Prezydent Biden odwiedził Kijów 20 lutego w zaskakującym i niezwykłym geście poparcia dla Ukrainy. Następnie udał się do Polski i wygłosił historyczne przemówienie przed pierwszą rocznicą rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Podkreślił w nim, że wsparcie USA dla Ukrainy nie zmaleje i że „Ukraina nigdy nie będzie zwycięstwem Rosji”.
Gruzja nie została wymieniona w przemówieniu prezydenta Bidena w Polsce, gdzie obszernie mówił o wsparciu USA wolność w regionie i trzykrotnie wspomniał o Mołdawii. Czy to oznacza, że Stany Zjednoczone oddalają Gruzję od byłego „stowarzyszonego trio”?
Poprosiliśmy gruzińskich ekspertów ds. stosunków międzynarodowych i byłych ambasadorów o podzielenie się swoimi opiniami.
Natalia Sabanadze, Wizytujący profesor stosunków międzynarodowych, Mount Holyoke College, były ambasador Gruzji przy Unii Europejskiej
W Polsce prezydent Biden mówił o całym regionie, ale nie było mowy o Gruzji. Czy to zaskakujące? Niestety nie.
Często słyszymy o parowaniu Ukrainy i Mołdawii, natomiast rzadko wspomina się o Gruzji. Przemówienie Bidena w Polsce było raczej potwierdzeniem trendu niż wyjątkiem. Gdy wspomina się o Gruzji, to w kontekście demokratycznego regresu i odwracania się od Zachodu.
Georgia była wiodącym członkiem Associated Trio, ponieważ chcieliśmy nim być i zrobiliśmy wszystko, co w naszej mocy, aby to trio się spełniło. Dwa lata temu byliśmy w czołówce. Dziś jesteśmy spóźnialskim. W polityce międzynarodowej nie ma czasu na maruderów; porusza się szybko, a my zostajemy w tyle. Nikt nie będzie pamiętał, żeby o nas mówić, jeśli mu nie przypomnimy i nie poprzemy naszych słów czynami. Ale dzieje się odwrotnie.
W wyniku całkowitego odwrócenia priorytetów polityki zagranicznej Gruzja nie jest już kluczowym sojusznikiem Zachodu w regionie; w najlepszym razie jest obserwatorem, aw najgorszym cichym zwolennikiem Rosji. Mamy złe stosunki z Ukrainą. Postanowiliśmy poświęcić nasze strategiczne priorytety na rzecz wewnętrznych, ograniczonych walk politycznych. To niewybaczalne. Gruzja jest zbyt bliska stracenia historycznej szansy. Członkostwo Ukrainy w UE jest prawie przesądzone; u nas jest daleko. Przepaść między nami rośnie z każdym dniem i nie robimy wystarczająco dużo, aby ją zniwelować.
Levan Dolidze, założyciel GCSD, Były ambasador Gruzji przy NATO
Nacisk położony w tak ważnym przemówieniu jest zawsze istotny przy ocenie stanowiska politycznego USA w danej sprawie lub kraju; Jednak nie rysowałbym tak bezpośredniej paraleli między niewzmiankowaniem o Georgii a jego dystansowaniem się od trio.
Dziś, w związku z wojną rosyjsko-ukraińską, Mołdawia stoi w obliczu znacznie bardziej bezpośrednich zagrożeń, które również mogły stać się podstawą mocnych przesłań prezydenta Bidena do Mołdawii. Dynamiczne pozycjonowanie w ramach trio, bardziej zgodne z unijnym formatem brandingowym, jest dla Gruzji kluczowe i wymaga znacznie większego wysiłku i pragmatycznych kroków ze strony gruzińskiego rządu na arenie międzynarodowej. Osiągnięcie tego celu znacznie utrudniają problemy w dotychczasowych stosunkach władz gruzińsko-ukraińskich oraz konfrontacyjna retoryka przedstawicieli gruzińskiej partii rządzącej wobec partnerów strategicznych.
Gruzja musi być częścią wspólnego procesu integracji krajów basenu Morza Czarnego. Bez wątpienia – włączenie statusu kandydata do porządku obrad było podyktowane agresją Rosji na Ukrainę. Historia rozszerzenia również dowodzi, że zainteresowanie UE w tym zakresie koncentruje się głównie na regionach, a nie na poszczególnych krajach. Ponowne niepowodzenie Gruzji w utrzymaniu statusu kraju kandydującego grozi zatem zdystansowaniem się od tego regionalnego kontekstu politycznego, co może mieć negatywne konsekwencje dla aspiracji tego kraju do UE. Kluczowe znaczenie ma dla rządu Gruzji spojrzenie na to wyzwanie w szerszym strategicznym obrazie i głębsze zastanowienie się nad swoją odpowiedzialnością wobec historii kraju i przyszłych pokoleń. To wyzwanie nie dotyczy tylko konkretnego etapu na drodze do integracji; chodzi o wykorzystanie historycznej szansy, która rzadko jest oferowana danemu krajowi.
Jeśli chodzi o wsparcie USA dla Gruzji, partnerstwo amerykańsko-gruzińskie odegrało kluczową rolę w rozwoju gruzińskiej gospodarki i wzmocnieniu instytucji państwowych. Negatywne wydarzenia, które ostatnio zaszły w tych stosunkach, poważnie szkodzą interesom narodowym naszego kraju. Agenda stosunków gruzińsko-amerykańskich na szczeblu politycznym jest mocno obciążona problemami gruzińskiego sądownictwa i instytucji demokratycznych, podczas gdy kwestie związane z realizacją celów strategicznych Gruzji nie znajdują się w centrum uwagi. Dziś Gruzja stoi przed wieloma krytycznymi wyzwaniami. Radzenie sobie z nimi wymaga zarówno ostrożności, jak i racjonalnych, kreatywnych i aktywnych działań, aby kraj osiągnął maksimum dostępnych możliwości. Niestety, widzimy więcej problemów niż postępów.
Kornely Kakachia, Gruziński Instytut Polityczny
Nikomu nie jest tajemnicą, że stosunki Gruzji z naszymi tradycyjnymi partnerami strategicznymi, zwłaszcza Stanami Zjednoczonymi, uległy znacznemu pogorszeniu w kontekście niedawnego regresu demokracji. Być może jest jeszcze za wcześnie, by stwierdzić, że Waszyngton traci zainteresowanie Gruzją, ale biorąc pod uwagę antyzachodnią retorykę „gruzińskiego snu”, transakcyjną politykę zagraniczną i skażone stosunki z Ukrainą, nasz kraj traci swoje tradycyjne miejsce w pokrewne trio, ale także jego znaczenie dla Zachodu. Jeśli te tendencje się utrzymają, Gruzja może naprawdę wymknąć się strategicznemu radarowi Zachodu.
Ale z drugiej strony, brak wzmianki przez prezydenta Bidena o Gruzji może być po prostu powiązany z obecnymi napięciami w Mołdawii. Jego słowa powinny uspokoić obywateli Mołdawii w obliczu zbliżającego się kryzysu.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.