Rosja dokonała inwazji na Ukrainę z zamiarem obalenia rządu, zajęcia stolicy Kijowa i trwałego wprowadzenia narodu w sferę wpływów Kremla.
Chociaż Moskwie nie udało się osiągnąć tych szerszych celów, siły rosyjskie przejęły znaczną część południowej Ukrainy, przerzucając żołnierzy, pojazdy i broń ciężką, aby posunąć się w głąb wschodniej Ukrainy i rozszerzyć terytorium, które kontroluje za pośrednictwem sił zastępczych od 2014 roku.
Armie ukraińskie i rosyjskie są obecnie zaangażowane w wyczerpującą wojnę na wyczerpanie, często zaciekle walczą o małe terytoria. Ale jeśli Rosja zdoła utrzymać terytorium, które zajmuje na lądzie i utrzymać swoją dominację na morzu, może zdusić ukraińską gospodarkę i zapewnić albo dźwignię w wynegocjowanym ugodzie, albo arenę dla szerszych ataków w całym kraju.
Oto spojrzenie na sytuację.
Południe
Rosja osiągnęła najszybsze i największe zyski w pierwszych tygodniach wojny na południu, ogarniając Krym – który Rosja nielegalnie zaanektowała od Ukrainy w 2014 r. – na północ i zdobywając Chersoń i większą część otaczającego go regionu. Region zajmuje około 11 000 mil kwadratowych i jest nieco mniejszy niż łącznie Maryland i Delaware.
W regionie Chersoniu przed wojną mieszkało ponad milion osób, chociaż ukraińscy urzędnicy twierdzą, że ponad połowa z nich uciekła. Położony na zachodnim brzegu Dniepru, mieści się w nim główny port, który łączy się z Morzem Czarnym. Moskwa podjęła stałe kroki w celu pozbycia się swojej ukraińskiej tożsamości, przyjmując rosyjską walutę oraz wyznaczając i ściśle kontrolując lokalnych pełnomocników.
Ale rosyjska kontrola nad terytorium nie jest jeszcze kompletna. Ukraińcy prowadzą sporadyczne kontrataki, próbując odbić miasta i wsie.
Południowy wschód
Po zdobyciu Chersoniu wojska rosyjskie ruszyły do wschodniej prowincji Zaporizka, gdzie znajduje się największa elektrownia atomowa w Europie. Szacuje się, że Rosjanie kontrolują obecnie około 70 proc. prowincji.
Podczas gdy rząd ukraiński zachowuje kontrolę nad miastem Zaporoże, siły rosyjskie kontrolują Berdiańsk, krytyczny port na Morzu Azowskim; Melitopol, drugie co do wielkości miasto w regionie; oraz Enerhodar i jego elektrownię jądrową.
Przed wojną prowincja liczyła 1,6 mln mieszkańców; Trudno oszacować, ile zostało w tyle. Około 60 procent mieszkańców miasta uciekło – poinformował w poniedziałek burmistrz Melitopola.
Mariupol
Zniszczone zostało niegdyś kwitnące miasto portowe na skraju wschodnioukraińskiego regionu Doniecka. Ukraińscy urzędnicy szacują, że podczas trwającego kilka miesięcy oblężenia przez Rosję zginęło 20 000 cywilów, a trzy czwarte ludności uciekło. Tak mówi ONZ tysiące cywilów zginęli tam. To, co pozostało z miasta, jest w większości pod kontrolą Rosji. Ostatni z ukraińskich żołnierzy zostaje uwięziony w rozległej hucie w pobliżu portu.
Twierdzenie, że miasto umożliwiło Rosji ustanowienie pożądanego połączenia lądowego z Krymu do kontrolowanego przez jej pełnomocników wschodniego regionu Doniecka, oraz do samej Rosji.
Morze Czarne
Podczas gdy Rosja zawiodła w nacieraniu na portowe miasto Odessę nad Morzem Czarnym, rosyjska marynarka wojenna kontroluje samo Morze Czarne i skutecznie zablokowała Ukrainę, podsycając światowy kryzys żywnościowy, według Organizacji Narodów Zjednoczonych i innych obserwatorów międzynarodowych.
Ukraińcy i Rosjanie toczyli zaciekłą walkę o cypel na Morzu Czarnym zwany Wyspą Węży, około 80 mil od wybrzeża Odessy. Przed wojną ukraińska kontrola nad wyspą była kluczem do rozszerzenia roszczeń Ukrainy do morza.
Chociaż Rosji nigdy nie udało się przejąć kontroli nad Ukrainą na niebie, ma niemal całkowitą przewagę na morzu.
Wschód
Kreml powiedział, że chce „wyzwolić” cały region Donbasu, który łączy dwie duże wschodnie enklawy – Ługańsk i Donieck. Obie prowincje graniczą z Rosją i biegną od Mariupola na południu do północnej granicy w Charkowie.
Siły rosyjskie miały przewagę na wschodzie, ponieważ rosyjscy prokurenci zajęli ponad jedną trzecią obszaru w 2014 roku. Od tego czasu rozszerzyli swoją kontrolę do szacunkowo 80-90 procent, powiedzieli ukraińscy urzędnicy. We wtorek rosyjskie Ministerstwo Obrony poinformowało, że jego siły dotarły do granicy między obwodami ługańskim i donieckim.
Znaczna część tego terytorium została zbombardowana w gruz. Według szacunków w kontrolowanej przez Ukraińców części Ługańska nadal mieszka tylko 50 000 cywilów. Mimo to Ukraińcy skoncentrowali dużą, ale bliżej nieokreśloną ilość własnych sił w regionie, aby powstrzymać rosyjskie natarcie.
Południowy wschód
W obliczu zaciekłego oporu Ukrainy, złego planowania, złej logistyki i sztywnej taktyki, Rosji nie udało się zdobyć głównych skupisk ludności na północnym wschodzie. Został wygnany z Czernihowa i Sum i nigdy nie zdołał opanować Charkowa, drugiego co do wielkości miasta Ukrainy.
Ale Rosja nadal posiada obszary w pobliżu granicy, której nie kontrolowała przed wojną, wokół regionu Charkowa. Twierdzi również, że kontroluje Izium, chociaż w mieście trwają walki.
Ta część kraju jest zaciekła, a Ukraińcy rozpoczynają wielką ofensywę wokół Charkowa, który jest oddalony tylko o około 20 mil od granicy z Rosją. Od tego czasu Ukraińcy pchają siły rosyjskie w kierunku północno-wschodniej granicy i oddalają się od miasta.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.