Komisja Europejska 1 czerwca oficjalnie zatwierdziła plany wykorzystania przez Polskę funduszu naprawczego bloku i przeznaczy łącznie 36 mld euro.
Trwająca ponad rok decyzja może się skończyć polityczny spór o praworządność w Polsce, który według Brukseli był zagrożony przez rządową reformę sądownictwa. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oficjalnie ogłosi decyzję podczas swojej wizyty w Warszawie 2 czerwca. Państwa członkowskie nadal muszą głosować nad decyzją.
Polska Ostatnie zmiany zająć się skargami Brukseli skoncentrowanymi na systemie dyscyplinarnym dla sędziów. Zdaniem Komisji nowe przepisy dotyczące dyscyplinowania sędziów naruszają podstawowe zasady praworządności.
Uzbrojona w orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), które stwierdziły, że system dyscyplinarny zagraża niezawisłości i bezstronności sędziów, komisja powiązała wypłaty z funduszu naprawczego z Polską, usuwając niedociągnięcia. Polska została również ukarana grzywną w wysokości miliona euro dziennie za niezakończenie lub zrewidowanie reżimu dyscyplinarnego.
Gdy inflacja uderzyła w polską gospodarkę, a następnie po wojnie na Ukrainie, Warszawa stała się bardziej skłonna do kompromisów Odkąd zaoferowano miliardy z funduszu ratunkowego złagodzić oczekiwane spowolnienie gospodarcze w roku wyborczym 2023.
Do tygodnie targów politycznych W ramach rządzącej w Polsce koalicji Prawa i Sprawiedliwości (PiS) i Zjednoczonej Polski parlament uchwalił zmiany w reżimie dyscyplinarnym zaproponowane przez prezydenta Andrzeja Dudę.
Głosując nad propozycją Dudy, polski parlament rozwiązał Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, co było jednym z kamieni milowych, które Bruksela zażądała od Polski uwolnienia środków.
Komisja argumentowała, że powołanie sędziów do kontrowersyjnego organu nie spełniało kryteriów bezstronności i niezależności od rządu. Izbie udało się skutecznie namierzyć sędziów krytycznych wobec rządu, a niektórzy sędziowie zostali faktycznie zawieszeni. Jej przywrócenie do pracy to kolejny kamień milowy wyznaczony przez Komisję. Propozycja Dudy powołuje nowy organ, Izbę Odpowiedzialności Zawodowej.
Jednak krytycy argumentowali, że zmiany były tylko zasłoną dymną mającą oszukać komisję. Krytycy twierdzą, że nowa izba to tylko powierzchowna reforma, bo istnieje ryzyko, że zajmie ją Krajowa Rada Sądownictwa (KRS), kolejny skompromitowany organ polskiego sądownictwa.
Von der Leyen ma już pytania dotyczące umowy z Polską. Komisja nie zatwierdziła jednogłośnie uwolnienia funduszy, podobno wiceprzewodniczący Margrethe Vestager i Frans Timmermans głosowali przeciwko.
„Nasza grupa pilnie domaga się szczegółowych wyjaśnień od przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen”, powiedziała Renew Europe, centrowa grupa w Parlamencie Europejskim w oświadczeniu z 1 czerwca.
„Nie powinniśmy akceptować drobnych, nieadekwatnych kosmetycznych zmian w mocno upolitycznionym systemie prawnym Polski w zamian za fundusze unijne. Nie będziemy w stanie przeciwstawić się autokratom za granicą, łagodząc tych, którzy rozbijają demokrację w kraju” – powiedział Renew Europe.
Komisja upiera się, że Polska nie otrzymałaby żadnych pieniędzy, gdyby nie zostały spełnione niezbędne kamienie milowe.
Polska wykorzystała prawo weta do złagodzenia stanowiska Komisji, które podtrzymała Blokowanie porozumienia politycznego w sprawie globalnej reformy podatku od osób prawnych. Polska była również w stanie wykorzystać swoją reputację, przyjmując ukraińskich uchodźców i działając jako baza zaopatrzeniowa dla zachodniej pomocy dla Ukrainy.
Polska wystąpi o pierwszą wypłatę z funduszu naprawczego już w lipcu – obiecał rząd.
Polska chce w tym roku otrzymać 2,8 mld euro dotacji i 1,3 mld euro pożyczek. Fundusze pomogłyby sfinansować rozwój odnawialnych źródeł energii, zbudować więcej przedszkoli, poprawić dostęp do internetu i poprawić infrastrukturę kolejową.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.