Polski sąd orzekł, że niektóre artykuły traktatów UE są niezgodne z konstytucją, pogłębiając dystans do Brukseli.
Sąd Najwyższy w Polsce w przełomowym orzeczeniu zakwestionował nadrzędność prawa UE, powiększając tym samym dystans dyplomatyczny między Warszawą a Brukselą.
Pomimo ważnej zasady integracji europejskiej, Trybunał Konstytucyjny uznał w czwartek niektóre artykuły traktatów UE za „niezgodne” z ustawodawstwem krajowym i niezgodne z konstytucją.
Sąd ostrzegł też instytucje unijne przed „wychodzeniem poza ich kompetencje” poprzez ingerencję w polskie sądownictwo, co było głównym punktem spornym z Brukselą.
Wyrok wywołał ostre ostrzeżenie Brukseli. Komisarz UE ds. sprawiedliwości Didier Reynders powiedział, że „wszelkie instrumenty” zostaną wykorzystane do ochrony prawa UE w Polsce i że zasada nadrzędności prawa unijnego jest „w sercu Unii”.
Prezes rządzącej partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS) Jarosław Kaczyński z zadowoleniem przyjął werdykt.
„W Polsce najwyższym aktem prawnym jest Konstytucja i wszystkie regulacje europejskie, które w Polsce obowiązują… muszą być zgodne z Konstytucją” – powiedział dziennikarzom.
„Dotyczy to również sądownictwa i Unia Europejska nie ma tu nic do powiedzenia”.
Przed sądem grupa około 30 demonstrantów machała flagami UE i krzyczała „Wstyd!”, „Zdrajcy!”. i „Witamy na Białorusi!”.
Anna Labus, emerytka, rozpłakała się. „To skandal… Wyprowadzają nas z Unii Europejskiej!” – powiedziała agencji informacyjnej AFP
Polski rząd, który wniósł sprawę, z zadowoleniem przyjął werdykt. Rzecznik prasowy Piotr Muller powiedział, że potwierdza to „prymat prawa konstytucyjnego nad innymi źródłami prawa”.
Oskarżył UE o „szantaż” po tym, jak unijny komisarz ds. gospodarczych Paolo Gentiloni ostrzegł, że proces może mieć wpływ na wypłatę polskich funduszy na wypadek pandemii.
UE wstrzymuje się, zatwierdzając 23 miliardy euro (26 miliardów dolarów) unijnych dotacji i 34 miliardy euro (39 miliardów dolarów) tanich pożyczek, aby pomóc temu krajowi w walce z gospodarczymi oporami związanymi z COVID-19.
Urzędnicy UE powiedzieli, że pieniądze mogą zostać wypłacone w przyszłym miesiącu, ale pod ścisłymi warunkami praworządności.
Polski rząd jest uwikłany w szereg politycznie nacechowanych sporów z UE, od niezależności sądownictwa i wolności mediów po prawa LGBTQ.
Spór wzbudził dalsze obawy, że Polska może być na drodze do wyjścia z UE, co może wpłynąć na stabilność samego bloku.
Bruksela oskarżyła rząd PiS o podważanie niezależności sądownictwa poprzez daleko idące reformy mające na celu usprawnienie sądów.
PiS powiedział, że nie ma planów na „Polexit”. Zaprzeczył też, jakoby miał jakikolwiek wpływ na decyzje sądów.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.