Prezydent Niemiec Frank-Walter Steinmeier stanął w centrum Warszawy i poprosił o przebaczenie. Uczestniczył w kwietniowej ceremonii upamiętniającej 80. rocznicę powstania w getcie warszawskim, największej żydowskiej zbrojnej akcji oporu przeciwko wojskom nazistowskim podczas II wojny światowej, Steinmeier wyrażone Wyrzuty sumienia i „głęboki wstyd” za zbrodnie Niemiec.
Wraz z prezydentami Polski i Izraela po raz pierwszy w uroczystościach upamiętniających powstanie pojawiła się niemiecka głowa państwa. Napięcia między Polską a Niemcami jednak kipią na marginesie.
Przed uroczystością minister kultury Piotr Gliński, który jest jednocześnie wicepremierem, powiedział: krąży raport o polskich stratach wojennych dla prezydenta Steinmeiera. Polska zażądała od Niemiec 1,3 biliona dolarów reparacji za II wojnę światową. To był dobry moment, by PiS Glińskiego wypowiedział się, że Niemcy nie szanują Polski, nie godzą się na jej żądania odszkodowań i apelują do elektoratu niechętnego walce z inflacją i bojącego się wojny na Ukrainie. Krytycy rządu twierdzą, że był to zainscenizowany gest ucznia, by zdobyć głosy przed jesiennymi wyborami parlamentarnymi w Polsce.
Gotowość polskiego rządu do przeprowadzenia testu warunków skrajnych w stosunkach publicznych kraju z Niemcami może być częścią strategii wyborczej, ale za kulisami prawdziwe relacje między Polską a Niemcami stają się coraz silniejsze. Stawia to pod znakiem zapytania skuteczność polskich wysiłków zmierzających do nadszarpnięcia reputacji Niemiec jako modelu rozliczeń z przeszłością.
Oba kraje są coraz bardziej powiązane gospodarczo. Polska jest piątym co do wielkości partnerem handlowym Niemiec, a handel dwustronny wzrósł według doniesień o 14% w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Na Niemcy przypada około 20% bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce.
To bliskość gospodarcza o lata świetlne od ostrej krytyki niemiecko-polskich relacji biznesowych, często słyszanej w kontrolowanych przez państwo mediach w Polsce. „Na szczeblu rządowym przeżywamy naprawdę zimną epokę, ale jednocześnie do Polski napływają niemieccy inwestorzy i coraz więcej polskich firm ma swoje siedziby w Niemczech” – powiedziała Agnieszka Łada-Konefal, ekspert ds. stosunków polsko-niemieckich. W grudniu 2022 r. Mercedes-Benz ogłoszony planuje zainwestować ponad 1 miliard dolarów w fabrykę elektrycznych samochodów dostawczych w Polsce. Ale chociaż stosunki gospodarcze są dobre, mogłyby być lepsze: Lada-Konefal dodał, że trwający spór Polski z Unią Europejską o demokratyczne odstępstwo kraju odstraszył niektórych niemieckich inwestorów.
Choć polski rząd zapowiedział, że jest gotów zaczekać na aktualne stanowisko Niemiec w sprawie reparacji, większość Polaków chciałaby odłożyć stosunki. Rocznie według Niemiecko-Polskiego Barometru Ankieta Według projektu badającego relacje między dwoma krajami od 2000 roku, 64% Polaków chce odciąć się od przeszłości w 2021 roku.
Polski rząd jest często oskarżany o wypaczanie przeszłości. Próbowała skupić się na polskim bohaterstwie i ignorować żydowskie ofiary, argumentując, że większość Polaków próbowała chronić Żydów przed wojskami nazistowskimi.
Niemcy stoją na stanowisku, że wszystkie roszczenia finansowe z II wojny światowej zostały uregulowane w 1953 r., kiedy komunistyczna Polska zadeklarowała, że nie będzie dochodzić reparacji na żądanie Moskwy. Według rządu federalnego ten punkt widzenia został ponownie wyjaśniony w rozporządzeniu Umowa dwa plus cztery 1990, który doprowadził do zjednoczenia Niemiec. Polska odparła, że zignorowano wcześniejsze żądania reparacji.
Żądanie odszkodowań może okazać się kluczową taktyką Prawa i Sprawiedliwości w wyborach parlamentarnych w Polsce, które odbędą się jeszcze w tym roku, co pozwoli mu odebrać głosy skrajnie prawicowej Konfederacji. „Tylko bardzo twarda część elektoratu PiS naprawdę chce słyszeć hasła antyniemieckie, a partia musi coś tej grupie dać” – powiedziała Lada-Konefal. W polskich wyborach uwzględnienie obaw małych grup wyborców może mieć nieproporcjonalny wpływ na wynik.
Niechęć Niemiec do wysłania śmiercionośnej pomocy wojskowej na Ukrainę wzmocniła w Polsce przekonanie, że Niemcy są zbyt miękkie dla Rosji. Kiedy Rosja napadła na Ukrainę pod koniec lutego 2022 r., była tam Polska zwany Była rozczarowana natychmiastową reakcją Niemców. I chociaż Niemcy podpisały historyczne pakiety pomocy wojskowej dla ukraińskich sił zbrojnych, polski rząd nadal twierdzi, że Berlin nie robi wystarczająco dużo, by chronić Europę przed rosyjskim zagrożeniem. „Dwuznaczność dotycząca stanowiska Niemiec w sprawie początkowego wsparcia dla Ukrainy i postrzeganej sympatii dla Rosji wpłynęła na stosunki” – powiedziała Maria Skora, pracownik naukowy Instytutu Polityki Europejskiej, centrum badań nad polityką.
Zdaniem Moniki Sus, profesor wizytujący w Hertie School w Berlinie, w opinii niemieckiej opinii publicznej Polska mogłaby być czymś drugoplanowym w niemieckiej polityce. „Ogólnie rzecz biorąc, w Niemczech panuje kompletny brak wiedzy o Polsce” – powiedziała. „Z nowoczesną Polską jest problem wychowawczy, zwłaszcza w porównaniu z powszechnym rozumieniem Francji w Niemczech”.
Koniec maja, ambasada RP w Berlinie krytykowany rządowi niemieckiemu za udostępnienie materiałów edukacyjnych przedstawiających fikcyjną matkę Polkę jako „gorliwą katoliczkę” i osobę „nienawidzącą gejów”. W rozmowie z polskimi mediami ambasador RP w Niemczech Dariusz Pawłos powiedział, że materiał „reprodukuje antypolskie stereotypy i krzywdzące uogólnienia”. Pomimo prawa i sprawiedliwości obecny Prawa LGTBQ jako atak na tzw. tradycyjne wartości rodzinne Od dojścia do władzy w 2015 roku coraz większa liczba Polaków wszystkich kategorii, od młodych do starych, opowiada się za rejestrowanymi związkami partnerskimi i małżeństwami jednopłciowymi Badanie z czerwca 2022 r.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.