Naciśnij Play, aby posłuchać tego artykułu
Polski rząd rozprawia się z nielegalnymi wywozami śmieci i proponuje nowe przepisy zaostrzające kary za przestępstwa przeciwko środowisku.
Jednak jest mało prawdopodobne, aby środki te przyczyniły się do poprawy słabych wyników tego kraju w realizacji celów UE w zakresie recyklingu i odpadów, ostrzegają działacze i naukowcy.
„Problem importu odpadów jest niewielki. Mamy znacznie większe problemy z własnymi odpadami, nie jesteśmy w stanie obsłużyć naszych 13 milionów ton rocznie. Pół miliona [tons] spoza Polski nie jest tu problemem” – powiedział Piotr Barczak, członek zarządu organizacji pozarządowej Zero Waste Poland.
Warszawa tak nie gra tego tematu.
Ministerstwo Środowiska w poniedziałek ogłoszony Władze odkryły 30 miejsc, w których odpady – głównie ziemia zmieszana z kamieniami i materiałami budowlanymi – zostały nielegalnie wywiezione przez niemiecką firmę w Beeskow w pobliżu polskiej granicy.
„Przewozy odbywały się bez oznakowania na samochodach ciężarowych i bez dokumentów wymaganych do międzynarodowego transportu odpadów” – powiedział wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba z międzynarodowego rynku strumieni odpadów.
Rząd pracuje nad środkami zwalczania przestępczości przeciwko środowisku, w tym podwojeniem maksymalnej kary za handel odpadami do 10 lat oraz podwyższeniem kar za nielegalne usuwanie odpadów.
Nielegalne transporty odpadów do Polski są od lat problemem.
„Każdego tygodnia znajduje się ciężarówka pełna śmieci mieszanych albo gdzieś w lesie lub na polach uprawnych, które teraz są pełne śmieci, albo w starej stodole lub magazynie pełnym śmieci” – powiedział Barczak.
Polska legalnie sprowadziła z UE około 527 000 ton śmieci w 2019 roku. Około 70 proc. przypadało na Niemcy, pozostali eksporterzy to Szwecja, Dania i Austria. Istnieją również odpady, którymi można swobodnie handlować w UE bez deklaracji. Do tego dochodzi nielegalne odpady, w ilościach, które są trudne do wyśledzenia.
„Odpady są często błędnie zgłaszane lub eksportowane do Polski bez zezwolenia” – powiedział Carsten Preuss, prezes organizacji pozarządowej Bund w Brandenburgii, która graniczy z Polską.
Niektóre nielegalne odpady są fałszywie rejestrowane jako nadające się do recyklingu – w Polsce są to sortowane tworzywa sztuczne lub papier, ponieważ w kraju obowiązuje zakaz importu odpadów mieszanych – ale śmieci nie spełniają tych wymagań i są, zdaniem Barczaka. spalane lub składowane na wysypiskach. W innych przypadkach śmieci są po prostu wywożone przez granicę i usuwane.
Kwestia ta przyciągnęła szerszą uwagę opinii publicznej w 2018 r., kiedy na wysypiskach w całym kraju wybuchła seria pożarów, co skłoniło rząd do zaczynać Walka z nielegalnym handlem i utylizacją odpadów.
Podczas gdy ta walka trafia na pierwsze strony gazet, kraj walczy o spełnienie unijnych wymogów dotyczących własnych odpadów z gospodarstw domowych.
W 2019 roku Polska wytworzyła 12,8 mln ton odpadów komunalnych, czyli 336 kilogramów na osobę – mniej powyżej średniej UE wynoszącej 502 kg na osobę.
Kraj rozpoczął „ze znacznie niższego poziomu niż inne, starsze kraje Unii Europejskiej”, aby osiągnąć swoje cele w zakresie recyklingu – powiedział Maciej Gliniak, badacz specjalizujący się w gospodarce odpadami z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.
Ale tylko 34 proc. odpadów komunalnych zostało poddanych recyklingowi w 2019 r. – pośród średnia unijna wynosi 48 proc. – podczas gdy 23 proc. zostało spalonych, a 43 proc. trafiło na wysypiska, więc Eurostat. To zaburza równowagę Polski z celami gospodarki o obiegu zamkniętym UE dotyczącymi ponownego użycia i recyklingu jak największej ilości odpadów.
Pośród prawo amerykańskie, kraje członkowskie powinny do zeszłego roku poddawać recyklingowi 50 proc. odpadów komunalnych – cel, którego Polska prawie na pewno przegapi. Od tego momentu robi się coraz trudniej. 55 procent musi zostać poddanych recyklingowi do 2025 roku, następnie 60 procent do 2030 roku i 65 procent do 2035 roku.
Jeszcze gorszy dla Polski jest nowy unijny sposób obliczania ilości odpadów poddanych recyklingowi Wymiary waga odpadów trafiających do końcowego procesu recyklingu, a nie tylko ilość odpadów zebranych do recyklingu – co jeszcze bardziej utrudnia osiągnięcie tych celów.
„Najważniejszą rzeczą w Polsce jest budowa nowych oczyszczalni odpadów” – powiedział Gliniak, ponieważ w kraju brakuje zakładów recyklingu i spalarni odpadów.
Wojciech Kość przyczynił się do powstania reportażu.
Ten artykuł jest częścią POLITYKAUsługa Sustainability Pro, która zagłębia się w tematykę zrównoważonego rozwoju we wszystkich sektorach, w tym: gospodarkę o obiegu zamkniętym, strategię dotyczącą odpadów i tworzyw sztucznych, chemikalia i inne. Wyślij e-mail, aby uzyskać bezpłatną wersję próbną [email protected] Wspomnij o zrównoważonym rozwoju.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.