Otrzymuj bezpłatne aktualizacje dotyczące Polski
Wyślemy ci jeden Codzienne podsumowanie myFT E-mail z najnowszymi informacjami Polska Wiadomości każdego ranka.
Narodowy Bank Polski zaskoczył w środę rynki gwałtowną obniżką głównej stopy procentowej, zmieniając kurs polityki pieniężnej przed innymi bankami centralnymi i przed mocno kwestionowanymi wyborami krajowymi.
Ustawodawcy obniżyli koszt kredytu z 6,75 proc. do 6 proc. Analitycy przewidywali obniżkę przed głosowaniem w przyszłym miesiącu, ale większość spodziewała się 0,25 punktu procentowego, ponieważ polska inflacja utrzymuje się na poziomie dwucyfrowym i znacznie powyżej średniej UE.
Część ekonomistów ostrzegała, że bank centralny, na którego czele stoi prezes Adam Glapiński, znajdował się pod nadmiernym wpływem celów rządzącej partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS), która po wyborach parlamentarnych 15 października ubiegała się o trzecią kadencję z rzędu.
Skala środowej obniżki była jednak „szokiem” – stwierdził Bartosz Sawicki, analityk rynku w domu maklerskim Conotoxia, gdyż nie była ona zgodna z własną prognozą Glapińskiego dotyczącą stopniowego łagodzenia polityki pieniężnej po spadku inflacji poniżej 10 proc. Po ogłoszeniu obniżki stóp procentowych złoty osłabił się wobec euro o prawie 2 proc.
Choć w ostatnich miesiącach inflacja w Polsce gwałtownie spadła, w sierpniu ceny konsumpcyjne nadal wzrosły o 10,1 proc. Ekonomiści obawiają się również, że bazowa presja cenowa – która uwzględnia zmiany w niestabilnych towarach, takich jak żywność i energia i jest uważana za lepszy wskaźnik inflacji bazowej – pozostanie wysoka.
Oczekuje się, że Czechy i inne banki centralne w regionie również obniżą stopy procentowe w czwartym kwartale, ale „w bardziej ostrożny sposób” – prognozuje Sawicki.
Polskie instytucje ustalające stopy procentowe „wybrały radykalizm w polityce pieniężnej” – powiedział Jakub Borowski, główny polski ekonomista w Crédit Agricole. „Naszym zdaniem w ostatnich miesiącach nie doszło do gwałtownego pogorszenia sytuacji gospodarczej w Polsce i dlatego nie ma uzasadnienia dla tak gwałtownej obniżki stóp procentowych w jednym kroku”.
Glapiński (73 lata) został powołany do rady polityki pieniężnej banku w 2010 roku i od dawna ma osobiste relacje z liderem partii Jarosławem Kaczyńskim. Ma poparcie większości radnych.
Obniżka stóp może pomóc polskim firmom, które od jesieni 2021 r. mają trudności z pokryciem kosztów finansowania zewnętrznego, kiedy Polska jako jeden z pierwszych banków centralnych podniosła stopy procentowe.
W komunikacie wydanym po decyzji członków Rady Bank Centralny zwrócił uwagę na spowolnienie polskiej gospodarki w II kwartale na skutek niższej konsumpcji i spadku cen producentów, co zwiększa także prawdopodobieństwo dalszego spadku inflacji w nadchodzące kwartały.
Polska „przekroczyła oczekiwania rynku o sześć miesięcy” – stwierdził Erste Bank w notatce badawczej. Po tak ostrej obniżce Erste nie spodziewa się dalszej zmiany polskich stóp procentowych do końca roku, z możliwością dalszej obniżki w I kwartale 2024 roku.
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.