Polskie MSZ poinformowało w czwartek, że naród Unii Europejskiej nie będzie miał na razie ambasadora w Izraelu, zmniejszając poziom misji do poziomu izraelskiego w Polsce.
Tradycyjnie drażliwe stosunki dwustronne pogorszyły się latem, kiedy Polska uchwaliła ustawę zakazującą roszczeń o zwrot skonfiskowanego mienia, w tym mienia ofiar Holokaustu. Izrael zaprotestował.
Polskie ministerstwo zdecydowało wówczas, że jego ambasador Marek Magierowski nie powinien wracać po wakacjach na swoje stanowisko w Tel Awiwie. W międzyczasie został wezwany do Waszyngtonu.
Rzecznik resortu Łukasz Jasina powiedział agencji Associated Press, że „w tej chwili nie ma planów zaproponowania nowej osoby na stanowisko ambasadora w Tel Awiwie”.
Misja Izraela w Polsce odbywa się jedynie w ramach charge d’affaires po wcześniejszych napięciach, ale dyplomata Tal Ben-Ari Yaalon został odwołany do Izraela podczas letniej przerwy. Ma wrócić do Warszawy.
Stosunki dwustronne, sięgające 1948 r., zostały wznowione w 1990 r. – po okresie komunizmu – i przechodziły różne fazy.
Ocaleni z Holokaustu i aktywiści biorą udział w proteście przed ambasadą RP w Tel Awiwie 8 lutego 2018 r. (Tomer Neuberg / Flash90)
W lipcu polscy ustawodawcy uchwalili ustawę odcinającą w przyszłości możliwość zwrotu spadkobiercom majątku skonfiskowanego przez nazistów w czasie Holokaustu. W odpowiedzi na ustawę podpisaną przez prezydenta Andrzeja Dudę, minister spraw zagranicznych Yair Lapid określił ją jako „antysemicką i niemoralną”.
Polska „stała się krajem antydemokratycznym, nieliberalnym, który lekceważy największą tragedię w historii ludzkości” – oskarżył Lapid. Polska odpowiedziała oskarżając Izrael o „bezpodstawne i nieodpowiedzialne” zachowanie, a oba kraje odwołały swoich ambasadorów.
Polscy urzędnicy podobno wskazali, że są zainteresowani powrotem ambasadorów obu narodów na ich stanowiska, ale Izrael wciąż wstrzymuje ten ruch.
Na początku tego miesiąca rzecznik Departamentu Stanu Times of Israel powiedział Times of Israel, że jakakolwiek poprawa stosunków „zależy zasadniczo od Polski”, dodając: „Kryzys jest spowodowany [restitution] Prawo. Aby rozwiązać problem, powinni go rozwiązać ”.
Izraelski minister spraw zagranicznych Yair Lapid gestykuluje podczas rozmowy z rosyjskim ministrem spraw zagranicznych Siergiejem Ławrowem podczas ich spotkania w Moskwie 9 września 2021 r. (Aleksander Niemenow / Zdjęcie basenu przez AP)
Rzecznik poinformował w środę, że Polska nie zapoznała się jeszcze z prawem i dlatego ambasador Izraela nie wróci w najbliższym czasie do Warszawy.
Warszawa twierdzi, że prawo wzmocni pewność prawa na rynku nieruchomości, ale przeciwnicy twierdzą, że jest niesprawiedliwe wobec osób z uzasadnionymi roszczeniami, w tym osób, które przeżyły Holokaust i ich rodzin.
Ustawa wyznacza okres od 10 do 30 lat na zakwestionowanie wcześniejszych decyzji administracyjnych dotyczących zwrotu mienia utraconego podczas II wojny światowej.
Polska jest jedynym krajem w UE, który nie uchwalił kompleksowego prawa krajowego dotyczącego restytucji lub rekompensaty własności prywatnej przejętej przez nazistów lub znacjonalizowanej przez reżim komunistyczny.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.