Sport jest punktem wyjścia dla ludzi, którzy chcą nawiązać kontakt z innymi ludźmi. Sport daje możliwość integracji ludzi na równych prawach i interakcji z nimi. Dla imigrantów sport może być kluczem do dopasowania się do społeczeństwa.
Ale jak łatwo jest dołączyć osobom o obcych nazwiskach?
To zależy od tego, jak obco brzmiące jest imię i być może także od miejsca zamieszkania. Wyniki eksperymentu pokazują, że nie jest tak samo w całej Skandynawii. Niektóre są bardziej podobne niż inne.
Eksperyment z sfałszowaną piłką nożną rzeczywiście przynosi zachęcające wyniki w Norwegii i Danii. Ale nie dla Szwecji.
Fikcyjne dziewczyny z piłki nożnej zgłosiły się na próby
W eksperymencie badaczki udawały dziewczyny, które chciały aplikować do klubów piłkarskich w Norwegii, Szwecji i Danii.
„Skontaktowaliśmy się z każdym kobiecym klubem ligowym z drużynami amatorskimi w Skandynawii, z wyjątkiem czołowych drużyn” – mówi Tor Georg Jakobsen. Jest profesorem nauk politycznych w NTNU Business School.
Naukowcy wysłali e-maile pod fikcyjnymi nazwiskami do kontaktów w łącznie 1141 klubach piłkarskich. Obejmuje to 665 klubów w Szwecji, 259 w Norwegii i 207 w Danii.
E-maile były identyczne, ale badacze je zróżnicowali, podpisując niektóre tradycyjnymi rodzimymi imionami, a inne losowymi nazwiskami trzech największych mierzalnych grup mniejszościowych w każdym kraju.
Następnie badacze przejrzeli odpowiedzi, które otrzymali – lub których nie otrzymali – i zauważyli, jak bardzo różniły się one od imion fikcyjnych dziewcząt.
Co mówimy i co robimy
„Zmierzyliśmy odsetek pozytywnych reakcji, w przypadku których dziewczęta zostały zaproszone na próbny trening” – mówi Jakobsen.
Tylko kilka kontaktów z piłką nożną bezpośrednio wyraziło negatywne komentarze, odpowiadając na prośbę. Może to typowe dla Skandynawów. Jednak szereg klubowych kontaktów po prostu nie zareagował. Naukowcy sklasyfikowali to jako brak pozytywnej reakcji.
„Ta metoda jest genialnym sposobem mierzenia „niewłaściwych” opinii. Brak odpowiedzi na e-mail nie stanowi zagrożenia dla kontaktu, ale analizując te informacje możemy zidentyfikować tendencje, które w innych przypadkach obserwujemy tylko w wyborach, a nie w sondażach – mówi Jakobsen.
To, co ludzie mówią i co robią, nie zawsze jest takie samo.
Najbardziej dyskryminowani byli Szwedzi
„Szwecja jest najciekawszym krajem i miała stosunkowo wyraźne wyniki”, mówi Jakobsen.
Tutaj badacze odkryli znacznie wyraźniejszą tendencję do dyskryminacji niż w Norwegii i Danii.
Trend w Szwecji był wyraźny. Rodzime imiona szwedzkie uzyskały pozytywny wskaźnik odpowiedzi na poziomie około 77 procent, fińskie imiona około 73 procent, polskie imiona 65 procent, a imiona irackie 62 procent. Odpowiada to temu, co badacze nazywają dystansem kulturowym, czyli jak różnie postrzegane są kultury.
„Różnica między nazwami szwedzkimi i fińskimi nie jest znacząca, ale dotyczy nazw polskich i irackich” – mówi Jakobsen.
Naukowcy nie byli w stanie zidentyfikować tego wyraźnego trendu ani w Norwegii, ani w Danii.
W Norwegii nazwy polskie i litewskie otrzymały nieco mniej odpowiedzi niż norweskie, ale różnica nie była znacząca. W przypadku imion somalijskich odsetek odpowiedzi był prawie identyczny jak w przypadku imion norweskich.
W Danii nazwy polskie, syryjskie i tureckie otrzymały nieco mniej odpowiedzi niż nazwy duńskie, ale znowu różnica nie była znacząca. W przypadku Danii należało wziąć pod uwagę nazwiska niemieckie, ponieważ Niemcy są drugą co do wielkości grupą imigrantów. Jednak nazwy niemieckie zostały wykluczone, ponieważ są zbyt podobne do nazw duńskich.
Brak powodów do radości
„To paradoksalne, że Szwecja czasami wypada znacznie lepiej niż Dania i Norwegia w dużych sondażach, jeśli chodzi o zaufanie do ludzi innych narodowości” – mówi Jakobsen.
Jeśli zapytasz ludzi bezpośrednio, wydaje się, że my w Norwegii i Danii jesteśmy nieco bardziej sceptyczni wobec obcokrajowców niż ludzie w Szwecji. Ale tutaj teoria i praktyka się rozchodzą.
Nie należy się jednak zbytnio ekscytować podwójnymi standardami Szwedów. Bo to niekoniecznie jest sprawiedliwe.
„Powinniśmy również wspomnieć, że Szwecja ma o wiele więcej klubów piłkarskich niż Dania i Norwegia” – mówi Jakobsen.
Wraz ze wzrostem liczby klubów rośnie prawdopodobieństwo zbiegów okoliczności wpływających na wyniki. Na przykład wystarczy kilku zdesperowanych trenerów w Norwegii i Danii, aby zmienić liczby. Uzupełnienie składu niemal za wszelką cenę przekona nawet najbardziej sceptycznego trenera, by odpowiedział „tak” na dopuszczenie do gry kogoś o obco brzmiącym nazwisku.
Być może dla niektórych obce brzmiące imiona brzmią bardziej egzotycznie. Być może nazwy wskazują na tradycje i umiejętności piłkarskie, które sprawiają, że mówienie „tak” jest bardziej ekscytujące.
Szwecja ma również znacznie większy odsetek imigrantów i dzieci imigrantów w porównaniu z Norwegią i Danią. W Szwecji odsetek ten wynosi 20 procent, w porównaniu do 14 procent w Norwegii i 12 procent w Danii.
Łatwiej dziewczynom?
Podobne eksperymenty wykazały, że chłopcy, którzy chcą tego spróbować, generalnie mają mniejsze szanse na akceptację, jeśli mają obco brzmiące imiona.
W przypadku dziewcząt reakcja nie jest jednak tak jednoznaczna.
„Kraje skandynawskie są idealne do tego typu badań. „W większości krajów europejskich nie ma wystarczającej liczby zespołów kobiecych do analizy empirycznej” – mówi Cornel Nesseler. Jest członkiem NTNU Business School i profesorem nadzwyczajnym na Uniwersytecie w Stavanger.
Nesseler przeprowadził wcześniej podobne badania na męskich graczach.
Wyjaśnia, że odpowiedzi częściej dostają dziewczyny o dziwnie brzmiących imionach. Z tego powodu otrzymali więcej pozytywnych opinii niż chłopcy w innych eksperymentach.
Innymi słowy, mogłoby się wydawać, że przeciętnie kontakty piłkarskie są bardziej pozytywne w stosunku do dziewcząt niż do chłopców. Jednak eksperymenty są tak różne, że nie możemy powiedzieć na pewno.
„Zapotrzebowanie na zawodniczki jest prawdopodobnie znacznie większe niż na mężczyzn, co również może wpływać na wskaźnik odpowiedzi” — mówi Nesseler.
Odniesienie:
Burza i in. Dyskryminacja etniczna w Skandynawii: spostrzeżenia z eksperymentu terenowego w amatorskiej piłce nożnej kobiet, Komunikacja w naukach humanistycznych i społecznycht. 10, 2023. DOI: 10.1057/s41599-023-01734-7
Witold Gombrowicz jest autorem publikującym na portalu humanmag.pl, gdzie porusza tematy związane z aktualnościami, polityką, biznesem, technologią, sportem, rozrywką i stylem życia. Skupia się na przejrzystym przedstawianiu faktów, dostarczaniu użytecznych informacji oraz opisywaniu wydarzeń i historii istotnych dla czytelników w rzetelny i przystępny sposób.