Kości lwa jaskiniowego, mamuta i poroże renifera odkryli archeolodzy pracujący w Jaskini Raj (woj. świętokrzyskie). Celem projektu badawczego jest szczegółowa analiza i rekonstrukcja zmian klimatycznych i środowiskowych, jakie zaszły w prehistorii na terenie południowej Polski.
„Jaskinia Raj to jedno z najsłynniejszych i najważniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce, ale tak naprawdę wiemy o niej bardzo niewiele” – mówi nadzorująca prace dr Małgorzata Kot z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Archeolog podkreśla, że badania na tym stanowisku prowadzono dopiero w latach 60. XX wieku, niedługo po odkryciu jaskini.
„Odkryto wówczas ogromną ilość kości zwierzęcych oraz ślady co najmniej dwóch wizyt neandertalczyków w tym miejscu. Od tego czasu nic więcej się nie wydarzyło w zakresie badań. Jednak przez 60 lat metody laboratoryjne rozwinęły się na tyle, że będziemy mogli powiedzieć znacznie więcej o znaleziskach i historii tego miejsca” – dodaje.
Obecnie przy wejściu do jaskini prowadzone są badania, wykopaliska zajmują zaledwie około pół metra kwadratowego, ale przyniosły już szereg ciekawych znalezisk. W ciągu kilku dni badań archeolodzy znaleźli kości niedźwiedzia i lwa jaskiniowego, mamuta oraz fragmenty poroża renifera. W sumie istnieje około 200 dużych, dobrze zachowanych kości. Naukowcy mają jednak nadzieję, że w głębszych warstwach gleby mogą znajdować się tysiące małych artefaktów, w tym fragmenty kości małych ssaków.
„Możemy już powiedzieć, że w Jaskini Raj mieszkali nie tylko neandertalczycy, ale także współcześni ludzie. Nie odnotowano tego wcześniej” – mówi dr Kot.
Kolejne warstwy gleby z terenu budowy są pobierane, klasyfikowane i oczyszczane w laboratoriach Europejskiego Centrum Edukacji Geologicznej, ośrodka naukowo-badawczego Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, zlokalizowanego w Korzecku, w gminie Chęciny.
Naukowcy chcą także zweryfikować hipotezę dotyczącą poroży reniferów, których licznie znajdowano w jaskini podczas badań w latach 60. XX wieku. „Według tej hipotezy neandertalczycy wykorzystywali zebrane poroża do budowy barykad i ochrony wejść do jaskiń. Postaramy się sprawdzić, czy było to możliwe i czy rzeczywiście ma to związek z okresem, w którym żyli neandertalczycy” – mówi Kot.
Archeolodzy powrócą do Cave Raj w czerwcu i lipcu, kiedy planowany będzie projekt na większą skalę.
Badania finansowane są z grantu Narodowego Centrum Nauki. Projekt ma na celu szczegółową rekonstrukcję zmian klimatycznych i środowiskowych, jakie zaszły w pradziejach południowej Polski i porównanie ich ze strategiami osadniczymi od górnego paleolitu środkowego do górnego paleolitu, pomiędzy około 60 000 a 14 500 lat temu.
W ramach projektu badacze zamierzają zbadać materiały kopalne z kilku jaskiń na południu Polski. Oprócz Jaskini Raj obejmuje także Jaskinię Deszczową na Płaskowyżu Krakowsko-Częstochowskim i Jaskinię Obłazową w Karpatach Zachodnich.
Jaskinia Raj powstał w skałach wapiennych, które powstały na dnie płytkiego morza około 360 milionów lat temu. Odkryli go uczniowie technikum geologicznego w Krakowie w 1964 roku podczas ćwiczeń terenowych w Górach Świętokrzyskich. Wyróżnia się wyjątkowo bogatą, różnorodną i dobrze zachowaną kroplówką liczącą ponad 47 000 stalaktytów. Najwyższa kolumna kroplowa ma prawie dwa metry wysokości. Jaskinia jest udostępniona do zwiedzania od 1972 roku. (PAP)
PAP – Nauka w Polsce, Wiktor Dziarmaga
wdz/ aszw/ kap/
tr. RL
Fundacja PAP umożliwia nieodpłatne przedrukowanie artykułów z portalu Nauka w Polsce pod warunkiem otrzymania raz w miesiącu wiadomości e-mail o korzystaniu z portalu i wskazaniu pochodzenia artykułu. Na stronach internetowych i portalach internetowych należy podawać adres: Źródło: www.scienceinpoland.pl, natomiast w czasopismach – adnotację: Źródło: Nauka w Polsce – www.scienceinpoland.pl. W przypadku serwisów społecznościowych prosimy o podanie jedynie tytułu i leadu przesyłki naszej agencji wraz z linkiem prowadzącym do tekstu artykułu na naszej stronie, a także na naszym profilu na Facebooku.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.