Walentyna Janta-Połczyńska, jedna z ostatnich żyjących członków polskiego rządu na uchodźstwie, który powstał po najeździe na Polskę przez nazistowskie Niemcy, zmarła 2 kwietnia w Queens. Miała 107 lat.
Jej śmierć w szpitalu potwierdziła jej siostrzenica i najbliższa ocalała Karolina Rostafinski Merk.
Pani Janta-Połczyńska – wówczas Walentyna Stocker – wyemigrowała po wojnie do Nowego Jorku i wyszła za mąż za dziennikarza i poetę Aleksandra Jantę-Połczyńskiego. Otworzyli antykwariat w Nowym Jorku, a ich dom w Elmhurst w Queens stał się miejscem spotkań polskich artystów, pisarzy i emigrantów, którzy uciekli przed komunistyczną dyktaturą, która przejęła władzę po wojnie. Dała się poznać jako „Pierwsza Dama Polonii Amerykańskiej”.
Kiedy w 1939 roku najechała Polska, pani Janta-Połczyńska uczyła się angielskiego w Londynie i wkrótce została zatrudniona w polskiej ambasadzie. Awansowała na osobistego sekretarza generała Władysława Sikorskiego, premiera rządu RP na uchodźstwie i dowódcy Wolnych Sił Zbrojnych RP i została jego powierniczką.
Jako główna tłumaczka polskiego gabinetu uczestniczyła w spotkaniach z zagranicznymi przywódcami, w tym z Winstonem Churchillem.
Odegrała także dwie role wywiadowcze dla polskiego ruchu oporu. W jednym tłumaczyła i przygotowywała raporty z Jan Karski, konspiracyjny kurier, który jako jeden z pierwszych naocznych świadków przedstawił okrucieństwa na Żydach w warszawskim getcie, zanim zostali deportowani do obozów zagłady.
W swojej innej roli wywiadowczej pomagała organizować Dawn, tajną stację radiową nadającą do Polski z kompleksu wywiadowczego w Anglii. Jako jedna z pierwszych ogłosiła.
W biografii pana Karskiego „Inferno” Waldemar Piasecki napisał, że „ze swoim językiem i kwalifikacjami zawodowymi była nieocenionym osiągnięciem”.
Jej ostatnią misją dla generała Sikorskiego była pomoc w jego przygotowaniach do pogrzebu; Zginął, gdy jego samolot rozbił się po starcie z Gibraltaru w lipcu 1943 roku.
Walentyna Stocker urodziła się 1 lutego 1913 r. We Lwowie należącym wówczas do Austro-Węgier, znanym obecnie jako miasto Lemberg w zachodniej Ukrainie. Jej ojciec Ludwik pracował w górnictwie i pochodził z angielskiej rodziny, która zainicjowała poszukiwania ropy naftowej we wschodniej Polsce. Jej matką była Karolina Kochanowska.
Wyjechała z kraju na studia do Anglii w 1938 roku, gdzie była krótko żoną Wilhelma Pacewicza, polskiego oficera marynarki. W Anglii była znana jako Valentina.
Po wojnie została skierowana do służby kobiecej i otrzymała stopień podporucznika Wojska Polskiego. Pracowała jako tłumaczka pod patronatem amerykańskim we Frankfurcie, gdzie przeprowadzała głównie wywiady z polskich byłych jeńców wojennych i więźniów obozów koncentracyjnych, którzy byli ofiarami eksperymentów medycznych.
W 1947 r. Wyjechała z matką do Stanów Zjednoczonych (jej ojciec zmarł przed wojną), w 1949 r. Poślubiła pana Jantę-Połczyńskiego. Poznali się w Londynie po tym, jak uciekł z niewoli niemieckiej.
Para mieszkała w Buffalo w stanie Nowy Jork, zanim otworzyła swoją księgarnię w Nowym Jorku i zamieniła swój dom w schronienie dla elity polskiej emigracji, w tym pisarzy takich jak Zbigniew Herbert, Jerzy Kosiński, Jan Kott oraz laureat Nagrody Nobla Czesław Miłosz.
Pani Janta-Połczyńska była aktywna w Jozef Pilsudksi Institute of America, organizacja zajmująca się badaniami naukowymi i archiwum na Brooklynie Fundacja Kościuszkowska – amerykańskie centrum kultury polskiejna Manhattanie. Pracowała także dla Irackiej Misji przy ONZ.
Po śmierci męża przekazała Bibliotece Narodowej w Warszawie wiele kart, dokumentów, druków i rękopisów ze swojej księgarni. W 2011 roku została odznaczona Medalem Zasłużony dla Kultury Polskiej przyznawanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, aw 2016 otrzymała Orzeł im. Jana Karskiego.
Z powodu pandemii koronawirusa jej pogrzeb był prywatny, ale był transmitowany online. Jej prochy mają być złożone obok męża na warszawskim cmentarzu.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.