Polska uchwaliła ustawę zakazującą używania wielu produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych i zezwalającą na używanie innych tylko wtedy, gdy pobierana jest specjalna opłata i umieszczana jest etykieta ostrzegawcza.
Nowe przepisy wdrażają dyrektywę UE w sprawie tworzyw sztucznych jednorazowego użytku, która weszła w życie w 2019 r. Zostały one przyjęte po tym, jak Komisja Europejska podjęła w zeszłym roku kroki prawne przeciwko Polsce i 10 innym państwom członkowskim za brak transpozycji dyrektywy do 2021 roku.
🥤 Dziś Komisja podejmuje kroki prawne przeciwko 11 państwom członkowskim, prosząc je o przyspieszenie wdrożenia koncepcji jednorazowego użytku #tworzywa sztuczne Dyrektywa mająca na celu ograniczenie wpływu niektórych wyrobów z tworzyw sztucznych na środowisko i zdrowie ludzi.https://t.co/z10LpwoVRX pic.twitter.com/fGbTUR0WC8
— Komisja Europejska na Cyprze (@EUCYPRUS) 29 września 2022 r
W zeszłym miesiącu prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę wprowadzającą nowe środki. W tym tygodniu ukazał się w Polsce Dziennik Ustawpotem wejdzie w życie 14 dni później.
W rezultacie dziewięć rodzajów plastiku jednorazowego użytku zostanie teraz całkowicie zakazanych: waciki (z wyjątkiem użytku medycznego), sztućce, talerze, słomki (z wyjątkiem użytku medycznego), mieszadła do napojów i patyczki przymocowane do balonów oraz żywność ze spienionego polistyrenu oraz pojemniki na napoje i kubki.
Firmom, które łamią te zasady, grozi grzywna w wysokości od 10 000 do 500 000 złotych (2 205 euro i 110 276 euro), której wysokość ustalana jest na podstawie „stopień szkodliwości naruszenia”.
Dwie największe polskie sieci supermarketów wprowadziły bawełniane torby wielokrotnego użytku do ważenia owoców i warzyw. To jedno z kilku działań, które detaliści w Polsce podjęli w celu zmniejszenia ilości odpadów z tworzyw sztucznych https://t.co/2ekKr53DB2
— Notatki z Polski 🇵🇱 (@notesfrompoland) 29 stycznia 2020 r
Nowe przepisy wymagają również, aby opakowania produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, które pozostają legalne – takich jak przybory toaletowe, chusteczki nawilżane i wyroby tytoniowe z filtrami zawierające tworzywa sztuczne – musiały zawierać wyraźne etykiety informujące konsumentów o ich szkodliwym wpływie na środowisko.
Tymczasem opłaty w wysokości maksymalnie 1 zł (22 centy) zostaną wprowadzone za niektóre produkty jednorazowego użytku wręczane klientom, w tym opakowania po żywności i napojach. Opłata jest doliczana do ceny produktu i pobierana przez sklep na pokrycie kosztów utylizacji odpadów.
Sklepy detaliczne muszą również oferować klientom wielokrotnego użytku lub ulegającą biodegradacji alternatywę dla plastikowych kubków jednorazowego użytku.
Ustawodawca zastrzega, że minister klimatu określi konkretne opłaty za poszczególne produkty w późniejszym terminie. W tym tygodniu ministerstwo klimatu przedstawiło projekt ustawy, który ustaliłby te ceny: 20 groszy (4,4 eurocenta) za kubki do napojów i 25 groszy (5,5 eurocenta) za pojemniki na żywność.
Opóźnienia w nowym systemie kaucji zachęcającym do recyklingu będą kosztować Polskę miliardy opłat UE, ostrzegają przedstawiciele branży i grupy kampanii.
Rząd zobowiązał się do wdrożenia systemu jeszcze w tym roku, ale nie uchwalił jeszcze przepisów https://t.co/oIb3zpMb6K
— Notatki z Polski 🇵🇱 (@notesfrompoland) 11 kwietnia 2023 r
Źródło zdjęcia głównego: Zdjęcia MPCA/Flickr (pod CC BY-NC 2.0)
Anna Hackett jest asystentką redakcji w Notes from Poland. Jest absolwentką europeistyki na Trinity College w Dublinie i ma wcześniejsze doświadczenie dziennikarskie w Irish Independent News & Media Group.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.