Jedna na osiem osób na ziemi ucieka. Niektórzy emigrują ze względów ekonomicznych, inni zostają przymusowo wysiedleni w wyniku jednego z wielu konfliktów toczących się na świecie. Zmiana klimatu i klęski żywiołowe bardziej niż kiedykolwiek zmuszają ludzi do przemieszczania się w obrębie granic krajowych i przekraczania ich. Ci uchodźcy i migranci często nie mają odpowiedniego dostępu do opieki medycznej, w związku z czym mogą mieć gorsze wyniki zdrowotne niż reszta populacji.
Niestety, globalne spostrzeżenia i dane na temat zdrowia uchodźców i migrantów są w większości fragmentaryczne i często ograniczają się do przepływów migracyjnych i konkretnych cech demograficznych. Dostęp do kompleksowych, reprezentatywnych i systematycznie gromadzonych danych ma ogromne znaczenie dla kształtowania polityki opartej na dowodach. Konieczne jest również opracowanie ukierunkowanych interwencji, które poprawią zdrowie populacji i zabezpieczą podstawowe prawo człowieka do zdrowia, w tym miliardów wysiedleńców.
Aby wypełnić tę lukę, Główny Urząd Statystyczny i WHO połączyły siły w celu zbadania sposobów przezwyciężenia ograniczeń danych związanych z ukraińskim kryzysem uchodźczym. W 2022 r. przeprowadzili pierwsze badanie, w ramach którego zebrano reprezentatywną próbę ukraińskich uchodźców w Polsce. Zastosowali metody mieszane, aby odkryć nie tylko liczby, ale także ludzkie historie stojące za kryzysem uchodźczym.
Metodologię tę zastosowano następnie w drugiej rundzie badań metod mieszanych w 2023 r., która obejmowała również duże zbiory danych i dokumentację administracyjną.
Zrozumienie potrzeb zdrowotnych populacji mobilnych
Po dwóch latach na Ukrainie trwają działania wojenne i wielu uchodźców, którzy uciekli do Polski, nie może wrócić do domu. Aby poznać ich potrzeby i doświadczenia w dostępie do świadczeń zdrowotnych i korzystaniu z nich, autorzy raportu zebrali dane od 4800 uchodźców przebywających w gospodarstwach domowych i schroniskach, a także dane na granicy polsko-ukraińskiej, stosując badanie ilościowe.
Aby lepiej zrozumieć doświadczenia uchodźców z opieką zdrowotną, przeprowadzili także jakościowe badania behawioralne i przeprowadzili 30 wywiadów pogłębionych z wybraną grupą respondentów ankiety, aby uzyskać dalsze informacje na temat potrzeby i dostępu do usług zdrowotnych.
Oprócz wyników ankiety zintegrowano także duże zbiory danych i dokumenty administracyjne. Duże zbiory danych obejmowały dane geoprzestrzenne od operatorów komórkowych umożliwiające śledzenie osób w ruchu, a także dane od dostawców kart płatniczych, które zapewniły wgląd w wzorce wydatków ukraińskich uchodźców na opiekę zdrowotną.
Metodologia o globalnym potencjale
Podczas prezentacji raportu 26 czerwca w Warszawie (Polska) dr hab. Nino Berdzuli, Przedstawicielka Biura Regionalnego WHO na Europę w Polsce i Specjalny Wysłannik do Krajów Przyjmujących Uchodźców, była jednym z kilku prelegentów, którzy podkreślali, w jaki sposób takie podejście do integracji danych można zastosować w innych krajach.
„Integrując badania ilościowe i jakościowe z danymi administracyjnymi i big data, możemy opracować wiarygodne szacunki stanu zdrowia uchodźców i migrantów. Wypełnimy lukę w dostępności danych w czasie rzeczywistym i zamkniemy lukę między wiedzą a działaniami na rzecz opracowania polityk i praktyk zdrowotnych opartych na dowodach” – powiedziała.
„Mam nadzieję, że to wydarzenie posłuży jako katalizator odnowienia opartego na współpracy podejścia do zdrowia i statystyki oraz skonsoliduje planowanie przyszłych wspólnych wysiłków na rzecz poprawy działań zdrowotnych opartych na danych i promowania równości w europejskich i światowych systemach opieki zdrowotnej”.
Dr. Dominik Rozkrut, prezes Głównego Urzędu Statystycznego i prezes Międzynarodowego Stowarzyszenia Statystyki Oficjalnej, powiedział: „Nasza przełomowa integracja różnych źródeł danych, w tym dużych zbiorów danych, rzuca światło na złożony krajobraz zdrowia uchodźców w Polsce. Analizując zarówno wydatki, jak i ruchy, zdobywamy cenne informacje, które umożliwiają decydentom podejmowanie świadomych decyzji dotyczących ukierunkowanych i terminowych interwencji zdrowotnych”.
Podczas wydarzenia kilka innych krajów przedstawiło swoje potrzeby informacyjne i doświadczenia w zakresie ulepszania szacunków i uzupełniania luk w danych, podkreślając potrzebę uzyskania lepszych danych na temat uchodźców i migrantów.
Dr. Gundo Weiler, dyrektor ds. wsparcia krajowego i partnerstw w Biurze Regionalnym WHO na Europę oraz pełniący obowiązki regionalnego dyrektora ds. sytuacji nadzwyczajnych, podkreślił: „Uchodźcy i migranci są szczególnie zagrożeni. Pilnie potrzebne jest innowacyjne podejście, aby zrozumieć ich potrzeby zdrowotne. Z radością przyjmuję tę udaną współpracę między sektorem zdrowia a krajowym urzędem statystycznym”.
Dodał: „Zastosowana metodologia ma nie tylko potencjał do wiarygodnego oszacowania stanu zdrowia uchodźców i migrantów w Polsce. Oferuje także możliwość zapewnienia globalnego modelu krajom, które przyjmują, są krajami pochodzenia lub pełnią rolę krajów tranzytowych dla uchodźców i migrantów”.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.