Instytucje finansowe interweniowały, aby zapewnić dostęp do rachunków bankowych, usług bankowości elektronicznej i kart płatniczych, aby wszelkie świadczenia socjalne i wpłaty gotówkowe mogły być bezpiecznie odbierane i wykorzystywane na doraźne potrzeby FDP. Przeliczenie hrywny (waluta ukraińska) na złote (waluta polska) ułatwiło porozumienie pomiędzy bankami centralnymi Polski i Ukrainy.
Teraz nasza uwaga skupia się na długoterminowym dobrostanie przesiedleńców i społeczności ich przyjmujących. Ponieważ wielu FDP z Ukrainy pozostanie w Polsce na dłużej, jeśli nie na stałe, władze planują ich integrację społeczną, zawodową i gospodarczą, aby ułatwić im odporność i niezależność od świadczeń socjalnych i społecznych, a także umożliwić im kompleksowe, aby pomóc w rozwoju gospodarki społeczności przyjmujących.
W stronę zrównoważonego rozwoju: kroki działań dla rządu i sektora prywatnego
Sektor Prywatny dla Uchodźców (PS4R), inicjatywa koordynowana przez Bank Światowy, przeprowadziła analizę warunków długoterminowej integracji FDP z Ukrainy w Polsce i przedstawiła rekomendacje dotyczące środków publicznych i prywatnych niezbędnych do skutecznego działania. Analiza opublikowana w maju 2023 r., Wzmocnienie pozycji ekonomicznej osób przymusowo przesiedlonych na Ukrainie: ocena polskich ram prawnych i regulacyjnych oraz roli polskiego sektora prywatnego jest zakorzeniony w kontekście uchodźczym i biznesowym w Polsce i łączy doświadczenia PS4R z sytuacjami FDP o wysokiej intensywności w innych częściach świata. Został on przedłożony polskiemu rządowi w czerwcu 2023 r., a polskie władze uwzględnią jego opinię techniczną przy opracowywaniu długoterminowego planu reagowania.
Z raportu wynika, że im szybciej FDP z Ukrainy zostaną zintegrowani z polską gospodarką, tym szybciej szerzej zintegrują się z polskim społeczeństwem i swoimi umiejętnościami, talentami i działalnością przedsiębiorczą będą wspierać rozwój społeczności lokalnych. Dzięki odpowiednim zachętom regulacyjnym, lokalnym praktykom i wsparciu sektora prywatnego FDP z Ukrainy mogą być pracodawcami, wzbogacać siłę roboczą, inwestować i tworzyć nowe rynki dla produktów i usług.
Wśród kluczowych ustaleń niektóre obszary wskazano jako zalecenia dla sektora publicznego i/lub prywatnego.
Zalecenia do rozważenia przez sektor publiczny:
- Utrzymanie wsparcia społecznego i regulacyjnego: Zabezpiecz długoterminowe budżety i poszerz obszary pomocy, jednocześnie wspierając organizacje pozarządowe promujące włączenie społeczne. Szybsze uznawanie dyplomów, praw jazdy i dostęp do usług finansowych w celu zapewnienia płynnej integracji.
- Przyznanie praw obywatelom państw trzecich: Zmienić ustawę o pomocy uchodźcom ukraińskim, aby zapewnić cudzoziemcom uciekającym przed konfliktem równe prawa i dostęp do niezbędnych dokumentów.
- Wspieraj przedsiębiorczość uchodźców: zapewniaj szkolenia biznesowe, upraszczaj procesy rejestracji i zapewniaj dotacje na start, aby umożliwić uchodźcom rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej i przyczynić się do wzrostu gospodarczego.
- Większe wsparcie ze strony samorządu: Zapewnienie wsparcia finansowego samorządom w zakresie przedsiębiorczości i usług biznesowych, utworzenie ośrodków mentoringu i integracji kulturalnej na terenie całego kraju.
- Wykorzystaj potencjał diaspory: Ułatwiaj Ukraińcom inwestycje zagraniczne za granicą oraz wykorzystaj powiązania gospodarcze i wiedzę specjalistyczną ukraińskiej diaspory dla wzrostu regionalnego.
Zalecenia do rozważenia przez sektor prywatny:
- Poprawa szans na zatrudnienie i dostępu do pracy: Inwestuj w kursy języka polskiego i placówki opieki nad dziećmi oraz zapewniaj pomoc w poszukiwaniu pracy i szkolenia techniczne w celu zwiększenia uczestnictwa w rynku pracy.
- Promuj dialog społeczny między pracodawcami: Podnoś świadomość firm na temat korzyści płynących z zatrudniania uchodźców i oferuj zachęty finansowe zachęcające do zaangażowania, tworząc sytuację, w której wygrywają obie strony.
- Wykorzystaj istniejący ekosystem przedsiębiorczości: Wykorzystaj ustalone polskie programy przedsiębiorczości, aby zapewnić wsparcie i wskazówki przedsiębiorcom-uchodźcom za pośrednictwem sieci rówieśniczych i mentoringu.
- Zachęcanie do inwestycji w przedsiębiorstwa związane z uchodźcami: Współpracuj z funduszami inwestycyjnymi, bankami i korporacjami, aby przyciągnąć kapitał i promować innowacje technologiczne w sektorach związanych z uchodźcami.
- Zjednoczcie się w ramach „Porozumienia gospodarczego”: zjednoczcie przedsiębiorstwa, rządy, organizacje pozarządowe i darczyńców, aby połączyć zasoby i stworzyć skoordynowany mechanizm na rzecz zrównoważonej integracji gospodarczej. Współpracując, możemy uwolnić prawdziwy potencjał ukraińskich uchodźców i przyspieszyć rozwój gospodarczy.
Wdrażając te dziesięć zaleceń, sektor publiczny i prywatny w Polsce mogą współpracować na rzecz dalszego promowania trwałej integracji gospodarczej uchodźców z Ukrainy, z korzyścią zarówno dla uchodźców, jak i lokalnej gospodarki. Nie tylko wzmocni spójność społeczną społeczności przyjmującej, ale także przyczyni się do ogólnego wzrostu gospodarczego i stabilności kraju, torując jednocześnie drogę do rozwoju gospodarczego i przyszłej współpracy pomiędzy Polską a Ukrainą.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.