Lagarde: Unijne prawo ochroni szefa polskiego banku centralnego, jeśli nowy rząd postawi mu zarzuty niezgodnie z prawem

Szefowa Europejskiego Banku Centralnego (EBC) Christine Lagarde zapewniła prezesa polskiego banku centralnego Adama Glapińskiego, że będzie chroniony prawem UE, jeśli nowy rząd bezprawnie zawiesi go i postawi przed sądem zarzuty.

W przyszłym tygodniu rząd ma utworzyć koalicja ugrupowań opozycyjnych, które zasygnalizowały, że mogą podjąć próbę postawienia przed sądem Glapińskiego – wieloletniego współpracownika Jarosława Kaczyńskiego, lidera ustępującego PiS.

Zarzucają mu, że prowadzi politykę pieniężną zgodnie z porządkiem politycznym PiS i tym samym narusza konstytucyjne obowiązki. Glapiński, który od 2016 roku stoi na czele Narodowego Banku Polskiego (NBP), zaprzecza takim twierdzeniom.

W połowie listopada, miesiąc po wyborach, w których PiS utracił większość w parlamencie, Glapiński napisał list do prezesa EBC, w którym przedstawił plany opozycji postawienia go przed Trybunałem Stanu – organem uprawnionym do karania najwyższych urzędnicy stanowi.

Choć Polska nie należy do strefy euro, jest członkiem Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ECSB), instytucji obejmującej EBC i krajowe banki centralne wszystkich 27 państw członkowskich UE.

W jednym list W opublikowanej wczoraj publicznie odpowiedzi z 1 grudnia Lagarde odpowiedziała Glapińskiemu, mówiąc, że może liczyć na ochronę prawa UE, jeśli izba niższa polskiego parlamentu, czyli Sejm, bezprawnie go zawiesi lub postawi przed sądem karnym.

„Gdyby członkowie byłych partii opozycyjnych rzeczywiście złożyli do Sejmu wniosek wstępny, to każdy środek wpływający na Pana zdolność do wykonywania obowiązków prezesa NBP, jeśli byłby niezgodny z prawem, mógłby mieć wpływ na Pana niezależność, a tym samym niezależność wpływ na NBP [ECB’s] Rady Generalnej” – napisała Lagarde.

„Jak wspomniałeś w swoim piśmie, art. 14 ust. 2 Statutów ESBC i EBC… zapewnia ochronę na wypadek, gdyby Sejm podjął później decyzję o wniesieniu wobec Ciebie oskarżenia” – czytamy w piśmie.

Prezes EBC dodał, że gdyby Glapiński stanął przed Trybunałem Stanu – co automatycznie doprowadziłoby do jego zawieszenia – „mógłby skierować tę decyzję do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i zwrócić się o ocenę jej legalności”.

W rozmowie z „Financial Times”.Wiceprezes NBP Marta Kightly potwierdziła, że ​​bank centralny złoży skargę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Jednak czołowy polityk opozycji Sławomir Nitras – typowany na ministra w powołanym w przyszłym tygodniu nowym rządzie – w odpowiedzi na list Lagarde zapewnił, że „nikt nie ma zamiaru sądzić pana Glapińskiego w sposób nielegalny”.

„Zostaną przedstawione argumenty, które nie są trudne do znalezienia i wszystko odbędzie się zgodnie z prawem” – powiedział Nitras w porannej rozmowie z Radiem Zet. „I nie mam wątpliwości, że pani Lagarde po zapoznaniu się z procedurą nie będzie miała wątpliwości, że procedura ta była zgodna z prawem”.

W zeszłym tygodniu Donald Tusk – kandydat opozycji na szefa nowego rządu – zapowiedział także, że wszelkie kroki wobec Glapińskiego zostaną podjęte w sposób, który „nie naruszy stabilności i nie podważy reputacji państwa polskiego za granicą” – relacjonuje. Parking codziennie biznes.

Zarówno Tusk, jak i Szymon Hołownia – kolejny lider koalicji opozycji i nowy marszałek Sejmu – stwierdzili, że nie zapadła jeszcze ostateczna decyzja, jakie i ewentualnie jakie działania należy podjąć wobec Glapińskiego.

Aby postawić prezesa banku centralnego przed sądem państwowym, wniosek musiałby uzyskać akceptację większości posłów w Sejmie. W przypadku postawienia zarzutów Glapiński zostałby automatycznie zawieszony na stanowisku.

Przedstawiciele opozycji argumentują, że Glapiński naruszył konstytucyjny obowiązek samodzielnego prowadzenia polityki pieniężnej, m.in. dokonując głębokich obniżek stóp procentowych tuż przed październikowymi wyborami pomimo utrzymującej się wysokiej inflacji.

NBP jednak odrzucił takie twierdzenia, argumentując, że samo zawieszenie prezesa byłoby niezgodne z prawem. W zeszłym tygodniu w swojej siedzibie w Warszawie zawiesił duży baner z informacją: „Wszystkie działania NBP są zgodne z prawem i spełniają najwyższe międzynarodowe standardy”.

W poniedziałek Narodowy Bank Polski także opublikował jeden list otwarty do Hołowni, argumentując, że oskarżenia opozycji są „bezpodstawne” oraz że „działania Narodowego Banku Polskiego i jego Prezesa w latach 2020-2023 opierały się na najlepszej wiedzy ekonomicznej, służyły interesom gospodarczym Polski i były zgodne z prawem”. .

W piśmie członkowie Zarządu NBP stwierdzili, że decyzje NBP zarówno o podwyżce, jak i obniżce stóp procentowych na przestrzeni ostatnich trzech lat są powiązane i „spójne” z globalnymi szokami, takimi jak pandemia i wojna na Ukrainie, „praktyką innych banków centralnych” . .

Jak wynika z sondażu opublikowanego dzisiaj przez Dziennik Gazeta Prawna Każdego dnia 54% Polaków chce, aby Adam Glapiński stanął przed Trybunałem Stanu. Mniej niż jedna trzecia respondentów jest przeciwnego zdania.

Notatki z Polski są prowadzone przez niewielki zespół redakcyjny i wydawane przez niezależną fundację non-profit utrzymywaną z datków naszych czytelników. Bez Waszego wsparcia nie możemy robić tego, co robimy.

Główne źródło obrazu: Światowe Forum Ekonomiczne/Flickr (pod CC BY-NC-SA 2.0)

Alicja Ptak jest starszą redaktorką w Notes from Poland i dziennikarką multimedialną. Wcześniej pracowała dla Reutersa.