Polska i Izrael wezwały swoich ambasadorów na spotkanie w niedzielę, ponieważ podział między krajami pogłębił się po uchwaleniu w polskim parlamencie prawa przywracającego Holokaust.
W zeszłym tygodniu zrobił to minister spraw zagranicznych Yair Lapid zatrzasnął się Nowa polska ustawa, uchwalona przez niższą izbę parlamentu w czwartek wieczorem, miała ograniczyć roszczenia o restytucję Holokaustu jako „niemoralne i hańbiące”.
W odpowiedzi powiedział premier Polski Mateusz Morawiecki nawrócić się na żądanie Lapida.
„Mogę tylko powiedzieć, że dopóki jestem premierem, Polska nie zapłaci za niemieckie zbrodnie: ani w złotówkach, ani w euro, ani w dolarach” – powiedział Morawiecki na konferencji prasowej w piątek, zapytany o wypowiedzi Lapida.
W niedzielę Lapid ostro skrytykował słowa Morawieckiego.
„Polski premier powinien jeszcze raz sprawdzić fakty” – powiedział w oświadczeniu. „Miliony Żydów zginęło na polskiej ziemi i żadne prawodawstwo nie wymaże ich pamięci. Nie interesują nas polskie pieniądze, a zaznaczenie jest antysemickie.
„Walczymy o pamięć o ofiarach Holokaustu, o dumę naszego narodu i nie pozwolimy żadnemu parlamentowi uchwalić ustaw, których celem jest negowanie Holokaustu”.
Ustawa, która według PAP została uchwalona 309 głosami, przy zerowym sprzeciwie i 120 wstrzymujących się, przewiduje okres od 10 do 30 lat na zakwestionowanie wcześniejszych decyzji administracyjnych w sprawie powrotu. Krytycy prawa twierdzą, że skutecznie uniemożliwia ono Żydom odzyskanie mienia skonfiskowanego przed Holokaustem iw jego trakcie.
„To straszna niesprawiedliwość i wstyd, który narusza prawa ocalałych z Holokaustu, ich spadkobierców i członków społeczności żydowskich, które istniały w Polsce od setek lat” – powiedział w zeszłym tygodniu Lapid. „To niezrozumiałe działanie. To niemoralne prawo poważnie zaszkodzi stosunkom między krajami ”.
Premier Polski Mateusz Morawiecki (z lewej) i premier Izraela Benjamin Netanjahu na konferencji na temat pokoju i bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie w Warszawie, 14 lutego 2019 r. (AP / Michael Sohn)
Ministerstwo Spraw Zagranicznych wezwało w niedzielę ambasadora RP w Izraelu Marka Magierowskiego, aby wyrazić dezaprobatę dla ustawy.
Alon Bar, szef departamentu politycznego Departamentu Stanu, „wyraził stan głębokiego rozczarowania Izraela” ustawą, „które zdaniem ekspertów prawdopodobnie wpłynie na 90% wniosków o restytucję składanych przez osoby, które przeżyły Holokaust i ich potomków”. według Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Bar powtórzył również wypowiedzi Lapida z zeszłego tygodnia, zauważając, że ustawa prawdopodobnie wpłynie na stosunki izraelsko-polskie i podkreślił, że nie jest za późno, aby Polska zaprzestała tych środków… oraz na dyskurs dotyczący zwrotu mienia.
Polska wezwała też w niedzielę do sporu izraelskiego wysłannika do narodu europejskiego.
Polski wiceminister spraw zagranicznych Paweł Jabłoński powiedział, że Warszawa wezwała Tal Ben-Ari Yaalona, dyrektora generalnego Izraela, aby „udzielił jej zdecydowanego i obiektywnego wyjaśnienia”, powiedział Jabłoński telewizji państwowej TVP.
Spotkanie w Warszawie ma się odbyć w poniedziałek. Jabłoński powiedział państwowej telewizji, że wierzy, iż „niestety mamy do czynienia z sytuacją, którą niektórzy izraelscy politycy wykorzystują do wewnętrznych celów politycznych”.
Tysiące polskich nacjonalistów maszerują do ambasady USA w Warszawie 11 maja 2019 r., aby zaprotestować przeciwko naciskom Waszyngtonu na odszkodowania dla Żydów, których rodziny straciły majątek podczas Holokaustu. (AP Photo / Czarek Sokołowski)
Polskie MSZ poinformowało w piątek, że wprowadzenie terminów „doprowadzi do wyeliminowania nadużyć i nieprawidłowości, które pojawiły się na dużą skalę”.
„Nowe przepisy w żaden sposób nie ograniczają możliwości wytoczenia powództwa o odszkodowanie cywilne, niezależnie od narodowości czy pochodzenia powoda” – kontynuuje.
Restauracja Holokaustu w Polsce jest niepopularna wśród wielu obywateli, a prezydent Polski Andrzej Duda wypowiedział się przeciwko niej przed reelekcję w zeszłym roku. Wielu obywateli polskich uważa, że roszczenia powinny być wnoszone tylko przeciwko nazistowskim Niemcom i że płacenie przez Polskę odszkodowań z tytułu Holokaustu jest niesprawiedliwe.
„Nie wypłaca się odszkodowania za odziedziczoną własność” – powiedział Duda w zeszłym roku. „Nigdy nie podpiszę prawa, które uprzywilejowuje jedną grupę etniczną nad inną. Za szkody powinien zapłacić ten, kto rozpoczął wojnę.”
Polska jest jedynym krajem w Unii Europejskiej, który nie uchwalił kompleksowego ustawodawstwa krajowego dotyczącego restytucji lub rekompensaty własności prywatnej przejętej przez nazistów lub znacjonalizowanej przez reżim komunistyczny.
Kwestie restytucji Holokaustu i rewizjonizmu wielokrotnie nadwerężały stosunki izraelsko-polskie. W 2018 r. Warszawa uchwaliła ustawę zakazującą oskarżania narodu polskiego lub państwa o współudział w nazistowskich zbrodniach wojennych. Ten ruch wywołał oburzenie w Izraelu, ale impas w dużej mierze zakończył się, gdy Polska zgodziła się na zmianę prawa w celu zniesienia sankcji karnych.
W styczniu zeszłego roku Duda odmówił wzięcia udziału w Światowym Forum Holokaustu w Jerozolimie po tym, jak nie został zaproszony do przemawiania na tym wydarzeniu. Tydzień później na spotkaniu w Krakowie prezydent Izraela Rivlin stwierdził, że „wielu Polaków stało z boku, a nawet pomagało zabijać Żydów” podczas Holokaustu, czemu Polska zaprzeczyła pomimo historycznych dowodów.
AFP przyczyniło się do powstania tego raportu.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.