Cztery zęby plezjozaura sprzed około 148 mln lat odkryli naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Polskiej Akademii Nauk w kamieniołomie Owadów-Brzezinki (k. Sławna, województwo łódzkie). Według badaczy są to pierwsze skamieniałości gadów wodnych z tego stanowiska paleontologicznego.
Plezjozaury należały do najpospolitszych drapieżników morskich zamieszkujących Ziemię od późnego triasu do późnej kredy (około 237–145 milionów lat temu). Miały na ogół od 3,5 do 5 metrów długości, a ich charakterystycznymi cechami były: długa i smukła szyja; krótki korpus i ogon oraz dwie pary płetw. Ich głównym pożywieniem były ryby.
„To wyjątkowo dobrze zachowane zęby. Ich charakterystyczny wygląd: wydłużony, stożkowy kształt, zakrzywiony pod określonym kątem oraz widoczne żłobienia na powierzchni pozwalają przypuszczać, że należą one do plezjozaurów, prawdopodobnie z Kryptoklidy rodziny, zamieszkującej głównie tereny dzisiejszej północnej Europy, zwłaszcza Anglii” – powiedział PAP -Science in Poland Łukasz Weryński, doktorant w Instytucie Nauk Geologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Największy z tych czterech zębów ma długość 5 cm. Zęby nie należą do jednego osobnika – na przestrzeni dwóch lat odnajdywano je w różnych miejscach kamieniołomu.
Według Weryńskiego plezjozaury miały na ogół od 20 do 50 zębów w każdej żuchwie i szczęce górnej. Nie wiadomo, z której części szczęki pochodziły zęby. „Określenie tego jest dość problematyczne, ponieważ w zależności od rodzaju plezjozaura wyróżnia się uzębienie homodontyczne, jednolite lub heterodontyczne, różniące się kształtem w zależności od położenia w szczęce. Bez dodatkowych materiałów pozostaje to przedmiotem spekulacji.
„Nie spodziewamy się znaleźć kompletnego szkieletu plezjozaura (kompletne szkielety tak dużych zwierząt są niezwykle rzadkie), mamy jednak nadzieję odkryć więcej skamieniałości” – mówi.
Największy z czterech znalezionych zębów można obecnie oglądać na wystawie czasowej w Izbie Muzeum Górnictwa Rud w Miedziance (k. Chęcin, województwo świętokrzyskie) i wreszcie w Geoparku Owadów-Brzezinki w Sławnie.
Kamieniołom Owadów-Brzezinki to jedno z najciekawszych stanowisk paleontologicznych w Polsce, znane z wyjątkowo dobrze zachowanych późnojurajskich skamieniałości organizmów morskich i lądowych, w tym xifosuranów (szczególnie rzadko spotykanych w zapisie kopalnym krabów podkowiastych), owadów i licznych kręgowców . , takie jak ryby promieniopłetwe, żółwie, krokodylomorfy i ichtiozaury.
Publikacja w czasopiśmie PeerJ Łukasza Weryńskiego i dr Błażeja Błażejowskiego z Instytutu Paleobiologii PAN jest dostępny Tutaj.
PAP – Nauka w Polsce, Agnieszka Kliks-Pudlik
akp/ agt/ kap/
tr. RL
Fundacja PAP umożliwia nieodpłatne przedrukowanie artykułów z portalu Nauka w Polsce pod warunkiem otrzymania raz w miesiącu wiadomości e-mail o korzystaniu z portalu i wskazaniu pochodzenia artykułu. Na stronach internetowych i portalach internetowych należy podawać adres: Źródło: www.scienceinpoland.pl, natomiast w czasopismach – adnotację: Źródło: Nauka w Polsce – www.scienceinpoland.pl. W przypadku serwisów społecznościowych należy podać jedynie tytuł i lead przesyłki naszej agencji wraz z linkiem prowadzącym do tekstu artykułu na naszej stronie, tak jak widnieje on na naszym profilu na Facebooku.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.