Connect with us

Nauka

Ta starożytna ryba nadała całemu oceanowi sztywną dolną wargę

Published

on

Ta starożytna ryba nadała całemu oceanowi sztywną dolną wargę

Około 375 milionów lat temu ryby pancerne rządziły wodnym światem. Te prymitywne kręgowce szczękowe, znane jako placodermy, występowały we wszystkich kształtach i rozmiarach, od maleńkich mieszkańców dna po gigantyczne filtratory. Niektóre, jak na przykład Dunkleosteus w kształcie kuli, należały do ​​najwcześniejszych drapieżników oceanicznych.

Niewiele z tych starożytnych osobliwości było dziwniejszych niż trafnie nazwany Alienacanthus. Odkryta w Polsce w 1957 roku ryba z okresu dewonu, początkowo znana była z zestawu dużych, kostnych kolców. Jednak niedawne odkrycie skamieniałej czaszki Alienacanthus zostało opisane w artykule opublikowanym w środę w czasopiśmie Otwarta nauka Towarzystwa Królewskiego, pokazuje, że te kolce były w rzeczywistości wydłużoną szczęką ryby. Mierząca dwukrotnie długość reszty czaszki ryby, ta dolna szczęka zapewniała Alienacanthus najbardziej ekstremalne ugryzienie w naturze i być może sztywną dolną wargę.

„Nadal ma bardzo obcy wygląd, więc nazwa jest bardzo odpowiednia” – stwierdziła Melina Jobbins, paleontolog badająca placodermy na Uniwersytecie w Zurychu i jest autorką artykułu.

Od odkrycia w latach pięćdziesiątych XX wieku Alienacanthus znany jest jedynie z kilku skamieniałości odkrytych w górach środkowej Polski i Maroka. W okresie późnego dewonu obszary te były zatopionymi wybrzeżami na przeciwległych krańcach rozległego morza oddzielającego superkontynenty północny i południowy. Jednak wiele z tych skamieniałości jest fragmentarycznych i dostarcza niewiele szczegółów na temat wyglądu tej dziwnej ryby.

W ciągu ostatnich dwudziestu lat badacze odkryli dodatkowe dobrze zachowane skamieniałości Alienacanthus w europejskich zbiorach muzealnych. Doktor Jobbins nawiązał współpracę z badaczami z kilku z tych muzeów, aby zebrać fragmenty skamieniałości i dokładniej opisać starożytną rybę.

Kluczem do rozwikłania tej podejrzanej zagadki była niemal kompletna czaszka Alienacanthus, mierząca ponad 60 centymetrów, pochodząca z Maroka i znajdująca się obecnie w zbiorach Instytutu Paleontologicznego Uniwersytetu w Zurychu. Ponieważ elementy czaszki były nadal ruchome, zespół zdał sobie sprawę, że dziwnie ukształtowane kolce Alienacanthusa to w rzeczywistości kości jego dolnej szczęki. To czyniło rybę jeszcze dziwniejszą: kiedy zamykała pysk, placoderma przypominała odwróconą igłę z długą dolną szczęką w kształcie dzioba.

READ  Zapomnij o Mbappé, Antoine Griezmann jest prawdziwym zagrożeniem Francji dla Anglii w ćwierćfinale mistrzostw świata

Chociaż ryby takie jak miecznik i żarłacz piły mają wyraźnie wysuniętą górną szczękę, bardzo niewiele gatunków ma wydłużoną dolną szczękę. Obecnie tę cechę można zaobserwować tylko u grupy małych ryb zwanych półdziobami. Jednak względna długość żuchwy Alienacanthusa była o 20% dłuższa niż półdzioba. Szczęka Alienacanthus była również proporcjonalnie dłuższa niż podobne struktury obserwowane u prehistorycznych rekinów i morświnów, co czyniło tę skamieniałą rybę niekwestionowanym mistrzem zgryzu dolnego.

Wydłużona szczęka mogła pomóc Alienacanthusowi w przesiewaniu osadów, tak jak współczesne półdzioby używają szczęk w kształcie łopaty. Inna hipoteza głosi, że prehistoryczne ryby wymachiwały szczękami, aby ogłuszyć lub zranić ofiarę.

Doktor Jobbins uważa, że ​​wydłużona szczęka, wypełniona zakrzywionymi zębami, które wystają daleko poza miejsce, w którym kończyła się górna szczęka, prawdopodobnie służyła za pułapkę. „Zasadniczo mogłoby to zaprosić ofiarę do środka i nie byłaby ona w stanie się wydostać, ponieważ jest tylko jedna droga” – powiedziała. Krótsza górna szczęka Alienacanthus mogła poruszać się niezależnie od dolnej szczęki i zamykać się, gdy ryba lub kałamarnica znalazła się zbyt głęboko.

Ta ryba o krzywych zębach jest intrygującym dziwakiem ewolucyjnym. Jako placoderma Alienacanthus należał do pierwszych grup kręgowców, u których rozwinęły się złożone szczęki. Ryba daje wyobrażenie o tym, jak ekstremalne mogą być szczęki wkrótce po pojawieniu się obecnie szeroko rozpowszechnionej cechy.

Alienacanthus reprezentuje także jeden z ostatnich rozdziałów ewolucyjnej pomysłowości placodermy. 15 milionów lat po pojawieniu się zębatego kubka Alienacanthusa te pancerne ryby zostały wytępione i zastąpione przez rekiny.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *