Polski rząd za decyzję przeciwko kopalni obwinia „zagraniczne interesy”.

Polski sąd wydał orzeczenie zagrażające funkcjonowaniu jednej z największych kopalń węgla w Polsce. Stwierdzono, że odkrywkowa kopalnia węgla brunatnego Turów, która również była przedmiotem niedawnego sporu między Polską a Czechami, może spowodować znaczne szkody w środowisku.

Wyrok skrytykował rząd. Premier nazwał to „niezgodnym z prawem”, bo sąd „brał pod uwagę interesy zagraniczne”, a nie polskie.

Państwowa spółka zarządzająca kopalnią – która produkuje węgiel dla elektrowni wytwarzającej około 7% polskiej energii elektrycznej – zobowiązała się odwołać od decyzji sądu.

Turów położony jest na skrawku ziemi w południowo-zachodniej Polsce, który leży między Niemcami a Czechami. Od lat lokalne społeczności i organizacje ekologiczne w sąsiednich krajach narzekają na szkodliwe skutki działania kopalni.

Czeski pozew doprowadził do tego, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) nakazał zamknięcie działalności wydobywczej w Turowie w 2021 roku. Nakaz ten został zignorowany przez Polskę, co skutkowało dziennymi grzywnami w wysokości 500 000 euro do czasu osiągnięcia porozumienia z Pragą w 2022 r. w celu rozstrzygnięcia sporu.

Jednak później grupa skarżących – w tym niemieckie miasto Zittau, czeskie i niemieckie oddziały Greenpeace oraz polska grupa ekologiczna EKO-UNIA – złożyła w Polsce pozew przeciwko zawiadomieniu ministerstwa ds. 2044.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z zeszłego tygodnia, ale nie ogłoszonym do wczoraj, nakazał wstrzymanie wykonania decyzji środowiskowej, wskazując, że istnieje ryzyko znacznych szkód w środowisku.

Decyzję natychmiast skrytykowali przedstawiciele polskiego rządu. Dziś kopalnię odwiedzili premier Mateusz Morawiecki i minister skarbu państwa Jacek Sasin.

„Chcemy jasno powiedzieć: w żadnym wypadku nie dopuścimy do zamknięcia tej kopalni” – powiedział Morawiecki w rozmowie z serwisem informacyjnym Gazeta.pl. „Żaden sąd, ani w Brukseli, ani w Warszawie, nie powie nam, co oznacza bezpieczeństwo energetyczne i dla ludzi, którzy tu pracują”.

Premier nazwał też tę decyzję „rażącym uderzeniem niemieckich lobbystów w polskie interesy” i stwierdził, że „wyrok sądu, który nie uwzględnia interesów Polaków, ale interesy zagraniczne, jest niezgodny z prawem”.

PGE, państwowa spółka energetyczna, która zarządza Turowem, również zapowiedziała, że ​​odwoła się od wyroku sądu. „Żaden sąd nie może zatrzymać pracy legalnie działającej firmy” – powiedział prezes Wojciech Dąbrowski.

„Dostarczamy 7 proc. polskiej energii, więc decyzja polskiego sędziego wpływa na bezpieczeństwo energetyczne naszego kraju i interesy około 60 tys. osób, które pracują lub są z kopalnią Turów związane” – dodał.

Firma otrzymała wsparcie Sasina, który powiedział, że będzie „długa walka” o utrzymanie kopalni. Rząd od dawna wspiera sektor węglowy, który wytwarza około 70% polskiej energii elektrycznej, co jest zdecydowanie najwyższym udziałem w Unii Europejskiej.

Jednak przedstawiciele organizacji, która złożyła apelację, zaprzeczają oskarżeniom o działanie na szkodę Polski. „Od dawna ostrzegaliśmy, że brak dobrego planu sprawiedliwej transformacji regionu to przepis na katastrofę” – powiedziała Anna Meres z Greenpeace.

„Tymczasem, wbrew trendom w energetyce i kosztom pozostania przy węglu, rząd za wszelką cenę walczy o to, by kontynuować mękę sektora opartego na paliwach kopalnych” – dodała.

Radosław Gawlik z EKO-UNII przekonywał, że „rząd i PGE okłamują mieszkańców regionu”, twierdząc, że węgiel ma zrównoważoną przyszłość. Mówi, że odmowa rezygnacji z wydobycia węgla już spowodowała, że ​​Polska straciła 1 mld zł z unijnego Funduszu Sprawiedliwej Transformacji dla regionu Turowa.

Źródło zdjęcia głównego: Kancelaria Premiera (pod CC BY-NC-ND 3.0 PL)

Alicja Ptak jest starszą redaktorką w Notes from Poland i dziennikarką multimedialną. Wcześniej pracowała dla agencji Reuters.