Wybory na Białorusi. Szef Rady Europejskiej: nie uznajemy wyników wyborów na Białorusi. Wideokonferencja Rady Europejskiej

Zorganizowano nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej poświęcony wsparciu społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi. Miał też wskazać, że wyjście z kryzysu jest możliwe poprzez dialog polityczny bez ingerencji z zewnątrz.

„Wybory na Białorusi nie były wolne ani uczciwe, dlatego nie uznajemy wyników ogłoszonych przez władze” – powiedział w środę po południu Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej. Belg wezwał władze w Mińsku do zaprzestania przemocy wobec demonstrantów, podkreślając, że sytuacja w tym kraju jest coraz bardziej niepokojąca. – Unia Europejska solidaryzuje się z Białorusinami, nie akceptujemy bezkarności – podkreślił. Zapowiedział, że UE wkrótce wprowadzi sankcje wobec osób odpowiedzialnych za przemoc, represje i oszustwa wyborcze.

CZYTAJ WIĘCEJ: Premier Morawiecki: stwierdziliśmy, że wybory na Białorusi powinny zostać powtórzone

Wcześniej, krótko po rozpoczęciu spotkania, Michel napisał na Twitterze: „Nasze przesłanie jest jasne. Przemoc musi się skończyć i rozpoczyna się pokojowy i pluralistyczny dialog”.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapewniła również, że wszyscy odpowiedzialni za przemoc, represje i fałszerstwo na Białorusi zostaną objęci sankcjami.

Zapowiedziała również, że Unia Europejska przeznaczy 53 mln euro na wsparcie Białorusinów. Jak zaznaczyła, dwa miliony euro zostanie przeznaczone na pomoc represjonowanym, a milion – na wsparcie organizacji pozarządowych. Pozostałe 50 mln euro ma przeznaczyć UE na pomoc Białorusi w walce z koronawirusem.

Przewodniczący Parlamentu Europejskiego David Sassoli powiedział podczas konferencji, że tylko jej obywatele mogą decydować o przyszłości Białorusi, a interwencja zewnętrzna byłaby nie do przyjęcia. Sassoli podkreślił, że istnieją wszelkie powody, by obawiać się eskalacji represji i interwencji zbrojnej na Białorusi.

– Mam jasne przesłanie dla tych, którzy uważają, że mogą nas podzielić: nie ma Europejczyków, którzy nie boją się takiego scenariusza. My Europejczycy jesteśmy zjednoczeni i zaniepokojeni, i chciałbym, aby ta Rada potwierdziła, że ​​nasza odpowiedź jest poprawna – podkreślił Włoch. Zwracając się do przywódców UE, podkreślił, że ich obowiązkiem jest zrobić wszystko, co w ich mocy, aby powstrzymać przemoc i zapewnić pociągnięcie do odpowiedzialności osób za nią odpowiedzialnych.

– W Mińsku i innych miastach mężczyźni i kobiety walczą o wartości, które są nam bardzo dobrze znane, ponieważ stanowią podstawę naszej Unii: godność jednostki, prawa człowieka, wolność, demokracja – zaznaczył przewodniczący Parlamentu Europejskiego. – Uważam, że naszym obowiązkiem jest, nie tylko jako sąsiedzi i przyjaciele, ale przede wszystkim jako przedstawiciele instytucji demokratycznych, pomoc Białorusinom w ich drodze do samostanowienia – dodał.

Sassoli uznał, że należy to zrobić nie tylko dlatego, że społeczeństwa w państwach członkowskich, zarówno na wschodzie, jak i na zachodzie kontynentu, oczekują tego od przywódców, ale także dlatego, że byłoby niedopuszczalne po prostu zgodzić się bezsilnie lub bezmyślnie na los przyjazny naród spoza UE. – Nasze zadanie jest jasne: poprzeć apele Białorusinów o jak najszybsze przeprowadzenie nowych wyborów oraz zapewnić śledztwo i karanie aktów przemocy i tortur. Musimy wywierać presję wszystkimi dostępnymi kanałami, aby więźniowie aresztowani od 9 sierpnia zostali zwolnieni, zrehabilitowani i zrekompensowani, zaapelował Sassoli.

Jak zauważył, sankcje są ważnym instrumentem, jakim dysponuje Unia Europejska, dlatego PE wzywa państwa członkowskie do ich niezwłocznego stosowania w celu karania poważnych naruszeń praw człowieka, które miały miejsce. Sassoli zauważył, że sankcje mogą obejmować zamrożenie aktywów osób, które nadużywają swojej władzy i naruszają podstawowe wolności. „Jesteśmy głęboko zaniepokojeni łamaniem praw człowieka i wierzymy, że jedyną realną drogą naprzód jest dialog ze wszystkimi krajowymi i międzynarodowymi zainteresowanymi stronami w celu zapewnienia pokojowego rozwiązania kryzysu” – powiedział.

Przed wideo posiedzeniem Rady Europejskiej prezydenci państw Grupy Wyszehradzkiej przyjęli wspólne stanowisko w sprawie sytuacji na Białorusi. Jak zapowiedział szef gabinetu prezydenckiego Krzysztof Szczerski, wezwał on do dialogu i zorganizowania nowych wyborów, przyjęcia europejskiego planu solidarności z Białorusią oraz poszanowania suwerenności Białorusi.

– „27” zgadza się, że przebieg wyborów złamał wszelkie standardy i że należy je powtórzyć i zapewnić ich uczciwość – poinformowało PAP źródło unijne po wtorkowym wieczornym spotkaniu ambasadorów przygotowujących spotkanie liderów.

Zaraz po wyborach na Białorusi premier Mateusz Morawiecki poprosił o spotkanie na szczycie. Według PAP, szef polskiego rządu w ostatnich dniach przeprowadził kilka rozmów z przewodniczącym Rady Europejskiej Charlesem Michelem i szefową Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen. – Początkowo szczyt nie miał być. Sam fakt, że liderzy poprowadzą dyskusję, to bardzo ważny sygnał – podkreśliło źródło.

„Białorusini mają prawo decydować o swojej przyszłości. Aby było to możliwe, przemoc musi się skończyć, musi się rozpocząć pokojowy i pluralistyczny dialog. Przywództwo Białorusi musi odzwierciedlać wolę narodu. Nie powinno być żadnych ingerencji z zewnątrz, „Charles Michel napisał przed spotkaniem. W liście nie ma jednak wzmianki o konsekwencjach ewentualnej ingerencji w sprawy Białorusi ani sankcjach za takie działania.

Białoruska kandydatka na prezydenta Sviatlana Tsichanouska w środowym wideo wezwała Radę Europejską do nieuznawania sfałszowanych wyborów.

Cichanouska zapowiedziała, że ​​zainicjowała utworzenie Narodowej Rady Koordynacyjnej Białorusi, która poprzez dialog ma doprowadzić do nowych wyborów pod nadzorem międzynarodowym. Rada ma zacząć działać w środę.

„Drodzy przywódcy Europy, wzywam was do wsparcia przebudzenia Białorusi. Wzywam wszystkie kraje do przestrzegania zasad prawa międzynarodowego. Wzywam do poszanowania suwerenności Białorusi i wyboru narodu białoruskiego” – apelowała .

W przeddzień szczytu kanclerz Niemiec Angela Merkel, prezydent Francji Emmanuel Macron i Michel rozmawiali z prezydentem Rosji o sytuacji na Białorusi. Rzecznik kanclerz powiedział, że Merkel zażądała od władz Białorusi „dialogu narodowego z opozycją i społeczeństwem” w celu przezwyciężenia obecnego kryzysu. „Ze strony rosyjskiej podkreślano, że wszelkie próby ingerencji w sprawy wewnętrzne Białorusi, które doprowadziłyby do dalszej eskalacji kryzysu, są niedopuszczalne” – powiedział po rozmowach komunikat Kremla.

Według źródeł unijnych Michel i Putin rozmawiali o tym, jak wspierać dialog na Białorusi, by pokojowo zakończyć obecny kryzys. – Jedną z opcji jest oferta pomocy w dialogu ze strony OBWE – podkreślił unijny urzędnik. Obecny przewodniczący Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie premier Albanii Edi Rama zaproponował już mediację między białoruskimi władzami a opozycją.

Po piątkowej decyzji ministrów spraw zagranicznych UE rozpoczęła już prace nad sankcjami wobec osób odpowiedzialnych za przemoc i fałszowanie wyników wyborów prezydenckich na Białorusi.