Sztandarowy projekt rządu dotyczący kanałów był „nieekonomiczną drogą donikąd” – twierdzi polski audytor państwowy

Państwowy Urząd Kontroli stwierdził, że jeden ze sztandarowych projektów infrastrukturalnych rządu – otwarty w zeszłym roku kanał umożliwiający statkom omijanie rosyjskich wód – był ekonomicznie nieuzasadniony i wiązał się z wydatkami niezgodnymi z prawem. Nazwał kanał „nieekonomiczną drogą donikąd”.

Najwyższa Izba Kontroli (NIK) zwróciła uwagę na szybko rosnące koszty projektu – które ostatecznie wyniosły ponad dwukrotnie więcej niż pierwotnie planowano – oraz na fakt, że prace niezbędne do udostępnienia pobliskiego portu dla statków korzystających z kanału w dalszym ciągu nie zostały przeprowadzone.

Kanał o długości 1300 metrów przecina Mierzeję Wiślaną i łączy w ten sposób Morze Bałtyckie z Zalewem Wiślanym. Dzięki temu statki mogą przepływać między nimi bez konieczności przemierzania wód rosyjskiej eksklawy Kaliningradu.

Zostało otwarte w ubiegłym roku 17 września, w rocznicę napaści ZSRR na Polskę w 1939 roku, podczas uroczystości z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy i Premiera Mateusza Morawieckiego.

Duda powiedział, że kanał to „wielkie zwycięstwo Polski, patriotów, tych, którzy rozumieją słowo suwerenność”. Nazwał to „drogą symboliczną”, co oznacza, że ​​Polska nie musi już „uzyskiwać zgody kraju, który jest nam nieprzyjazny i którego władze nie boją się atakować i zniewalać innych”.

Jednakże NIK w opublikowanym wczoraj raporcie napisała, że ​​„cel bezpieczeństwa państwa nie może stanowić usprawiedliwienia dla zachowań niezgodnych z prawem”.

Kontrola wykazała, że ​​ostateczny koszt projektu wyniósł prawie 2 miliardy złotych (450 milionów euro), wobec pierwotnych szacunków na poziomie 880 milionów. NIK obliczyła, że ​​381 mln zł z tych wydatków wynikało z nieprawidłowości, a 213 mln zł wydano z naruszeniem prawa.

Audytor zauważył, że rząd przyznał już przed rozpoczęciem budowy w 2019 r., że planowany koszt projektu może się podwoić, a nawet wzrost o 20% sprawi, że plany będą nieopłacalne z ekonomicznego punktu widzenia.

Wśród problemów wskazanych przez NIK znalazło się niewłaściwe monitorowanie programu przez agencje rządowe, co skutkowało nieprawidłowymi wydatkami. Jako przykład podano zawarcie 13 kontraktów, których koszty i terminy przekraczały ramy określone przez rząd w planie.

Choć kanał oddano do użytku ponad rok temu, prace związane z pogłębieniem kanału od kanału do portu w Elblągu nadal nie zostały ukończone, co oznacza, że ​​większe statki w dalszym ciągu nie mogą wpływać do miejskiego portu.

Z ustaleń NIK wynika, że ​​zawarto umowę na zakup koparki, która w rzeczywistości nigdy nie była używana, co spowodowało wyrzucenie w błoto prawie 117 mln zł.

W odpowiedzi na ustalenia NIK Ministerstwo Infrastruktury wydało oświadczenie dla Business Insider Polska, w którym stwierdził: „Ocena opłacalności inwestycji nie ogranicza się tylko do wymiaru ekonomicznego, ale musi także uwzględniać nadrzędną rolę interesu publicznego, jaki ma .” „.

„Wzrost wartości programu wynika z konieczności realizacji elementów inwestycji i wykorzystania technologii, które nie były przewidziane w fazie koncepcyjnej w 2016 roku” – dodała.

Tymczasem minister właściwy do spraw morskich Marek Gróbarczyk stwierdził, że raport NIK ma charakter „polityczny” i stanowi część „wendety” prezesa UOKiK Mariana Banasia przeciwko rządowi.

Banaś był kiedyś członkiem obecnego rządu, ale od objęcia urzędu w NIK stał się jednym z jego największych przeciwników. Gróbarczyk wskazał na ujawnione w zeszłym miesiącu tajne nagranie Banasia, z którego wynikało, że przygotowuje on serię raportów, które miałyby zawstydzić rząd.

Notatki z Polski są prowadzone przez niewielki zespół redakcyjny i wydawane przez niezależną fundację non-profit utrzymywaną z datków naszych czytelników. Bez Waszego wsparcia nie możemy robić tego, co robimy.

Główne źródło obrazu: IMGDY (pod (CC BY-NC-ND 3.0 PL)

Alicja Ptak jest starszą redaktorką w Notes from Poland i dziennikarką multimedialną. Wcześniej pracowała dla Reutersa.