Misja Artemis II: powrót człowieka w okolice Księżyca

2 kwietnia 2026 roku zapisuje się w historii eksploracji kosmosu jako symboliczny powrót ludzkości do załogowych misji księżycowych. Start misji Artemis II to nie tylko demonstracja technologicznych możliwości, lecz przede wszystkim kluczowy krok w kierunku budowy stałej obecności człowieka poza Ziemią. Rakieta wystartowała o godzinie 0:35 czasu polskiego.

Rakieta SLS – fundament misji

Najpotężniejszy system nośny współczesności

Start misji nie byłby możliwy bez rakiety Space Launch System (SLS) w konfiguracji Block 1. To obecnie najpotężniejsza operacyjna rakieta na świecie, która wystartowała z historycznej platformy LC-39B w Kennedy Space Center.

Jej główny stopień, wysoki na 65 metrów, wykorzystuje ciekły wodór i tlen jako paliwo. Cztery silniki RS-25 – wywodzące się z programu wahadłowców, lecz zmodernizowane – generują ciąg przekraczający 9 milionów niutonów.

Kluczową rolę odgrywają również dwa boostery na paliwo stałe (SRB), odpowiadające za około 75% ciągu podczas startu. Ich praca trwała nieco ponad dwie minuty, po czym zostały odrzucone nad Atlantykiem.

Statek Orion i europejski wkład

Zaawansowana kapsuła załogowa

Na szczycie rakiety znajduje się kapsuła Orion, zaprojektowana z myślą o bezpieczeństwie astronautów i powrocie z prędkościami międzyplanetarnymi. Jej kluczowym elementem jest największa na świecie osłona termiczna o średnicy 5 metrów.

Integralną częścią statku jest Europejski Moduł Serwisowy (ESM), dostarczony przez Europejską Agencję Kosmiczną. Odpowiada on za zasilanie, napęd oraz podtrzymywanie życia. Wyposażony w 33 silniki oraz panele słoneczne w układzie X, zapewnia energię i zasoby niezbędne dla czteroosobowej załogi.

Precyzyjne przygotowania do startu

Odliczanie i wejście załogi

Proces przygotowań rozpoczął się na siedem godzin przed startem od tankowania kriogenicznego paliwa. Trzy godziny przed startem astronauci – Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch i Jeremy Hansen – udali się na stanowisko startowe.

Zajmowanie miejsc w kapsule oraz testy systemów trwały kilka godzin. Ostatnie minuty odliczania zostały przejęte przez automatyczny system startowy, który doprowadził do zapłonu i startu rakiety.

Pierwsze minuty lotu

Najtrudniejszy etap wznoszenia

Po starcie rakieta weszła w fazę Max-Q – moment największych obciążeń aerodynamicznych. Po około dwóch minutach odrzucono boostery SRB, co znacząco zmniejszyło masę pojazdu i umożliwiło dalsze przyspieszenie.

Po ośmiu minutach silniki główne zostały wyłączone, a Orion osiągnął wstępną orbitę okołoziemską wraz z górnym stopniem ICPS.

Manewry na orbicie okołoziemskiej

Testy systemów i przygotowanie do dalszej drogi

W kolejnej fazie Orion wykonał manewry stabilizujące orbitę. Astronauci sprawdzali działanie systemów pokładowych, w tym Europejskiego Modułu Serwisowego.

Kilka godzin później silnik RL10 wyniósł statek na wysoką orbitę okołoziemską (HEO), sięgającą 71 tys. km od Ziemi. Tam przeprowadzono testy nawigacyjne, w tym manewr obrotu statku i symulację dokowania.

Doba testów na wysokiej orbicie

Sprawdzian systemów podtrzymywania życia

Załoga spędziła 24 godziny na orbicie HEO, monitorując działanie systemów podtrzymywania życia oraz poziom promieniowania. Przelot przez pasy Van Allena wymagał zastosowania dodatkowych środków ochrony.

Dopiero po pozytywnej ocenie wszystkich systemów podjęto decyzję o kontynuowaniu misji.

Lot w stronę Księżyca

Trajektoria swobodnego powrotu

Po dobie od startu Orion rozpoczął właściwą podróż w kierunku Księżyca. Statek porusza się po trajektorii swobodnego powrotu, która pozwala wykorzystać grawitację Księżyca do powrotu na Ziemię bez konieczności dużych manewrów napędowych.

Podczas czterodniowego lotu załoga prowadzi obserwacje kosmiczne oraz monitoruje otoczenie w poszukiwaniu potencjalnych zagrożeń.

Przelot za Księżycem

Cisza radiowa i historyczne obrazy

Podczas zbliżenia do Księżyca Orion traci łączność z Ziemią na około 45 minut. Załoga znajduje się wtedy po niewidocznej stronie naturalnego satelity.

Kamery rejestrują obrazy, które po odzyskaniu łączności trafiają na Ziemię. Szczególne znaczenie ma widok „Earthrise” – wschodu Ziemi nad horyzontem Księżyca.

Powrót na Ziemię

Wejście w atmosferę i manewr „skip re-entry”

Po minięciu Księżyca statek zaczyna przyspieszać w kierunku Ziemi, osiągając prędkość około 11 km/s. Kluczowe znaczenie ma precyzyjne ustawienie trajektorii.

Przed wejściem w atmosferę Orion odrzuca moduł serwisowy, który ulega spaleniu. Następnie kapsuła wykorzystuje technikę „skip re-entry”, czyli kontrolowanego odbicia od atmosfery, co zmniejsza przeciążenia i pozwala precyzyjnie określić miejsce wodowania.

Wodowanie i zakończenie misji

Na wysokości około 7 km otwierają się spadochrony, które spowalniają kapsułę do około 30 km/h. Po wodowaniu uruchamiane są systemy stabilizujące.

Astronauci pozostają w kapsule, oczekując na ekipę ratunkową.

Podsumowanie

Misja Artemis II to przełomowy krok w kierunku powrotu człowieka na Księżyc i dalszej eksploracji kosmosu. Testowane technologie oraz doświadczenia zdobyte przez załogę będą fundamentem dla przyszłych misji, w tym budowy stałej infrastruktury poza Ziemią.