Następne pięć lat będzie decydującym momentem dla spełnienia przez Europę obietnicy zapewnienia pokoju, stabilności i dobrobytu.
W zależności od możliwości wspierania suwerenności Ukrainy i charakteru stosunków transatlantyckich Unia Europejska będzie musiała dostosować się do szybko zmieniającego się otoczenia globalnego, aby chronić swoje demokratyczne podstawy.
Wybiegająca w przyszłość debata w Europie Środkowo-Wschodniej mająca na celu ukształtowanie przyszłego kierunku rozwoju polityki UE przy jednoczesnej ochronie europejskich wartości i wolności. Kliknij ten link, aby dowiedzieć się więcej o projekcie i pobrać raport
Solidarność UE z Ukrainą będzie miała wpływ na procesy demokratyczne w całej Europie. Kształt amerykańskiej polityki będzie miał także wpływ na wyniki wyborów w Europie.
Takie krytyczne fazy są szczególnie widoczne w Europie Środkowej – zwłaszcza w czterech demokracjach wyszehradzkich, gdzie napięcia dotyczące praworządności i bezpieczeństwa zmieniły już dynamikę polityczną Unii. Zwiększona percepcja zagrożeń i tendencje w regionie z większym prawdopodobieństwem będą miały wpływ na przyszłość bloku jako całości, dlatego też perspektywa regionalna – choć rzadko spójna – musi być brana pod uwagę przy planowaniu przyszłej agendy strategicznej UE na lata 2024–2029.
Od samego początku projekt europejski był przede wszystkim wysiłkiem na rzecz pokoju. Zgodnie z tym pierwotnym celem program UE ewoluował, obejmując dobrobyt, demokrację i politykę zagraniczną. Nie oznacza to jednak, że pokój i demokracja są pewne, czego dowodem jest trwająca wojna na Ukrainie, tragiczne wydarzenia w Izraelu czy trwające wysiłki na rzecz przywrócenia praworządności na kontynencie.
W świetle utrzymującej się globalnej presji spowodowanej zmianą klimatu i nowymi konfliktami geopolitycznymi Rada Europejska potwierdziła obietnicę UE dotyczącą pokoju i dobrobytu zawartą w Deklaracji z Grenady 2023.
Zbyt mały nacisk kładzie się jednak na wewnętrzne procesy zapewniające ochronę podstaw demokracji oraz odporność polityki gospodarczej i bezpieczeństwa.
W niniejszym raporcie wskazano cztery główne scenariusze rozwoju możliwej jedności i braku jedności transatlantyckiej oraz przyszłości perspektywy UE na wojnę na Ukrainie. Wpływ każdego scenariusza na program bezpieczeństwa demokratycznego UE jest znaczący.
Biorąc pod uwagę trwającą wojnę i pogarszającą się sytuację na Bliskim Wschodzie, koordynacja obronna, dostosowanie gospodarcze i dostawy zasobów naturalnych są, co zrozumiałe, priorytetami.
Raport prezydencji hiszpańskiej „Odporna UE 2030” analizuje obszary, które spajają pokojową i zamożną Europę. „Demokracja” jest wspomniana w czasie przeszłym i tylko raz na 81 stronach, w części poświęconej multilateralizmowi.
Nawet w orędziu przewodniczącego Komisji o stanie Unii w 2023 r. termin ten pojawia się tylko cztery razy, podczas gdy on odnosi się do „bezpieczeństwa” 15 razy – za każdym razem w kontekście niemającym nic wspólnego z obszarem wartości UE .
Jednakże przyszłe ambicje UE zasadniczo zależą od wyników demokracji. Globalna orientacja UE jest narażona na niepewność związaną z procesami wyborczymi.
Wybory w 2023 r. w Polsce i na Słowacji ujawniły delikatną sieć wartości i interesów. W obu krajach wyborcy nie zdecydowali się na słabsze wyniki – także w obszarze funduszy unijnych. W istocie Polska tłumiła nieliberalizm i narracje nacjonalistyczne, które zagrażały dalszej współpracy UE z Ukrainą. Natomiast Słowacja sprowadziła do składu tych samych aktorów, którzy zostali wcześniej odrzuceni ze względu na naruszenie zasad konstytucji. Liderzy nowego rządu zadeklarowali zwrot w stosunku do stanowiska Słowacji w sprawie pomocy wojskowej dla sąsiedniej Ukrainy.
Na tym tle autorzy niniejszego raportu nakreślili tendencje i potencjalne czynniki wywołujące zmiany istotne dla „Planu działania na rzecz demokracji”, „Sprawozdania na temat obywatelstwa UE 2020” i „Raportu na temat praworządności UE”. Raport przedstawia konkretną perspektywę, wskazując, na których filarach programu demokratycznego należy się skupić bardziej, biorąc pod uwagę zmieniający się krajobraz geopolityczny.
Biorąc pod uwagę uzasadnienie geopolityczne, każdy z czterech przedstawionych scenariuszy prawdopodobnie zmieni program bezpieczeństwa demokratycznego w sposób, który powinien prowadzić do odpowiedniego, przyszłościowego planowania polityki w następujących obszarach:
- Wyrównywać Łączenie wartości i interesów UE w kluczowych strategicznych planach UE aby zapewnić wszystkim konkurencyjną gospodarkę i dobrobyt.
- Ocena wpływu UE w obszarach praworządności, standardów rachunkowości i monitorowania inwestycji Obszary demokratycznego planu działania ze szczególnym uwzględnieniem wolnych i uczciwych wyborów.
- Podkreślić The Praworządność mieć wpływ na wyniki gospodarcze państw członkowskich, aby zapewnić wszystkim dobrobyt i zapobiec przejęciu państwa.
- Przeprowadzić ogólnounijne dochodzenie publiczne w kraju i za granicą nadzór. Chroń środowiska dziennikarzy, aby zapobiegać nadużyciom systemu demokratycznego i chroń własność intelektualną UE przed kradzieżą.
- Zachęcaj europejskich darczyńców do działania na rzecz promocji wartości i społeczności w całej UE Finansowanie społeczeństwa obywatelskiegoze względu na odpływ darczyńców transatlantyckich z państw członkowskich EŚW.
- Zaprojektuj Europejska ustawa o wolności mediów Egzekucja powinna uwzględniać kraje, w których przywrócenie pluralizmu w mediach publicznych wymaga w pierwszej kolejności interwencji politycznej (Polska lub Węgry).
- Stwórz wytyczne dotyczące udanych przypadków Udział młodzieży i kobiet w procesie demokratycznym i Kampania sponsorska przeciwko SLAPP.
- Innowacyjne wytyczne dla edukacja polityczna w UE i sąsiedztwie, w tym weterani Ukrainy. Zastanówmy się, jaki wpływ będzie miała przyszła Ukraina na przyszłą demokratyzację Rosji.
- Zadbać o to, aby państwa członkowskie zainteresowały się przyszłym zwycięstwem Ukrainy są finansowane ze środków europejskich i zabezpieczone przed możliwą implozją rosyjską.
- Zapewnienie strategicznej komunikacji na temat zdrowia psychicznego w UE Programy mające na celu obalenie dezinformacji zdrowotnej i zapewnienie skuteczności oddolnej.
Kliknij ten link, aby dowiedzieć się więcej i pobrać raport
Twoje środkowoeuropejskie tajne służby
Bezpieczeństwo demokratyczne ma swoją cenę. Jaki jest Twój?
Zapisz się teraz, aby uzyskać pełny dostęp do analiz ekspertów i debat politycznych na temat Europy Środkowej.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.