Polski Sąd Najwyższy uznał działania Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przeciwko kontrowersyjnym reformom sądownictwa za niezgodne z konstytucją, co może mieć daleko idące konsekwencje dla systemu prawnego bloku.
Sędzia Stanisław Piotrowicz powiedział w środę, że polski Trybunał Konstytucyjny orzekł większością głosów, że środki UE dotyczące „systemu, zasad i procedur” polskich sądów „nie są zgodne” z polską konstytucją.
Wyrok zapadł kilka godzin po tym, jak ETS ponownie wezwał do natychmiastowego zawieszenia nowo utworzonego organu nadzoru sędziów polskiego Sądu Najwyższego, który był uprawniony do uchylenia im immunitetu ścigania lub obniżenia ich wynagrodzeń.
Oczekuje się, że konfrontacja zaostrzy się w czwartek, kiedy unijny sąd wyda kolejne orzeczenie w sprawie zasadności organu dyscyplinarnego, a polski Trybunał Konstytucyjny, uznany za nielegalny po serii nominacji przez zwolenników PiS, ujawnia swoją decyzję. może ujawnić szersze, bardziej doniosłe pytanie, czy prawo polskie ma pierwszeństwo przed prawem UE w ogóle.
„Jesteśmy w trakcie legalnego Polexitu, który będzie realizowany krok po kroku” – powiedział w środę po werdykcie niezależny przedstawiciel praw człowieka w Polsce Adam Bodnar.
Były przewodniczący Rady UE Donald Tusk, obecnie szef opozycyjnej Platformy Obywatelskiej, oskarżył rządzącą prawicowo populistyczną partię Prawo i Sprawiedliwość (PiS) o „opuszczenie UE”: „Tylko my Polacy możemy temu skutecznie przeciwdziałać”.
Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro powiedział jednak, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jest „przeciwko ingerencji, uzurpacji i legalnej agresji organów Unii Europejskiej”.
W ubiegłym roku luksemburski ETS wezwał Polskę po raz pierwszy w długotrwałym procesie przeciwko Polsce do zawieszenia działania organu dyscyplinarnego, którego daleko idące reformy, zdaniem UE, podważają niezawisłość sądownictwa.
PiS twierdzi jednak, że reformy są konieczne, aby walczyć z korupcją i usunąć z sądów uporczywe wpływy z czasów komunistycznych, aby uczynić je bardziej skutecznymi, mówiąc, że Bruksela bezpodstawnie ingeruje w jej sprawy wewnętrzne.
„Widzieliśmy w ostatnich latach, że instytucje unijne, takie jak Komisja czy Trybunał Sprawiedliwości, działały z naruszeniem traktatu, decydując się na interwencję w polskim sądownictwie” – powiedział w tym tygodniu wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta.
Niektórzy eksperci twierdzą, że zdecydowane zakwestionowanie przez Polskę prymatu prawa unijnego może być ewentualnym pierwszym krokiem do wyjścia Polski z UE – choć sondaże pokazują, że członkostwo w UE jest nadal bardzo popularne wśród Polaków.
Laurent Pech, profesor prawa europejskiego na Middlesex University w Londynie, powiedział jednak, że celowe wyjście z samego bloku byłoby „politycznym samobójstwem”, a zamiast tego przewidział stopniowe „wyjście z unijnego porządku prawnego”.
Decyzje faworyzujące prymat prawa polskiego nad prawem unijnym powinny skłonić blok do „żądania natychmiastowych, dziennych sankcji finansowych… i zawieszenia finansowania unijnego”. powiedział w środę.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.