Komisja Senatu uważa wykorzystywanie przez polski rząd oprogramowania szpiegującego Pegasus za nielegalne

Jak wynika z raportu kontrolowanego przez opozycję Senatu, który bada przypadki wykorzystania tej technologii przeciwko osobom krytycznym wobec partii rządzącej, zakup przez polski rząd izraelskiego oprogramowania szpiegującego Pegasus jest „nielegalny”.

Komisja Senatu stwierdziła również, że wykorzystanie oprogramowania szpiegującego przeciwko działaczom opozycji sprawiło, że wybory w 2019 r. – wygrane przez partię rządzącą – były nieuczciwe. Zapowiedziała, że ​​poinformuje prokuratorów o szeregu domniemanych przestępstw popełnionych przez władze w związku z używaniem Pegaza.

W odpowiedzi sekretarz spraw wewnętrznych odrzucił zarzuty, argumentując, że narzędzia nadzoru będą stosowane wyłącznie zgodnie z ustalonymi standardami prawnymi, w tym za zgodą sądu.

„Pegaz to narzędzie totalnej inwigilacji, przekonała się komisja, przesłuchując polskich i zagranicznych ekspertów” – stwierdził jej lider Marcin Bosacki, senator z Koalicji Obywatelskiej (KO), głównej polskiej opozycji.

Od 2019 r. opozycja ma większość w Senacie izby wyższej, natomiast rządząca partia Prawo i Sprawiedliwość (PiS) ma większość w potężniejszym Sejmie izby niższej.

Bosacki ustalił, że oprogramowanie szpiegowskie zostało wykorzystane co najmniej 12 osób w Polsce, w tym polityka opozycji Krzysztofa Brejzy – ówczesnego szefa kampanii KO w 2019 r. – oraz dwóch działaczy antyrządowych, Romana Giertycha i Michała Kołodziejczaka, którzy obecnie pełnią funkcję KO. – Kandydaci startują w wyborach.

Na początku tego roku dochodzenie Parlamentu Europejskiego wykazało również, że Polska wykorzystywała Pegasusa w ramach „systemu monitorowania opozycji i krytyków rządu – w celu utrzymania rządzącej większości i rządu przy władzy”. To „narusza prawa podstawowe i zagraża demokracji”.

Komisja Senatu RP w opublikowanych w tym tygodniu ustaleniach stwierdziła, że ​​we współpracy z Najwyższą Izbą Kontroli zakup przez rząd Pegasusa w 2017 r. był niezgodny z prawem. Został zakupiony za pieniądze z funduszu Departamentu Sprawiedliwości na rzecz ofiar przestępstw.

Komisja stwierdziła również, że obecne ramy prawne w Polsce nie zapewniają skutecznego nadzoru nad służbami bezpieczeństwa. Ogłosiła też, że podjęła decyzję o poinformowaniu prokuratury o rzekomych przestępstwach popełnionych przez ministra spraw wewnętrznych Mariusza Kamińskiego i byłego szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego Ernesta Bejdę.

Inni podejrzani przez Senacką Komisję ds. Popełnienia Przestępczości to obecny wiceminister finansów Piotr Patkowski i wiceminister sprawiedliwości Michał Woś.

Do przestępstw, które stwierdził Senat, zaliczały się nadużycie stanowiska, nielegalne gromadzenie informacji, szpiegostwo, podjęcie decyzji o zastosowaniu niecertyfikowanego systemu kontroli operacyjnej, składanie fałszywych oskarżeń, przygotowywanie fałszywych dowodów, ukrywanie przestępstw i niszczenie dowodów.

Kamiński, który jest nie tylko ministrem spraw wewnętrznych, ale także koordynatorem polskich służb bezpieczeństwa, odrzucił oskarżenia komisji i zapewnił, że wszystkie działania są w pełni legalne.

„Jeśli chodzi o inwigilację, w Polsce dzieje się to zawsze za zgodą prokuratora i za zgodą sądu” – powiedział Polskiemu Radiu. „Sąd zdecyduje o zastosowaniu takich obraźliwych metod, jeśli opisana przez służbę sytuacja będzie to uzasadniać”.

Minister zarzucił Senatowi wykorzystanie raportu komisji jako narzędzia w trwającej październikowej kampanii wyborczej.

W szeregu zaleceń zawartych we wnioskach swojego raportu komisja Senatu wezwała do większego nadzoru nad policją i służbami bezpieczeństwa ze strony sądów, rzecznika praw człowieka i parlamentu.

Opowiadała się także za nadaniem NIK uprawnień karnych i rozdzieleniem funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego, które obecnie pełni Zbigniew Ziobro.

Komisja chce także, aby Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) zapewniła cyberbezpieczeństwo wszystkim pracownikom komisji wyborczych, a Sąd Najwyższy przy ustalaniu ważności wyborów mógł badać cały proces wyborczy, a nie tylko samo głosowanie.

Notatki z Polski są prowadzone przez niewielki zespół redakcyjny i wydawane przez niezależną fundację non-profit utrzymywaną z datków naszych czytelników. Bez Waszego wsparcia nie możemy robić tego, co robimy.

Główne źródło obrazu: Marcina Bosackiego/Twitter

Alicja Ptak jest starszą redaktorką w Notes from Poland i dziennikarką multimedialną. Wcześniej pracowała dla Reutersa.