Polska powinna wykorzystać szczyt COP26 jako ostatni kraj w UE, który ogłosi cele w zakresie neutralności klimatycznej. Jednak wystąpienie premiera Mateusza Morawieckiego, które koncentrowało się na problemach, a nie rozwiązaniach, było rozczarowaniem, powiedzieli eksperci EURACTIV.
Zgodnie z aktem oskarżenia UE wymuszenia za wstrzymanie funduszy unijnych w związku z trwającymi sporami o praworządność, Morawiecki mówił o ogromnych wyzwaniach, jakie stoją przed Polakami na drodze do neutralności klimatycznej. Ta droga doprowadziła do tego, że różne grupy interesu czuły się niezagrożone, ponieważ nie pojawiły się żadne nowe pomysły.
„Nie słyszeliśmy nic nowego. Żadnych zobowiązań dekarbonizacyjnych ani pomysłów na to, jak Polska może połączyć wysiłki na rzecz ochrony klimatu – mówi Paulina Sobiesiak-Penszko z Instytutu Spraw Publicznych, cytowana przez serwis informacyjny Onetu.
W rozmowie z EURACTIV Anna Ogniewska z Greenpeace Polska powiedziała, że brak rozwiązań Morawieckiego świadczy o braku realnej polityki ochrony klimatu w kraju.
„Wspomniał tylko o wybranych planach dotyczących energii odnawialnej lub środków antysmogowych. Przemawiając do wielu mniej zamożnych krajów, które są bardziej narażone na skutki kryzysu klimatycznego, brak ambicji starał się tłumaczyć sytuacją gospodarczą – powiedziała.
Inni interesariusze stwierdzili, że Morawiecki nie traktuje poważnie propozycji Komisji, w tym Fit for 55.
– Premier Morawiecki słusznie podkreślił wagę sprawiedliwej transformacji w świetle pakietu Fit for 55. Nie powiedział jednak, że transformacja musi rozpocząć się odpowiednio wcześnie i że Polska próbuje teraz rozwodnić propozycje Komisji” – powiedział EURACTIV Marcin Kowaczyk z WWF Polska.
Czy Polska powinna przejść na energetykę jądrową, by obejść się bez węgla?
Postępy w wydobyciu węgla w epoce lodowcowej w Polsce są jedną z głównych przeszkód dla UE w realizacji jej celów klimatycznych, mówi Charles Moore z Ember. „Jednak Polska jest coraz bardziej narażona na problem węgla – zarówno politycznie, jak i gospodarczo”.
Moore zwraca uwagę, że rosnące ceny węgla i spadające koszty infrastruktury czystej energii wprowadzą Polskę na drogę do drogiego i niekonkurencyjnego systemu elektroenergetycznego, jeśli pozostaniemy przy węglu.
„Z nowym niemieckim rządem, który prawdopodobnie zobowiąże się do stopniowego wycofywania węgla w 2030 r., nie zostanie nikt, kto mógłby ukryć się za węglem” – powiedział EURACTIV.
Polska jest jednym z państw, które przystąpiły do nowego sojuszu nuklearnego zainicjowanego przez Czechy i Francję. Ale czy energia jądrowa jest właściwym rozwiązaniem?
Według Charlesa Moore’a energia jądrowa jest źródłem czystej energii elektrycznej i dlatego może być częścią długoterminowego rozwiązania. Problem polega na tym, że uruchomienie elektrowni może zająć ponad dziesięć lat, więc nowa elektrownia jądrowa raczej nie będzie rozwiązaniem w tej dekadzie.
Dalsze debaty na ten temat mogą grozić jedynie odwróceniem uwagi od wdrażania obecnie potrzebnych technologii, uważa Moore.
„W tej chwili należy skupić się na ogromnej ekspansji energii wiatrowej i słonecznej oraz infrastruktury wspierającej czystą energię, m.in. B. sieci, magazynowanie, wodór itp. W połączeniu z laserowym skupieniem się na efektywności energetycznej ”- mówi Moore.
Nowa minister klimatu: czy zmieni reguły gry?
Innym czynnikiem, który może potencjalnie wpłynąć na polską politykę zielonej transformacji, są zmiany w rządzie oraz nowy minister klimatu i środowiska.
Michała Kurtykę zastąpiła Anna Moskwa, była wiceminister gospodarki morskiej i była członkini PKN Baltic Power.
„Obecna sytuacja w polskiej energetyce wymaga wyjątkowych umiejętności. Kurtyka może nie był idealnym ministrem, ale pod Moskwą niedługo będziemy za nim tęsknić” – powiedział Adam Grzeszak w tygodniku Polityka.
Marcin Kowalczyk jest bardziej pewny siebie i mówi, że doświadczenie energetyki odnawialnej może pomóc nowemu ministrowi usunąć bariery w tym obszarze. Przyznaje jednak, że problemem może się okazać ogólny brak doświadczenia w polityce klimatycznej.
[Edited by Alice Taylor]
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.