Wczoraj rano Kraków w południowej Polsce odnotował czasami drugi najwyższy poziom zanieczyszczenia powietrza na świecie. Według globalnego serwisu monitorującego IQ Air tylko w Delhi w Indiach jakość powietrza była wówczas gorsza.
W wielu okolicznych miastach województwa małopolskiego, których stolicą jest Kraków, a które nie są ujęte w rankingu IQ Air, poziom substancji zanieczyszczających powietrze był jeszcze wyższy.
To skłoniło władze regionalne do wydania w wielu miastach oficjalnych ostrzeżeń o zanieczyszczeniu powietrza, zalecających mieszkańcom ograniczenie aktywności fizycznej na świeżym powietrzu i ilości powietrza wpuszczanego do domów.
Stężenie cząstek PM10, które mają szkodliwy wpływ na zdrowie człowieka, osiągnęło wczoraj w Krakowie poziom 165 mikrogramów na metr sześcienny, czyli trzy i pół razy więcej niż maksymalny poziom bezpieczeństwa zalecany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) – podało Gazety Wyborczej codziennie.
Stężenie mniejszych cząstek PM2,5, które mogą przedostać się do krwiobiegu, osiągnęło prawie 120 mikrogramów na metr sześcienny, czyli prawie ośmiokrotnie więcej niż norma WHO.
Chociaż stężenie obu cząstek spadło dziś do 80 mikrogramów na metr sześcienny dla PM10 i 66 dla PM2,5, nadal znacznie przekraczało zalecane maksimum, jak wykazały dane ze strony internetowej Airly monitorującej jakość powietrza.
W Kalwarii Zebrzydowskiej, 30 kilometrów na południe od Krakowa, stężenie PM10 wyniosło wczoraj 230 mikrogramów na metr sześcienny (ponad pięciokrotnie więcej niż maksymalna zalecana przez WHO), a PM2,5 173 mikrogramy na metr sześcienny (ponad 11 powyżej normy WHO).
🔴 Dziś rano jakość powietrza, zwłaszcza na południu Polski, jest zła.
❗️W związku z pogarszającym się stanem aerosanitarnym zaleca się ograniczenie przebywania na świeżym powietrzu, co szczególnie dotyczy osób z chorobami układu oddechowego😷.
Duńczyk: @PL_GIOS.#IMGW #Powietrze pic.twitter.com/6FFviuwkh5— IMWM-PIB METEO POLSKA (@IMGWmeteo) 6 grudnia 2023 r
Polska od dawna jest jednym z najbardziej zanieczyszczonych krajów w Europie, a szczególnie południe kraju charakteryzuje się wysokim poziomem smogu w zimowym sezonie grzewczym, kiedy wiele osób w celu ogrzania swoich domów spala węgiel lub inne substancje. Zanieczyszczenia powodują co roku dziesiątki tysięcy przedwczesnych zgonów.
Sam Kraków od dawna odnotowuje jedne z najgorszych zanieczyszczeń powietrza w Polsce, choć w ostatnich latach liczby te poprawiły się dzięki działaniom antysmogowym podjętym przez władze miasta, takim jak zakaz spalania węgla.
Jednakże okoliczne społeczności, które nie posiadają takich środków, przyczyniają się do utrzymującego się wysokiego poziomu zanieczyszczeń w mieście. W Polsce węgiel spala się w celu wytworzenia około 70% energii elektrycznej, a około jedna trzecia gospodarstw domowych w celu wytworzenia ciepła.
W nowym rankingu Polska została uznana za najmniej zielony kraj w UE.
Finansowane ze środków UE badanie uwzględnia stan środowiska, jego wpływ na jakość życia oraz wysiłki podejmowane w celu sprostania wyzwaniom klimatycznym https://t.co/hKyeucSzBl
— Notatki z Polski 🇵🇱 (@notesfrompoland) 5 listopada 2022 r
W ostatnich latach władze krajowe i lokalne wprowadziły szereg programów walki z zanieczyszczeniem powietrza, w tym dotacje dla gospodarstw domowych na modernizację systemów grzewczych i izolacji. Programy cieszyły się dużym zainteresowaniem i doprowadziły m.in. do boomu na montaż pomp ciepła.
Oprócz wprowadzenia zakazu spalania węgla, Kraków ogłosił, że od przyszłego roku starsze, bardziej zanieczyszczające środowisko samochody nie będą już wpuszczane do centrum miasta w pierwszej w Polsce strefie czystego transportu.
Stołeczna Warszawa zdecydowała się teraz także na wprowadzenie zakazu spalania węgla i wprowadzenie własnej strefy ekologicznego transportu.
Coroczny „ranking smogowy” pokazał, że w Polsce, która należy do najbardziej zanieczyszczonych w Europie, poprawiło się powietrze.
Po raz pierwszy od 2015 roku we wszystkich monitorowanych lokalizacjach średnie stężenie szkodliwych cząstek PM10 mieściło się w dopuszczalnych granicach https://t.co/sm1eD4dbJW
— Notatki z Polski 🇵🇱 (@notesfrompoland) 3 listopada 2023 r
Główne źródło obrazu: Airly
Alicja Ptak jest starszą redaktorką w Notes from Poland i dziennikarką multimedialną. Wcześniej pracowała dla Reutersa.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.