Gabriela Baczyńska i Anna Włodarczak-Semczuk
BRUKSELA / WASCHAU (Reuters) – Sąd Najwyższy UE orzekł w środę, że Polska naruszyła demokratyczne zasady niezawisłości sędziowskiej, zmuszając do usunięcia sędziego krytycznego wobec rządu, co jest ostrą naganą dla nacjonalistów rządzących Warszawą.
Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) z siedzibą w Luksemburgu orzekł, że Polska odmówiła sędziemu Waldemarowi Żurkowi prawa do odwołania, gdy został usunięty z pracy w 2018 roku bez jego zgody. Decyzja o tym, jak zareagować na orzeczenie należy do polskich sądów, ale UE może podjąć kroki prawne w celu jego wyegzekwowania.
Wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta napisał na Twitterze, że orzeczenie „promuje anarchizację polskiego porządku prawnego” i że ETS próbuje zastąpić polski Trybunał Konstytucyjny w nadzorowaniu sądownictwa.
Rządzące w Polsce Prawo i Sprawiedliwość (PiS) wprowadziło radykalne zmiany w sądownictwie, deklarując, że są one konieczne, aby rozproszyć pozostałości po epoce komunistycznej, która zakończyła się trzy dekady temu.
Opozycja, inne kraje UE, Stany Zjednoczone i międzynarodowe organy nadzorcze potępiły zmiany jako przejęcie władzy w celu uciszenia krytyków, poddania sądów większej kontroli państwowej oraz podważenia demokratycznej kontroli i równowagi.
Żurek, który publicznie krytykował reformę sądownictwa, został usunięty ze stanowiska w wydziale sądu okręgowego w Krakowie na południu Polski i otrzymał kolejne stanowisko w innym wydziale. Jego apelacja przeciwko przeprowadzce została odrzucona.
ETS orzekł, że sędzia, który oddalił apelację Żurka, sam został powołany w postępowaniu, które budzi „uzasadnione wątpliwości… co do jego neutralności” i „zaufanie sądownictwa do demokratycznego społeczeństwa wspieranego przez praworządność musi inspirować jednostkę”.
Ponieważ proces wyboru tego sędziego był błędny, jego odrzucenie apelacji Żurka musi zostać „uznane za nieważne”.
Od polskich sądów zależy, co dalej, ale wykonawcza Komisja Europejska może pozwać polski rząd i ewentualnie nałożyć grzywny, jeśli uzna, że orzeczenie TSUE zostało zignorowane.
(Writing by Gabriela Baczyńska, montaż: Catherine Evans, Timothy Heritage, Peter Graff)
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.