Tusk musi zintensyfikować apel o odzyskanie władzy

Donald Tusk, lider opozycyjnej Platformy Obywatelskiej w Polsce, musi skonfrontować się z komunistycznym dziedzictwem, jeśli chce usunąć Prawo i Sprawiedliwość z urzędu.

Upadek komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej nastąpił bez jednego wystrzału. Z wyjątkiem Rumunii, państwa podbite przez Stalina po II wojnie światowej używały pokojowych środków do obalenia autorytarnych rządów.

Jednak w Polsce przemiany demokratyczne z 1989 roku pozostawiły po sobie ciężkie dziedzictwo, z którym Polacy do dziś muszą się liczyć. Ta walka jest wszechobecnym tłem, ponieważ kraj przygotowuje się do jednych z najbardziej wybuchowych wyborów parlamentarnych w swojej demokratycznej historii, które mają się odbyć w połowie października.

Rządząca nacjonalistyczno-konserwatywna partia Prawo i Sprawiedliwość (PiS) ma nadzieję zostać pierwszą partią postkomunistyczną w Polsce, która wygra trzecią kadencję. Stara się to osiągnąć, przedstawiając się jako jedyny obrońca polskiej suwerenności w obliczu dążeń do dalszej integracji europejskiej. Krótko mówiąc: został wprowadzony Ustawa z ostatniej chwili Przeprowadzenie referendum w tym samym dniu co wybory, w którym Polacy zapytają, czy akceptują plan Unii Europejskiej (UE) wysyłania do kraju migrantów z krajów rozwijających się.

Platforma Obywatelska, liberalno-centrowa partia opozycyjna, która chce zastąpić Prawo i Sprawiedliwość, skupiła się na atakowaniu jej dorobku, oskarżając ją o zagrażanie demokratycznym rządom w Polsce. Donald Tusk, przewodniczący Platformy Obywatelskiej i były przewodniczący Rady Europejskiej, podczas swojego pierwszego dużego wiecu wyborczego skrytykował bezkompromisowość PiS wobec UE. Były premier powiedział także tłumom w południowo-zachodnim mieście Breslau, że „każdy, kto wypowiada wojnę Zachodowi w tym czasie, zagraża bezpieczeństwu naszej ojczyzny”.

Korzenie tego trudnego krajobrazu politycznego można doszukiwać się w Dyskusje Okrągłego Stołu 1989, kiedy negocjowano przejście od komunizmu. Gdy po fali strajków gospodarka centralnie planowana zaczęła się chwiać, gen. Wojciech Jaruzelski z Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej wezwał do negocjacji z opozycyjną Solidarnością Lecha Wałęsy.

Po długich dyskusjach obie strony ostatecznie zgodziły się na przeprowadzenie wolnych wyborów do Senatu. Ale izba niższa Polski, Sejm, pozostała tylko częściowo kwestionowana, ponieważ komuniści mieli zagwarantowane 65% mandatów.

Wicepremier Jarosław Kaczyński, który w 2001 roku wraz ze swoim nieżyjącym już bratem bliźniakiem założył Lech Prawo i Sprawiedliwość, wierzy w dawną komunistyczną elitę Polski Po prostu przyjęli proeuropejskie i prorynkowe stanowisko, aby utrzymać swoją władzęi dołączył do Niemiec.

Kaczyński argumentuje, że Platforma Obywatelska Tuska – która ma bliskie związki z przywódcami politycznymi UE i polską elitą biznesową – nosi to piętno. We wrześniowym przemówieniu do kibiców w Nysie lider PiS zaostrzył swoje stanowisko retoryka antyniemiecka i twierdził, że zwycięstwo opozycji w nadchodzących wyborach będzie miało poważne implikacje dla rozwoju Polski. Lider Prawa i Sprawiedliwości zwany„Dzisiaj mamy w Polsce frakcję polską – i to właśnie my”. [the PiS] – i mamy niemiecką grupę parlamentarną – a to jest Platforma Obywatelska i człowiek [Donald Tusk] Kto jest ucieleśnieniem tej ścieżki?”

W 2015 roku partia Kaczyńskiego zdobyła bezwzględną większość w wyborach parlamentarnych, dając jej mandat do realizacji kontrowersyjnego programu reform sądownictwa, skutecznie wzmacniając władzę państwa w sądownictwie. Według Kaczyńskiego zmiany były konieczne, aby chronić postkomunistyczną transformację Polski przed obcymi siłami wrogimi jej katolickim wartościom. Wpisują się one w silną tradycję chrześcijańską sięgającą chrztu założyciela pierwszego niepodległego państwa polskiego Mieszka I w 966 roku.

Z kolei liberalno-centrowa opozycja i jej zwolennicy postrzegają kierunek obrany przez Polskę w ramach „Prawa i Sprawiedliwości” jako atak na podstawowe wartości europejskie, w tym demokratyczne funkcjonowanie i rządy prawa. W przemówieniu z okazji powrotu na stanowisko przewodniczącego Platformy Obywatelskiej Tusk wyraźnie skrytykował polski rząd i nazwał PiS „złym” za uporczywe podważanie niezależności sądownictwa i wolności prasy.

Platforma Obywatelska odnotowała wzrost Wsparcie Od czasu powrotu Tuska na front polskiej polityki, partia ta stanowi teraz poważne wyzwanie dla Prawa i Sprawiedliwości.Tusk ma nadzieję, że jego zjadliwe ataki na partię rządzącą wystarczą, by odzyskać tych wyborców, którzy poparli Prawo i Sprawiedliwość w wyborach w 2015 roku .

Ale chociaż sondaże PiS spadły, wcale nie jest pewne, czy Platforma Obywatelska jest na dobrej drodze do wyparcia narodowo-konserwatywnych rywali. Bieżące sondaże prawicowego sojuszu PiS wyniósł 35% (nieco poniżej 43% udziału w głosowaniu w wyborach w 2019 r.), w porównaniu z 31% koalicji Platformy Obywatelskiej, Koalicji Obywatelskiej. Liczby te praktycznie nie zmieniają się od ponad roku.

Tak więc Tusk ma jeszcze dużo pracy do wykonania, a wielu wyborców nie wydaje się przekonanych, że jest właściwą odpowiedzią. Lider Platformy Obywatelskiej przez dwie kadencje był premierem (2007-2014) i przewodniczył Polsce po jej przystąpieniu do UE, kiedy to wielu Polaków rozczarowało się swoim przywództwem politycznym afera podsłuchowa 2013/14. Podczas gdy udział Platformy Obywatelskiej w głosowaniu spadł do 24,1% w wyborach w 2015 r., wiele gospodarstw domowych o niskich dochodach postrzegało partię centrową jako oderwaną elitę, która nie przejmuje się kosztami zmian społecznych i gospodarczych podczas transformacji postkomunistycznej.

Jeśli Tusk, były mąż stanu UE, ma wrócić jesienią do polskiej Kancelarii, musi przedstawić wyborcom pozytywną alternatywę dla wypróbowanego nacjonalistycznego konserwatyzmu Kaczyńskiego. W obecnym stanie rzeczy wydaje się, że jedyną pewnością jest to, że polska polityka nadal będzie głęboko dzieląca i wysoce wybuchowa.

Hugo Blewett-Mundy jest komentatorem i doradcą. Jest magistrem polityki rosyjskiej i poradzieckiej na UCL School of Slavonic and East European Studies i pisze o bieżących wydarzeniach w Europie Środkowej i Wschodniej.

Krawędź Europy to internetowe czasopismo CEPA poświęcone ważnym zagadnieniom polityki zagranicznej w Europie i Ameryce Północnej. Wszystkie opinie są opiniami autora i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko lub poglądy reprezentowanych przez niego instytucji lub Centrum Analiz Polityki Europejskiej.