Wzrost gospodarczy w Bułgarii będzie nadal spowalniał w 2023 r. Problemy strukturalne w jej gospodarce będą się tylko pogłębiać, dopóki nie zostanie rozwiązana niestabilność polityczna.
Bułgaria, zamieszkana przez 6,8 miliona ludzi, odnotowała boom eksportowy, a gospodarka przeciwstawiła się spadkowi w obliczu niestabilności wewnętrznej i wojny na Ukrainie.
Rzeczywiście, oficjalny eksport Bułgarii na Ukrainę potroił się w 2022 r. – na czele z eksportem paliwa, jak na ironię, wykonanego z rosyjskiej ropy – a kraj pośrednio przekazał do Kijowa broń o wartości do 1 miliarda euro przez Polskę i Rumunię.
Bułgaria jest głównym producentem energii elektrycznej i metali oraz posiada rezerwy węgla brunatnego, ołowiu, cynku i miedzi. Ze względu na swoje położenie nad Morzem Czarnym i granicą z Turcją ma kluczowe znaczenie dla szlaków rurociągowych i żeglugowych. Bułgaria buduje również wiele maszyn niezbędnych do produkcji i budownictwa na całym świecie.
W coraz większym stopniu jest także centrum technologicznym w Europie Południowo-Wschodniej. W najnowszej edycji Emerging Europe IT Competitiveness Index Bułgaria zajęła 10. miejsce na 23 kraje regionu i 8. miejsce w regionie pod względem infrastruktury IT i talentów. Payhawk, platforma fintech do obsługi płatności i wydatków, stała się pierwszym jednorożcem w Bułgarii w zeszłym roku, niecałe cztery lata po jej powstaniu.
Podczas gdy aktywność gospodarcza zwolniła w zeszłym roku, wzrost produktu krajowego brutto (PKB) przekroczył oczekiwania i wyniósł 3,4 procent w 2022 roku. Znaczna część tego wzrostu była napędzana przez konsumpcję prywatną i publiczną oraz eksport netto usług, gdy turystyka wyszła z pandemii.
2023: Dotychczasowa historia
Rumen Dobrinsky, starszy badacz w Wiedeńskim Instytucie Międzynarodowych Studiów Ekonomicznych (wiiw), który to napisał Prognoza na kwiecień dla Bułgarii, powiedział Wschodząca Europa„W ostatnich miesiącach doszło do kolejnego spowolnienia gospodarczego spowodowanego zarówno czynnikami zewnętrznymi, jak i krajowymi. Jest to najbardziej widoczne w produkcji i eksporcie ze względu na słabnący popyt w Europie Zachodniej”.
Jednak popyt na broń i paliwo na Ukrainie utrzymuje się na stabilnym poziomie, a niektóre bułgarskie firmy zapowiadają rozbudowę mocy produkcyjnych. Oczekuje się, że ukraiński popyt pozostanie wysoki co najmniej tak długo, jak będzie trwała wojna.
„Jednocześnie — mówi dr. Dobrinsky, „Stopy procentowe nadal rosną, obniżając popyt na kredyt.” W rezultacie słabnie również konsumpcja prywatna, która była głównym motorem wzrostu”.
Oczekuje się, że ceny konsumpcyjne mierzone zharmonizowanym indeksem cen konsumpcyjnych (HICP) spadną z 13 proc. w 2022 r. do 10 proc. w tym roku i 7 proc. w przyszłym roku. dr Dobriński prognozuje wzrost PKB o 1,7 procent w 2023 roku.
Negatywne trendy demograficzne stanowią długoterminowe wyzwanie strukturalne dla dalszego wzrostu. Dobrzyński. „Prowadzi to do chronicznych niedoborów siły roboczej w wielu sektorach. Napięty rynek pracy powoduje wzrost płac, które nadal rosną szybciej niż wydajność pracy”.
Koniec politycznej niestabilności?
Kolejnym wyzwaniem strukturalnym jest całkowita dysfunkcja bułgarskiej polityki. Od 2020 r. odbyło się pięć wyborów parlamentarnych, ale żadne z nich nie dało partii ostatecznego mandatu. Ta niestabilność polityczna zahamowała postępy w realizacji kluczowych priorytetów politycznych, takich jak przystąpienie do strefy Schengen, strefy euro i Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Zagraża to również dostępowi do unijnych funduszy stymulacyjnych i przyczyniło się do pogorszenia sytuacji fiskalnej Bułgarii.
Bułgarskie Ministerstwo Finansów szacuje, że bez pilnych działań naprawczych deficyt gotówki może osiągnąć w 2023 r. sześć do siedmiu procent PKB. Wydatki publiczne utrzymują się w 2023 r. na wyjątkowo wysokim, pandemicznym poziomie, ponieważ w bułgarskim parlamencie brakuje zwykłego rządu potrzebnego do uchwalenia budżetu na poprzedni rok.
Rozwiązanie problemów fiskalnych wymagałoby cięcia wydatków publicznych lub podnoszenia podatków. Jest mało prawdopodobne, aby oba rozwiązania cieszyły się popularnością polityczną i dlatego prawdopodobnie zostaną wdrożone dopiero po pewnym powrocie do stabilności politycznej.
Ostatnie wybory w Bułgarii odbyły się 2 kwietnia i choć żadna partia polityczna nie zwyciężyła, zwyciężyły dwie największe partie, centroprawicowy GERB i blok antykorupcyjny kierowany przez Kontynuujemy zmiany i Demokratyczną Bułgarię (PP-DB). ), uzgodnili 22 maja utworzenie rządu w celu zakończenia wieloletniego impasu politycznego. PP-DB wcześniej oświadczył, że nigdy nie będzie współpracował z GERB, a 23 maja Kiril Petkow, były premier i jeden z liderów We Continue the Change, przeprosił wyborców za porozumienie, podkreślając, że jest to potęga -umowę podziału, ale nie jest to koalicja.
Zapytany, co ta umowa może oznaczać dla bułgarskiej gospodarki, dr. Dobrinsky: „Tylko regularny rząd, wspierany przez większość parlamentarną, jest w stanie podejmować ważne decyzje polityczne o trwałych skutkach.” Ale teraz nowy rząd koalicyjny stoi przed koniecznością zamknięcia dużej luki budżetowej, która powstała w ostatnich latach powstał. To będzie największe wyzwanie polityczne dla rządu”.
W przeciwieństwie do wielu platform informacyjnych i informacyjnych Wschodząca Europa można czytać za darmo i zawsze będzie. Nie ma tutaj paywalla. Jesteśmy niezależni, powiązani i nie reprezentujemy żadnej partii politycznej ani organizacji biznesowej. Chcemy tego, co najlepsze dla wschodzącej Europy, niczego więcej i niczego mniej. Twoje wsparcie pomoże nam w dalszym popularyzowaniu tego niesamowitego regionu.
Możesz przyczynić się Tutaj. Dziękuję bardzo.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.