Liczące 2,8 miliona państwo bałtyckie obawia się, że może być następne na celowniku Rosji, jeśli Moskwa wygra wojnę z Ukrainą.
Litwini biorą udział w wyborach prezydenckich w swoim kraju w krytycznym momencie wojny Rosji na Ukrainie, która ma wpływ na strategicznie ważny kraj bałtycki.
Wybory rozpoczęły się o 7:00 (04:00 GMT) w niedzielę rano i zakończyły się wieczorem, a popularny urzędujący Gitanas Nauseda prawdopodobnie wygra kolejną pięcioletnią kadencję.
Jednak przy ośmiu kandydatach może być trudno któremukolwiek z nich zdobyć 50 procent głosów potrzebnych do całkowitego zwycięstwa. W tym przypadku druga tura wyborów odbędzie się 26 maja.
Nauseda jest umiarkowanym konserwatystą, a jednym z jego głównych pretendentów jest Ingrida Simonyte, obecna premier i była minister finansów, którą pokonał w drugiej turze w 2019 r., zdobywając 66 proc. głosów.
Kolejnym kandydatem jest Ignas Vegele, populistyczny prawnik, który zyskał rozgłos podczas pandemii Covid-19 dzięki swojemu sprzeciwowi wobec ograniczeń i szczepionek.
Trzej czołowi kandydaci zgadzają się co do obronności, ale mają odmienne poglądy na kwestie społeczne i stosunki Litwy z Chinami, które od lat są napięte ze względu na Tajwan.
Aldona Majauskiene (82 l.) powiedziała AFP, że głosowała na Nausedę, ponieważ „jest najlepszy w każdej kategorii”.
Airine, 53-letnia urzędniczka państwowa, powiedziała agencji, że głosowała na Simonyte i ma nadzieję, że przyszły prezydent będzie mniej populistyczny.
„Nie głosuję na twarze, głosuję na tych, którzy naprawdę mogą pomóc poprawić nasze bezpieczeństwo i jakość życia” – powiedziała.
Obawa o Rosję
Prezydent w litewskim systemie politycznym nadzoruje politykę zagraniczną i bezpieczeństwa oraz pełni funkcję naczelnego dowódcy sił zbrojnych.
Mały kraj ma strategiczne znaczenie, ponieważ leży na wschodniej flance NATO, co jest szczególnie istotne w obliczu trwającego od ponad dwóch lat napięć między Rosją a Zachodem związanych z inwazją Moskwy na Ukrainę.
Rosyjska eksklawa Kaliningrad nad Morzem Bałtyckim leży pomiędzy Litwą na północy i wschodzie a Polską na południu. Dlatego też na Litwie oraz na sąsiedniej Łotwie i w Estonii panuje duże zaniepokojenie niedawnymi podbojami wojsk rosyjskich na północno-wschodniej Ukrainie.
Wszystkie trzy państwa bałtyckie ogłosiły niepodległość po upadku Związku Radzieckiego i przystąpiły zarówno do Unii Europejskiej, jak i NATO.
Litwa, zamieszkiwana przez 2,8 miliona ludzi, obawia się, że będzie następną na celowniku Rosji, jeśli Moskwa wygra wojnę z Ukrainą. Z budżetem wojskowym wynoszącym obecnie 2,75 proc. PKB, kraj ten jest jednym z największych darczyńców Ukrainy i głównym podmiotem wydającym pieniądze na obronę.
W ramach głosowania odbędzie się także referendum w sprawie zmiany konstytucji, aby umożliwić podwójne obywatelstwo setkom tysięcy Litwinów mieszkających za granicą, którzy borykają się z problemem zmniejszającej się liczby ludności.
Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) po raz pierwszy odrzuciła zaproszenie Litwy do obserwacji wyborów.
Rząd litewski chciał wykluczyć obserwatorów z Rosji i Białorusi, zarzucając obu – będącym częścią OBWE – stwarzanie zagrożenia dla jej procesów politycznych i wyborczych.
Organizacja stwierdziła, że Litwa narusza zasady OBWE i że obserwatorzy nie reprezentują rządów swoich krajów, i podpisali kodeks postępowania obiecujący neutralność polityczną.
Adam Mickiewicz jest autorem publikującym na portalu humanmag.pl, gdzie porusza tematy z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i przystępnym przekazie informacji, aktualnych wydarzeniach oraz treściach istotnych dla czytelników, dbając o rzetelność, przejrzystość i praktyczną wartość publikacji.