Kandydat na prezydenta Andrej Babiš, który w niedzielnej debacie telewizyjnej zakwestionował zaangażowanie swojego kraju we wspieranie sąsiednich sojuszników z NATO, spotkał się z krytyką ministrów spraw zagranicznych sąsiednich państw bałtyckich i sąsiedniej Polski.
Zapytany, czy wysłałby wojska czeskie do otwartego konfliktu, gdyby Rosja zaatakowała Polskę lub kraje bałtyckie podczas ataku Debata w telewizji na żywo W niedzielę były premier i obecny kandydat na prezydenta powiedział, że tego nie zrobi.
Od tego czasu poprawił swoje kontrowersyjne oświadczenie, tweetując w poniedziałek, że „bezpiecznie zastosuje się” do artykułu 5 NATO
Jednak jego uwagi nie wróżyły dobrze sąsiednim krajom bałtyckim i Polsce.
Estoński minister Urmas Reinsalu nazwał to „najgorszym przykładem ingerencji w kwestie bezpieczeństwa poprzez krajowe kampanie polityczne”, podczas gdy łotewski odpowiednik Reinsalu, Edgars Rinkēvičs, powiedział, że oświadczenie jest nieodpowiedzialne.
„Jeśli w ogóle Czech Wolność, suwerenność i integralność terytorialna zostały zakwestionowane przez siłę zewnętrzną Litwini Stańcie ramię w ramię z Czechami” – powiedział litewski minister spraw zagranicznych Gabrielius Landsbergis na progu Rady do Spraw Zagranicznych UE, która odbyła się w poniedziałek w Brukseli.
Tymczasem w Polsce kilka głosów wyrażało ubolewanie, niektóre wyrażały nadzieję, że rywal Babiša wygra wybory prezydenckie.
„Mamy nadzieję, że debata dotyczyła wyłącznie emocji politycznych, ponieważ nasi czescy partnerzy pokazali ostatnio, że pozostają wierni swoim sojuszniczym zobowiązaniom” – powiedział rzecznik polskiego rządu Piotr Müller. Telewizja informacyjna TVP Stacja kolejowa.
Dodał jednak, że obawia się, że taka wypowiedź może pochodzić od kandydata na prezydenta z kraju, który jest członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Minister spraw zagranicznych Zbigniew Rau nazwał to oświadczenie „godnym ubolewania”.
Partie z całego polskiego spektrum politycznego również krytykowały Babiša za jego wypowiedzi.
Jestem przekonany, że rywal Babiša Petr Pavel wygra wybory – powiedział rządzący poseł PiS Ryszard Czarnecki, zarzucając Babišowi nieznajomość traktatów podpisanych przez Czechy, w tym Porozumienia Waszyngtońskiego z NATO.
Poseł Lewicy Opozycji Wanda Nowacka nazwała wypowiedź Babiša „głupim” i powiedziała, że może zaszkodzić stosunkom dwustronnym między Warszawą a Pragą, cytowany przez Informacje TVP.
Paweł Kowal z innej partii opozycyjnej, centrowej Koalicji Obywatelskiej (EPP), rozmawiał RMF FM Radio nazwało Babisza „rezonatorem Putina”, który „zaczyna z nim konkurować [Hungarian Prime Minister Viktor] Orbán” w prokremlowskiej retoryce.
Wypowiedzi spotkały się też z dużą krytyką w Czechach, m.in. ze strony ministra spraw zagranicznych Jana Lipavskiego (Piraci, Zieloni).
„Andrej Babiš zaszkodził Czechom za granicą swoją wypowiedzią w debacie w czeskiej telewizji. Dzięki członkostwu w NATO i sojuszom z innymi państwami jesteśmy częścią najsilniejszej organizacji wojskowej na świecie. Kwestionowanie tych zobowiązań sojuszniczych zagraża naszemu bezpieczeństwu” – powiedział Lipavský.
Druga tura czeskich wyborów prezydenckich odbędzie się w piątek i sobotę (27-28 stycznia). Sondaże wskazują, że Petr Pavel, były szef komitetu wojskowego NATO, pokona Babiša.
(Aleksandra Krzysztoszek | EURACTIV.pl, Aneta Zachová | EURACTIV.cz)
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.