„Wyższe ceny energii są wyraźnie nie do utrzymania” – powiedział Simone Tagliapietra, starszy pracownik Bruegel, think tanku z siedzibą w Brukseli. „To główny czynnik napędzający inflację w Europie”.
Presja raczej nie osłabnie. W środę Rosja praktycznie wstrzymała dostawy gazu ziemnego do Polski i Bułgarii, ponieważ Kreml ostrzegł, że podobny los może spotkać inne kraje.
Takie zagrożenia, w połączeniu z pogarszającymi się perspektywami gospodarczymi, mogą w przyszłości zmusić europejskich przywódców do nałożenia mniej ryzykownych sankcji na Rosję. Inflacja jest obecnie znacznie powyżej celu Europejskiego Banku Centralnego, który wynosi około 2 procent.
Najnowsze dane potęgują obawy o „stagflację”, zahamowanie wzrostu gospodarczego, któremu towarzyszy wzrost cen. Zaufanie konsumentów w Europie spadło, ponieważ płace nie nadążają za szybkim wzrostem cen.
Według Eurostatu, urzędu statystycznego UE, skorygowany PKB w strefie euro był w ubiegłym roku tylko o 0,2 proc. wyższy Pierwszy kwartał w tym roku niż w poprzednim kwartale. Na poziomie 0,4 proc. wzrost w UE był nieco wyższy, ale też niższy niż w poprzednim kwartale.
Strefa euro składa się z 19 krajów, których walutą jest euro. Różni się od Unii Europejskiej, bloku 27 państw członkowskich. Wśród głównych gospodarek UE szczególnie mocno ucierpiały Włochy, gdzie w pierwszym kwartale ich gospodarka skurczyła się. Wzrost osłabł we Francji, podczas gdy Niemcy radziły sobie nieco lepiej.
Jednak dane obejmują tylko pierwsze dni wojny, podczas gdy Niemcy, największa gospodarka Unii Europejskiej, mają zostać szczególnie mocno dotknięte rosnącymi cenami energii w nadchodzących miesiącach.
„To ogromny wzrost rachunków, który absolutnie wpłynie na ich standard życia i uderzy w biedniejsze gospodarstwa domowe znacznie mocniej niż w bogatsze” – powiedział Andrew Kenningham, główny ekonomista ds. Europy w Capital Economics. „Europa Zachodnia bardzo mocno ucierpi z powodu wyższych cen energii” – dodał.
W ostatnich wyborach prezydenckich we Francji prawica nabrała znacznego rozpędu w realizacji obietnic złagodzenia fali inflacji i osłabienia sankcji wobec Rosji, mimo że nie wygrała głosowania w ubiegły weekend.
Na razie wydaje się, że Unia Europejska jest zdeterminowana, by odzwyczaić się od rosyjskiej energii, z już wprowadzonym embargiem na węgiel. Wciąż dyskutowane jest embargo na ropę, a Berlin zasygnalizował w tym tygodniu, że może poprzeć taki ruch.
Jednak niektórzy analitycy spodziewają się, że blok będzie dążył do uniknięcia całkowitego zakazu, zamiast tego wybierając środki, które byłyby łatwiejsze i szybsze do wdrożenia. Na przykład Unia Europejska mogłaby: narzucić cła lub pułap cenowy na rosyjską ropę, który mógłby pomóc odwrócić negatywny wpływ gospodarczy na Rosję. „Cła ostatecznie zapłaciliby Rosjanie, a nie Europejczycy” – powiedział Tagliapietra.
Europa nie jest jedynym regionem, w którym wzrost gospodarczy jest hamowany przez skutki pandemii i obawy przed skutkami wojny na Ukrainie. Według Bureau of Economic Analysis w Stanach Zjednoczonych gospodarka skurczyła się nieoczekiwanie o 1,4 procent w pierwszych trzech miesiącach 2022 roku po ponad roku szybkiego wzrostu.
To było pierwsze spowolnienie w Stanach Zjednoczonych od wiosny 2020 roku. Oznacza to odwrócenie szybkiego tempa, które nastąpiło po intensywnych stymulacjach fiskalnych i monetarnych w następstwie koronawirusa. W ubiegłym roku gospodarka Stanów Zjednoczonych wzrosła o 5,7 proc., co jest najszybszym rocznym wzrostem od 1984 r. Szacuje się, że gospodarki europejskie wzrosły w ubiegłym roku o 5,2 proc.
Abha Bhattarai przyczynił się do powstania tego raportu.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.