W obliczu narastającej międzynarodowej krytyki izraelski premier Benjamin Netanjahu powiedział w poniedziałek, że zabicie kilkudziesięciu osób w obozie dla wysiedlonych Palestyńczyków w Rafah było „tragicznym wypadkiem”. Nie dał jednak do zrozumienia, że będzie tam powstrzymywał izraelską ofensywę.
Jego uwagi pojawiły się w szczególnie drażliwym momencie: zaledwie trzy dni po tym, jak wydawało się, że Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości nakazał Izraelowi natychmiastowe wstrzymanie ofensywy w Rafah, na południowym krańcu Strefy Gazy, oraz gdy dyplomaci rozpoczęli w przyszłym tygodniu negocjacje w sprawie zawieszenia broni i chciał wznowić uwalnianie zakładników między Izraelem a Hamasem.
Wydaje się, że Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości nakazał w piątek Izraelowi wstrzymanie ofensywy wojskowej i „wszelkich innych działań” w Rafah, które mogłyby zniszczyć całość lub część tamtejszej ludności palestyńskiej. Niektórzy sędziowie sądu stwierdzili, że zgodnie z warunkami swojej decyzji Izrael może nadal przeprowadzać pewne operacje wojskowe w Rafah.
Izrael powiedział, że w niedzielnym wieczorze w ataku zginęło dwóch urzędników Hamasu. Jednak śmierć cywilów doprowadziła do natychmiastowego potępienia ataku. To prawdopodobnie jeszcze bardziej utrudni Izraelowi obronę swojego stanowiska, że orzeczenie sądu pozwala mu na kontynuowanie kampanii w Rafah.
Netanjahu powiedział w przemówieniu przed izraelskim parlamentem, że Izrael próbował zminimalizować liczbę ofiar śmiertelnych wśród cywilów, wzywając Gazańczyków do opuszczenia części Rafah. Jednakże „pomimo naszych najlepszych wysiłków, aby nie ranić niewinnych cywilów, zeszłej nocy, ku naszemu żalowi, miał miejsce tragiczny wypadek”. Oskarżył Hamas o ukrywanie się wśród ludności i powiedział: „Dla nas każdy niewinny cywil, który zostanie ranny, będzie tragedia. Dla Hamasu jest to strategia. Na tym polega cała różnica.
„The New York Times” przejrzał izraelskie wojskowe nagrania lotnicze z ataku, pokazujące, że amunicja uderza w obszar zawierający kilka budynków i zaparkowane samochody. Na nagraniu widać także co najmniej cztery osoby spacerujące po okolicy na krótko przed izraelskim atakiem.
Liczne nagrania wideo potwierdzone przez „The Times” z tego samego miejsca po ataku pokazują pożary szalejące przez całą noc, podczas których ludzie gorączkowo wyciągali ciała spod gruzów i wśród okrzyków przerażenia wynosili zwęglone szczątki poza obóz. Na jednym z filmów mężczyzna trzyma w ramionach bezgłowe dziecko, a budynek za nim staje w płomieniach.
Izraelskie wojsko stwierdziło, że celem ataku był kompleks Hamasu. W poniedziałkowym oświadczeniu stwierdzono, że z wyprzedzeniem podjęto szereg środków w celu zmniejszenia ryzyka dla ludności cywilnej, w tym obserwację powietrzną i użycie amunicji precyzyjnej.
„Na podstawie tych środków założono, że nie należy spodziewać się żadnych szkód dla niezaangażowanej ludności cywilnej” – oznajmiło wojsko.
Jednak według Ministerstwa Zdrowia Gazy w wyniku eksplozji i następujących po niej pożarów zginęło co najmniej 45 osób, w tym 23 kobiety, dzieci i osoby starsze. Ministerstwo podało, że 249 osób zostało rannych.
Izraelski urzędnik, wypowiadający się pod warunkiem zachowania anonimowości ze względu na drażliwość sprawy, powiedział w poniedziałek, że wstępne dochodzenie wojskowe wykazało, że w wyniku ataku mógł nieoczekiwanie spowodować zapalenie łatwopalnej substancji na miejscu. Naoczni świadkowie donoszą, że po ataku doszło do intensywnych pożarów.
Materiał filmowy z ataku z wojskowego drona, opublikowany przez „The New York Times”, pokazał, jak amunicja uderza w obszar, na którym znajduje się kilka dużych budynków przypominających chaty i zaparkowane samochody.
Dwóch izraelskich urzędników oświadczyło, że atak miał miejsce poza wyznaczoną strefą humanitarną, która miała zapewnić bezpieczne schronienie mieszkańcom, którym nakazano ewakuację, co zaprzecza twierdzeniom Międzynarodowego Komitetu Ratunkowego, że atak miał miejsce w strefie bezpieczeństwa. Wojsko stworzył mapę Wskazuje rzekome miejsce ataku w stosunku do wyznaczonego obszaru humanitarnego.
Jako cele ataku wojsko wskazało Yassina Rabię, dowódcę kierownictwa Hamasu na okupowanym Zachodnim Brzegu, oraz Khaleda Nagara, wyższego rangą urzędnika z tego samego skrzydła grupy.
Chociaż Hamas nie potwierdził śmierci ofiar, w oświadczeniu nazwał izraelski atak na Rafah „straszliwą zbrodnią wojenną” i wezwał do „natychmiastowego i pilnego wdrożenia” decyzji Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.
Według wojska do ataku doszło w Tal as Sultan, na północny zachód od Rafah. Izraelskie oddziały lądowe działały dotychczas w południowo-wschodniej części Rafah oraz w wąskim korytarzu wzdłuż granicy z Egiptem.
Nakaz wydany w piątek przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, oddział Organizacji Narodów Zjednoczonych, był częścią pozwu złożonego przez Republikę Południowej Afryki oskarżającą Izrael o ludobójstwo w Gazie. W rezolucji wezwano Izrael do natychmiastowego zaprzestania wszelkich działań w Rafah, „które mogłyby narzucić grupie palestyńskiej w Gazie warunki życia, które spowodowałyby ich fizyczne zniszczenie w całości lub w części”.
Izraelscy urzędnicy argumentują, że orzeczenie pozwala Izraelowi kontynuować walkę w Rafah, ponieważ nie stworzyło ani nie stworzy takich warunków.
Ale nawet niektórzy sojusznicy Izraela nie zgadzają się z tym. Wiceprezydent Niemiec Robert Habeck powiedział w sobotę, że izraelska ofensywa w Rafah jest „niezgodna z prawem międzynarodowym”. Prezydent Francji Emmanuel Macron powiedział w poniedziałek, że jest „oburzony” nalotem w Rafah i że operacje te „muszą się zakończyć”.
Eksperci prawni stwierdzili, że orzeczenie Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości było prawdopodobnie celowo niejednoznaczne, częściowo po to, aby znaleźć wspólne stanowisko wśród sędziów.
Jednak William Schabas, profesor prawa międzynarodowego na londyńskim Uniwersytecie Middlesex i były przewodniczący komisji śledczej ONZ w sprawie izraelskich operacji wojskowych w Strefie Gazy w 2014 roku, stwierdził, że „absurdalne” jest to, że Izrael postrzegał ten rozkaz jako „rodzaj karty Blanche, aby kontynuować swoją działalność bez zmian. „Operacje wojskowe w Rafah”.
Indywidualne opinie niektórych sędziów „sugerują, że nie ma konsensusu co do zakresu jakichkolwiek wyjątków od ogólnego zakazu działań wojskowych w Rafah” – stwierdził profesor Schabas. Ale „stop oznacza stop” – powiedział, nazywając argument Izraela „wymyślnym przekręceniem języka”.
Yuval Shany, profesor prawa międzynarodowego na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie i starszy pracownik Izraelskiego Instytutu Demokracji, powiedział, że izraelskie stanowisko „ma całkowity sens”, biorąc pod uwagę oczywistą niejednoznaczność sformułowań i warunkowy charakter orzeczenia. Zauważył jednak, że sąd uważa sytuację humanitarną w Strefie Gazy za już katastrofalną i pogarszającą się. Aby zastosować się do wyroku, Izrael musi zrobić więcej, aby złagodzić niebezpieczeństwo i cierpienia ludności cywilnej.
Śmiertelny atak w Rafah „niewątpliwie komplikuje pozycję Izraela” – stwierdził profesor Shany – nawet jeśli był to atak ukierunkowany tego rodzaju, do podjęcia którego namawiali kraj sojusznicy Izraela.
Czasami takie śmiertelne wypadki wywierają wystarczającą presję międzynarodową na Izrael, aby zakończył konflikty. Podczas izraelskiej operacji przeciwko Hezbollahowi w południowym Libanie w 1996 r. siły izraelskie ostrzelały kompleks ONZ w wiosce Qana, zabijając ponad stu cywilów, którzy szukali tam schronienia. Następnie Rada Bezpieczeństwa ONZ wezwała do natychmiastowego zawieszenia broni, a porozumienie wynegocjowane za pośrednictwem USA zakończyło działania wojenne około tydzień później.
W 2006 roku punktem zwrotnym był kolejny konflikt z Hezbollahem, kiedy siły izraelskie ostrzelały wielopiętrowy budynek mieszkalny w Kanie, zabijając około 28 osób.
Neila Colliera, Patricka Kingsleya, Arijeta Lajka, Myra Nowak , Johnatana Reissa I Christiaana Trieberta przyczynił się do zgłoszenia.
Adam Mickiewicz jest autorem publikującym na portalu humanmag.pl, gdzie porusza tematy z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i przystępnym przekazie informacji, aktualnych wydarzeniach oraz treściach istotnych dla czytelników, dbając o rzetelność, przejrzystość i praktyczną wartość publikacji.