Polska zapowiedziała nowe środki przeciwdziałające inflacji, w tym obniżenie podatku od wartości dodanej (VAT) od benzyny i oleju napędowego do 8% oraz podatku VAT na żywność, gaz i nawozy do 0%. Podstawowa stawka VAT w Polsce wynosi 23%, podczas gdy żywność jest zazwyczaj opodatkowana niższą stawką 5%.
Premier Mateusz Morawiecki ogłosił we wtorek na konferencji prasowej i powiedział, że tymczasowa obniżka stóp będzie obowiązywać przez sześć miesięcy, począwszy od lutego. Premier wyraził nadzieję, że złoty będzie w dalszym ciągu wzmacniał ograniczającą presję inflacyjną. Według Morawieckiego średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) w 2022 roku może wynieść 6-7% lub więcej.
Szacujemy, że obniżenie stawki VAT na gaz z 8% do 0% będzie miało umiarkowany wpływ na średnią inflację w 2022 roku (0,2 pkt proc.). Obniżenie podatku VAT na benzynę z 23% do 8% jest skuteczniejszym sposobem na złagodzenie presji inflacyjnej. Może obniżyć inflację w 2022 r. o około 0,3 pkt proc. Największy potencjał w walce z inflacją tkwi w obniżeniu stawki VAT na żywność z ~5% do 0%, ponieważ może to obniżyć o 0,4-0,8 pkt proc. od średniego CPI. Jednak ostateczny wpływ jest wysoce niepewny. Nie jesteśmy przekonani, że detaliści będą skłonni przekazywać klientom niższy podatek VAT ze względu na rosnące koszty i rosnący popyt.
W wyniku tych działań wzrost CPI w pierwszej połowie 2022 r. będzie niższy niż wcześniej przewidywano, ale lokalny szczyt zostanie przesunięty na sierpień, kiedy wygasną niższe stawki VAT. W połowie 2022 r. roczna inflacja może zbliżyć się do poziomów dwucyfrowych. Czy rząd ogłosi „Tarczę Antyinflacyjną” 3.0, 5.0, …. 10,0 w celu przyspieszenia szczytu inflacji?
Proponowane cięcia podatków pośrednich są raczej środkiem przeciwbólowym niż trwałym lekarstwem
Proponowane cięcia podatków pośrednich są raczej środkiem przeciwbólowym niż trwałym lekarstwem na inflację. Przejściowo łagodzą one negatywny wpływ wysokiej presji inflacyjnej, ale nie ograniczają wzrostu cen w długim okresie. Spodziewamy się, że inflacja pozostanie wyższa przez dłuższy czas, nawet po ustąpieniu szoków podażowych, ponieważ podwyższona inflacja w Polsce jest również napędzana przez czynniki krajowe. Zewnętrzny szok cenowy jest wzmacniany przez inflacyjną strukturę PKB, czyli boom konsumpcyjny. Wzrost cen konsumpcyjnych jest również napędzany presją popytową, a także spiralą płacowo-cenową, która nasili się w 2022 r. Wysoka inflacja nie może być powstrzymana bez jakiejś formy polityki ograniczania popytu.
Wygląda na to, że Polska będzie w coraz większym stopniu uzależniona od tymczasowych rozwiązań, mających na celu „sztuczną” redukcję inflacji, której towarzyszyć będzie polityka stymulowania popytu konsumpcyjnego. Takie podejście jest nie do utrzymania i prędzej czy później trzeba będzie wprowadzić pewne polityki ograniczające inflację, nawet jeśli prowadzą one do przejściowego spowolnienia gospodarczego. Temu celowi służą podwyżki stóp procentowych.
Wadą obecnej polityki antyinflacyjnej jest jej szerokie podejście. Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) zaleca bardziej ukierunkowane i ukierunkowane działania, takie jak pomoc dla gospodarstw domowych pogrążonych w ubóstwie, a nie dla wszystkich konsumentów. Tarcza antyinflacyjna przedłuża wzrost popytu towarzyszący boomowi konsumpcyjnemu.
Rząd szacuje, że wszystkie planowane obniżki VAT będą kosztować budżet około 15-20 mld zł, a gospodarstwom domowym i komunalnym, które cierpią z powodu podwyższonych cen gazu, zapewni kolejne 10 mld zł. Proponowane środki stają się coraz bardziej kosztowne dla finansów publicznych, ale nie zmieniają średniookresowej ścieżki inflacyjnej. Byłoby to uzasadnione tylko wtedy, gdyby wzrost cen żywności i energii był tymczasowy, ale nie sądzimy, aby tak było.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.