Według czwartkowego raportu Izrael i Stany Zjednoczone współpracują w ostatnich tygodniach, aby wywierać presję na Polskę, aby wstrzymała lub zmieniła projekt ustawy o przywróceniu Holokaustu.
Ustawa, która przed wejściem w życie musi zostać zatwierdzona przez Senat RP i podpisana przez Prezydenta, przewiduje okres prekluzyjny do 30 lat w przypadku niektórych skarg prawnych, tak że decyzje administracyjne podjęte ponad 30 lat temu nie mogą już być kwestionowanym.
Krytycy prawa twierdzą, że skutecznie uniemożliwi ono Żydom odzyskanie mienia skonfiskowanego przed Holokaustem i w jego trakcie.
Według dziennika Haaretz, minister spraw zagranicznych Yair Lapid, który nadzorował kontakty z rządem Bidena, poprosił sekretarza stanu USA Antony’ego Blinkena o pomoc Izraelowi w obalaniu polskiego prawa.
Cytowane przez gazetę źródło w Departamencie Stanu USA stwierdziło, że administracja Bidena bacznie przygląda się przepisom, dodając, że Stany Zjednoczone „wzywają polski parlament do zmiany proponowanego prawa, aby nierozstrzygnięte roszczenia mogły być kontynuowane”.
Źródło powiedziało również, że USA są zaniepokojone wpływem ustawodawstwa na każdego, kto ubiega się o zwrot „bez względu na narodowość, pochodzenie religijne lub etniczne”.
Wcześniej w tym tygodniu ponadpartyjna grupa senatorów USA wystosowała list do prezydenta RP Andrzeja Dudy, w którym wyraża „poważne zaniepokojenie” ustawą i wzywa go do przeciwstawienia się ustawie.
„Te poprawki powiedziałyby ocalałym z polskiej społeczności żydowskiej, która była największą w Europie przed II wojną światową, że ich zdolność do dochodzenia zadośćuczynienia za zbrodnie nazistów i komunistów jest ograniczona w czasie”. senatorowie napisali.
„Chociaż podzielamy twoje przekonanie, że Polska nie powinna być pociągana do odpowiedzialności za zbrodnie popełnione przez nazistów i komunistów, wierzymy również, że jest to okazja do zademonstrowania zaangażowania Polski w sprawiedliwość dla ofiar tych ohydnych zbrodni”.
Prezydent RP Andrzej Duda przemawia podczas konferencji prasowej Szczytu Trójmorza w Narodowym Pałacu Kultury w Sofii 9 lipca 2021 r. (AP Photo / Valentina Petrova)
Po uchwaleniu ustawy w Polskiej Izbie Gmin pod koniec czerwca polski wiceminister spraw zagranicznych Paweł Jabłoński powiedział, że ma nadzieję, że Izrael zmieni zdanie w sprawie ustawy, co doprowadziło do coraz bardziej zaciekłego sporu dyplomatycznego między Jerozolimą a Warszawą z wykorzystaniem antysemickich język.
Ambasada Izraela w Warszawie ostrzegła, że „to niemoralne prawo poważnie wpłynie na stosunki między naszymi krajami”.
Przywrócenie Holokaustu w Polsce jest niepopularne wśród wielu obywateli, a Duda wypowiedział się przeciwko temu, zanim został ponownie wybrany w zeszłym roku. Wielu obywateli polskich uważa, że roszczenia powinny być wnoszone tylko przeciwko nazistowskim Niemcom i że płacenie przez Polskę odszkodowań z tytułu Holokaustu jest niesprawiedliwe.
Żydowskie roszczenia majątkowe zostały zamrożone w czasach komunizmu i, w przeciwieństwie do innych krajów regionu, od upadku komunizmu w 1989 r. Polska nie miała kompleksowej ustawy o roszczeniach restytucyjnych.
Niektóre rodziny, które straciły swoją własność, ubiegały się od tego czasu o zwrot pieniędzy lub odszkodowanie, ale proces ten był chaotyczny i długotrwały.
W niektórych przypadkach dochodziło do fałszywych wniosków o odzyskanie środków.
Tysiące polskich nacjonalistów maszerują do ambasady USA w Warszawie 11 maja 2019 r., aby zaprotestować przeciwko naciskom Waszyngtonu na odszkodowania dla Żydów, których rodziny straciły majątek podczas Holokaustu. (AP Photo / Czarek Sokołowski)
Kwestie restytucji z Holokaustu i rewizjonizmu wielokrotnie nękały stosunki izraelsko-polskie.
W 2018 r. Warszawa uchwaliła ustawę zakazującą oskarżania narodu polskiego lub państwa o współudział w nazistowskich zbrodniach wojennych. Ten ruch wywołał oburzenie w Izraelu, ale impas w dużej mierze zakończył się, gdy Polska zgodziła się na zmianę prawa w celu zniesienia sankcji karnych.
AFP przyczyniło się do powstania tego raportu.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.