Kiedy 50 lat temu napój po raz pierwszy zjechał z taśmy montażowej w warszawskim browarze, oznaczało to wielką zmianę dla zwykłych Polaków, dla których Coca-Cola, choć symbolicznie, gasiła pragnienie wolności.
Andrzej Rybczyński/PAP
Przez pierwsze dwie dekady komunizmu w Polsce Coca-Cola była postrzegana przez władze jako symbol „leniwego kapitalizmu”, „płynnego imperializmu”, a nawet budzącego postrach „stonka ziemniaczanego na butelce”.
Kiedy 50 lat temu napój po raz pierwszy zjechał z taśmy montażowej w warszawskim browarze, oznaczało to wielką zmianę dla zwykłych Polaków, dla których Coca-Cola, choć symbolicznie, gasiła pragnienie wolności.
Dla komunistów napój zapoczątkował socjalizm z ludzką twarzą.
20 lipca 1972 roku w Browarach Warszawskich uruchomiono pierwszą w Polsce linię rozlewniczą Coca-Coli.
Był to tylko jeden z wielu produktów konsumenckich wcześniej niemile widzianych, w tym papierosy Marlboro, a później Pepsi, które I Sekretarz Edward Gierek miał nadzieję stłumić niechęć w kraju i zasygnalizować otwartość Polski na Zachód za granicą.
„Nigdy więcej klamer do pasów; korzystamy z 25 lat powojennej odbudowy” – zapowiedział.
Była to jednak nagroda. W zamian za westernizację codzienności chciał czegoś w zamian: „Bądź dobry, pracuj wydajniej. Wtedy dostaniesz cukierki.
W pierwszym dniu sprzedaży w ciągu godziny sprzedano 240 skrzynek po 24 butelki, łącznie 5760 butelek.
Historia Coca-Coli w Polsce sięga 1957 roku. Gdy zapomniano o stalinizmie, po raz pierwszy mogli go skosztować odwiedzający amerykańskie stoisko na Międzynarodowych Targach Poznańskich.
Jednak słynny napój nie był dostępny dla wszystkich. W latach 60. można go było kupić tylko za walutę w sklepach Pewex i Baltona.
Premier Cyrankiewicz próbował tego trunku podczas oficjalnych wyjazdów zagranicznych i uznał go za dobry. Niektórzy komuniści wierzyli, że zawartość kofeiny będzie odżywiać pracowników fabryki podczas zmian. Inni uważali, że może to być dobra alternatywa dla wódki.
Planiści ekonomiczni zdecydowali, że cola będzie dostępna tylko w niektórych województwach.
Były plany rozpoczęcia produkcji, ale ostatecznie lider partii Władysław Gomułka odmówił zielonego światła.
Przełom nastąpił w lipcu 1972 roku. Pierwsza w Polsce linia rozlewnicza Coca-Coli na licencji amerykańskiej firmy została uruchomiona w Browarach Warszawskich przy ulicy Grzybowskiej, obecnie modnym, wielofunkcyjnym projekcie pełnym barów i restauracji.
Tak naprawdę napój powstał w Polsce, a nie powstał od zera. Na początku tylko woda była polska. Koncentrat sprowadzano z Włoch i Holandii, pierwsze szklane butelki pochodziły z Hiszpanii.
Zaczęły pojawiać się żywiołowe ogłoszenia prasowe. „Coca-Cola – najpopularniejszy napój bezalkoholowy na świecie! Już w Warszawie! Spróbuj, a zrozumiesz, dlaczego na całym świecie pije się go ponad 150 milionów razy dziennie. Zimne, pyszne, niezrównanie orzeźwiające. Zapytaj o Coca Colę, gdziekolwiek zobaczysz znak!”
Jednak już w listopadzie tego samego roku fabryka w Wołominie rozpoczęła produkcję charakterystycznych butelek, a fabryka tworzyw sztucznych w Bieluniu Starym wyprodukowała skrzynki po 24 butelki do zwrotu.
W przeciwieństwie do lat 50. warszawską colę można było kupić za złotówki, ale tylko w dwóch warszawskich sklepach: Supersam na Placu Unii Lubelskiej i Sezam na Marszałkowskiej.
W pierwszym dniu sprzedaży w ciągu godziny sprzedano 240 skrzynek po 24 butelki, łącznie 5760 butelek. Trzy lata później Colę wprowadzono w butelkach litrowych w cenie 19 zł, z kaucją 8 zł za butelkę.
Hasła reklamowe napoju stały się dobrze znane w społeczeństwie. Ponadczasowa Coca-Cola. Żartować! (Coca-Cola Is It!) została wymyślona w 1982 roku przez poetkę i autorkę tekstów Agnieszkę Osiecką.
Sprzedaż szybko rozprzestrzeniła się na inne regiony, aw 1973 Pepsi-Cola dotarła również do Polski. Jednak napoje nie były dostępne wszędzie. Planiści ekonomiczni zdecydowali, że Cola będzie dostępna w niektórych województwach, a Pepsi w innych.
Zaczęły pojawiać się żywiołowe ogłoszenia prasowe. „Coca-Cola – najpopularniejszy napój bezalkoholowy na świecie! Już w Warszawie! Spróbuj, a zrozumiesz, dlaczego na całym świecie pije się go ponad 150 milionów razy dziennie. Zimne, pyszne, niezrównanie orzeźwiające. Zapytaj o Coca Colę, gdziekolwiek zobaczysz znak!”
Hasła reklamowe napoju stały się dobrze znane w społeczeństwie. Ponadczasowa Coca-Cola. Żartować! (Coca-Cola Is It!) została wymyślona w 1982 roku przez poetkę i autorkę tekstów Agnieszkę Osiecką. Dziesięć lat później hasło zmieniono na Coca-Cola. Co za radość (Coca-Cola. Co za radość).
Napój inspirował również artystów. Teksty na ten temat napisali Halina Frąckowiak, Kasia Kowalska (na zdjęciu) i Franek Kimono.
Napój inspirował również artystów. Teksty z nim związane napisali Halina Frąckowiak, Kasia Kowalska i Franek Kimono.
W latach 80. syk ucichł, a produkcja Coca-Coli w Polsce zatrzymała się. Kryzys gospodarczy spowodował brak waluty na zakup koncentratu. Brakowało też butelek, cukru, a nawet gazu, aby napój był gazowany. Zamiast Coca-Coli Polakom oferowano rodzimą oranżadę o nazwie Floryda.
Sytuacja zmieniła się na początku lat 90. po upadku reżimu komunistycznego, kiedy Coca-Cola otworzyła sześć oddzielnych rozlewni. W 1991 roku otworzył nową siedzibę w Pałacu Kultury i Nauki.
W 1991 roku Coca-Cola otworzyła nową siedzibę w Pałacu Kultury i Nauki.
Od tego czasu słynna marka stała się wszechobecna. Był partnerem festiwalu muzycznego Przystanek Woodstock oraz sponsorem tytularnym letniego festiwalu muzycznego Coke Live Music Festival w Krakowie.
W 2012 roku marka kibicowała reprezentacji narodowej w piłce nożnej jako oficjalny sponsor UEFA Euro 2012 w Polsce i na Ukrainie.
Z okazji 50-lecia obecności Coca-Coli w Polsce konsumenci mogą odebrać darmowy posiłek Big Mac przy zakupie trzech butelek.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.