Sąd UE oddalił pozew Polski w sprawie niezapłaconych kar kopalnianych

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS) podtrzymał decyzję Komisji Europejskiej o nałożeniu na Polskę kary w wysokości 68,5 mln euro za niezastosowanie się do wyroku ETS nakazującego zawieszenie działalności KWK Turów.

Tym samym sąd odrzucił skargę byłego polskiego rządu. Ten ostatni podnosił, że Komisja działała niezgodnie z prawem, przyjmując pieniądze po osiągnięciu przez Polskę porozumienia z Czechami, które zakończyło spór o kopalnię.

Czechy po raz pierwszy pozwały Polskę do ETS w 2021 r. Republika Czeska argumentowała, że ​​decyzja Warszawy o rozszerzeniu działalności odkrywkowej kopalni węgla brunatnego Turów w pobliżu czeskiej granicy stanowi naruszenie prawa UE i doprowadzi do szkód dla środowiska w Republice Czeskiej.

Jako środek tymczasowy ETS nakazał kopalni zaprzestanie działalności na czas trwania postępowania sądowego. Polska odmówiła, twierdząc, że dalsze funkcjonowanie kopalni i pobliskiej elektrowni, która wytwarza 7 proc. polskiej energii elektrycznej, ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego.

Następnie we wrześniu 2021 r. ETS nakazał Polsce płacić grzywny w wysokości 500 000 euro dziennie do czasu wywiązania się ze swojego obowiązku. Polska następnie odmówiła zapłaty tych kar, w związku z czym Komisja Europejska wycofała kwotę, łącznie 68,5 mln euro, z polskich funduszy UE.

Po osiągnięciu w 2022 r. porozumienia z Czechami w sprawie rozstrzygnięcia sporu kopalnianego, Polska złożyła skargę na działania Komisji Europejskiej.

Argumentowała, że ​​„umowa [with the Czech Republic] spowodowało, że skutki finansowe środków zarządzonych przez Trybunał ustały z mocą wsteczną” – napisał ETS w środowym komunikacie prasowym ogłaszającym orzeczenie.

„Polska argumentowała, że ​​Komisja wypłaciła odszkodowania [of the money from EU funds] jest zatem niezgodne z prawem” – kontynuował. Pieniądze zebrane przez Komisję pochodziły z kar finansowych nałożonych na Polskę przed porozumieniem praskim, ale zostały pobrane dopiero po zawarciu porozumienia.

W środowym wyroku ETS oddalił w całości pozew Polski. Zaznaczył, że wykreślenie sprawy z rejestru sądu po ugodzie z Czechami nie zwalnia Polski z obowiązku zapłaty już naliczonych kar.

„W przeciwnym razie cel kary pieniężnej, a mianowicie zapewnienie skutecznego stosowania prawa UE, gdyż stosowanie to stanowi istotny element praworządności, nie zostałby osiągnięty” – stwierdził sąd.

Dlatego też sąd stwierdził, że Komisja Europejska, która była odpowiedzialna za ściąganie kar, „mogła zgodnie z prawem potrącić kwoty należne z tytułu tej kary pieniężnej z kwotami należnymi Polsce od Unii Europejskiej”.

Polska może jeszcze odwołać się od wyroku. Decyzja należy jednak teraz do nowego, bardziej proeuropejskiego rządu Donalda Tuska, który w grudniu zastąpił u władzy PiS.

Przeciwnego zdania jest eurodeputowana PiS Beata Kempa Do momentu Oczekuje, że rząd Tuska złoży apelację, ale wyraziła też wątpliwości, jak poważny będzie to apel.

Jej koleżanka z PiS w Parlamencie Europejskim, Anna Zalewska, również wezwała rząd do podjęcia „zdecydowanych kroków w obronie interesów Polski” w tej sprawie. Opisała orzeczenie ETS jako „skandaliczną decyzję”, która „legitymizuje bezprawie”.

Notatki z Polski są prowadzone przez niewielki zespół redakcyjny i wydawane przez niezależną fundację non-profit utrzymywaną z datków naszych czytelników. Bez Waszego wsparcia nie jesteśmy w stanie wykonywać naszej pracy.

Główny obraz kredytu fotograficznego: Petr Vodička/Wikimedia Commons (pod CC BY-SA 4.0)

Alicja Ptak jest starszym redaktorem w Notes from Poland i dziennikarką multimedialną. Wcześniej pracowała dla Reutersa.