BRUKSELA (AP) – W środę organ wykonawczy Unii Europejskiej potępił sytuację praworządności w Polsce i na Węgrzech, skupiając się w swoim rocznym raporcie na dostrzeżonych nadużyciach w sądownictwie i mediach.
Ponieważ ma to miejsce na tle rosyjskiej inwazji na UkrainęKomisja Europejska stwierdziła, że tym ważniejsze jest, aby 27 narodów było latarnią morską demokracji na niestabilnym kontynencie.
„UE pozostanie wiarygodna tylko wtedy, gdy będziemy podtrzymywać rządy prawa w kraju i dalej wzmacniać kulturę rządów prawa” – powiedział komisarz UE ds. sprawiedliwości Didier Reynders.
Pomimo bycia na czele wysiłków UE na rzecz przyjmowania uchodźców wojennych z Ukrainy, Polska jest szeroko krytykowana za niezależność sądownictwa i mediów.
Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, który pełni również funkcję prokuratora generalnego, powiedział, że raport jest „kolejnym szantażem ze strony UE”. Nalegał, aby polski rząd nie ulegał żądaniom UE. Komisja Europejska zaleciła rozdzielenie funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego w Polsce.
Węgry, których premiera Viktora Orbana uważa się za najlepszy kontakt Rosji w 27-członkowej UE, również wyróżniały się krytyką.
„Poważne obawy budzą niezależność polskiego sądownictwa” – napisano w raporcie, dodając, że brakuje również planów antykorupcyjnych. Zakwestionował również zaangażowanie rządu w wolne media, mówiąc, że „ogólne środowisko dla dziennikarzy wciąż się pogarsza”.
Polska i siedziba UE w Brukseli od lat spierają się o niezależność sądownictwa, a spór jest daleki od rozstrzygnięcia, mimo ostatnich kroków w Warszawie. Polska musi jeszcze podjąć dalsze kroki w celu zapewnienia niezawisłości sądów, zanim będzie mogła otrzymać zamrożone środki na łączną kwotę około 36 miliardów euro (39 miliardów dolarów).
Węgry spotkały się z być może nawet ostrzejszą krytyką, w raporcie stwierdza się, że „obawami o niezawisłość sądownictwa… nie są poruszane”, podczas gdy nadal żałośnie brakuje środków antykorupcyjnych. Opisano naród, w którym „nie zajęto się ryzykiem klientelizmu, faworyzowania i nepotyzmu w administracji publicznej wyższego szczebla”.
Orban nałożył uprawnienia nadzwyczajne, aby przeciwdziałać pandemii, ale w raporcie stwierdzono, że „rząd szeroko wykorzystał swoje uprawnienia nadzwyczajne, w tym w obszarach niezwiązanych z początkowo ogłoszoną pandemią COVID-19”.
Komisja Europejska toczy przewlekłą walkę z nacjonalistycznym rządem węgierskim, aby zmusić go do przestrzegania unijnych standardów praworządności. Komisja Europejska wszczęła kilka spraw przeciwko Węgrom za naruszenie przepisów UE, powołując się na braki w niezależności sądownictwa, represje wobec mediów i organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz niewystarczające zabezpieczenia przed korupcją.
Jednak takie procedury często nie przekonały Orbana do zmiany kursu, a krytycy twierdzą, że jego rząd złamał przepisy UE i nadużywał funduszy bloku do wzbogacania członków rodziny i powiązanych politycznie biznesmenów.
Komisja Europejska wstrzymała miliardową pomoc finansową dla Węgier w następstwie pandemii rzekomo niewystarczających zabezpieczeń przed korupcją i opracowała mechanizm karania państw członkowskich, które nie przestrzegają standardów praworządności bloku.
Chociaż raport Komisji Europejskiej ujawnił wady, niektórzy twierdzili, że brakowało mu twardości.
Na przykład w 2021 r. Komisja wszczęła dwa postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko węgierskiemu rządowi w związku z prawami, które według niej zaatakowały społeczność LGBTQ.
„Na tę ostrzejszą analizę nie odpowiada ostrzejszy kęs” – powiedział Zielony poseł Terry Reintke. „Biorąc pod uwagę niezwykle niepokojące naruszenia praw podstawowych, praw kobiet i praw osób LGBTIQ w krajach takich jak Polska czy Węgry, potrzebujemy znacznie jaśniejszych działań ze strony Komisji”.
___
Justin Spike w Budapeszcie na Węgrzech i Monika Ścisłowska w Warszawie, Polska, przyczynili się do powstania tego raportu.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.