Prezydent Polski Andrzej Duda wezwał mocarstwa NATO do udzielenia powojennych gwarancji bezpieczeństwa Ukrainie w przeddzień wizyty jego amerykańskiego odpowiednika w Warszawie w celu potwierdzenia wsparcia Zachodu dla Kijowa rok po rozpoczęciu wojny rosyjskiej.
Duda powiedział Financial Times, że obietnice gwarancji bezpieczeństwa są „ważne” dla Ukrainy i morale jej żołnierzy, podkreślając „to poczucie, że NATO jest z nimi”.
Telefon Dudy pojawia się, gdy przygotowuje się do przyjęcia Joe Bidena, co ma być kluczowym punktem wizyty prezydenta USA w tym tygodniu z okazji rocznicy całkowitej inwazji Rosji na Ukrainę.
Podczas gdy Ukraina zdaje sobie sprawę, że nie może teraz przystąpić do NATO, Kijów oczekuje „partnerstwa” z „jakimiś gwarancjami bezpieczeństwa” – powiedział Duda w wywiadzie na marginesie Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa.
Duda wezwał także Bidena, aby podczas swojej wizyty w Warszawie powtórzył „bardzo mocnymi słowami”, że USA bez zastrzeżeń stoją za Artykułem 5 NATO, Klauzulą Obrony Kolektywnej, który traktuje każdy atak na jedno państwo członkowskie jako atak na wszystkie.
Gwarancje bezpieczeństwa, o które zabiega Ukraina, miałyby inną strukturę, skutecznie zobowiązując wiodące mocarstwa NATO, takie jak Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię i Francję, do udzielenia pomocy wojskowej w przypadku przyszłego ataku na Ukrainę.
Były sekretarz generalny NATO Anders Fogh Rasmussen, który wraz z szefem sztabu prezydenta Wołodymyra Zełenskiego Andrijem Jermakiem był współautorem formalnej propozycji dotyczącej powojennego bezpieczeństwa Ukrainy, określił takie gwarancje jako podobne do tych, jakie Izrael ma ze strony USA.
W Monachium urzędnicy amerykańscy i niemieccy zlekceważyli w tym momencie potrzebę gwarancji bezpieczeństwa, argumentując, że wsparcie militarne dla Ukrainy jest gwarancją, której potrzebuje Kijów.
Ukraina jednak upiera się, że po doświadczeniach z memorandum budapeszteńskiego z 1994 r. potrzebuje mocniejszych gwarancji pomocy wojskowej. Na mocy tej umowy Ukraina zrezygnowała z broni jądrowej w zamian za zobowiązanie Rosji, Wielkiej Brytanii i USA, że nie użyją przeciwko nim siły zbrojnej.
Kijów złożył wniosek o członkostwo w NATO we wrześniu, chociaż sojusznicy przyznali, że nie jest to perspektywa krótkoterminowa w czasie szalejącej wojny.
Apel Dudy o gwarancje wymagałby, aby zobowiązania Waszyngtonu wobec Ukrainy wykraczały poza to, o czym ostatnio mówił Biden. Niektóre inne kraje NATO również unikają wiążących zobowiązań, obawiając się wciągnięcia w wojnę z Rosją, zamiast tego opowiadają się za wzmocnieniem armii Ukrainy, aby zapewnić jej zdolność do samoobrony.
„Toczy się dość gorąca debata na temat gwarancji bezpieczeństwa, ale naprawdę nie sądzę, żeby prezydent Biden chciał teraz o tym mówić” – powiedział Michał Baranowski, dyrektor warszawskiego biura think tanku German Marshall Fund. Powiedział, że zamiast tego rząd USA forsuje „strategię jeżozwierza”, co oznacza „uzbrojenie Ukraińców po zęby, aby mogli negocjować bezpośrednio z Rosją”.
Biden był ostatnio w Polsce w marcu 2022 r., a Duda przewidywał, że tegotygodniowa podróż prezydenta USA będzie miała „poważny wpływ” na „całą wschodnią flankę NATO”.
„To również wysyła sygnał do amerykańskich inwestorów” – powiedział Duda, odnosząc się do Polski i innych krajów sąsiadujących z Ukrainą. „To miejsce jest bezpieczne, więc możesz tu bezpiecznie inwestować swoje pieniądze.”
Po zakończeniu przedłużającego się sporu o to, czy Niemcy zgodzą się na wysłanie niemieckich czołgów Leopard na Ukrainę, pojawiły się napięcia związane z terminem dostawy czołgów. Niemcy w zeszłym tygodniu zbeształy Polskę i inne kraje uzbrojone w lamparta za to, że nie wysłały ich szybciej do Kijowa.
Ale Duda powiedział, że Polska wywiązuje się ze swoich zobowiązań wojskowych wobec Ukrainy, a każde opóźnienie odzwierciedla również potrzebę zapewnienia dostępności części zamiennych do Leopardów.
„Nie do końca rozumiem, co mówisz [by Germany]— powiedział Duda. „Niemcy są jedynym producentem części zamiennych. . . Nie ma innych krajów, które byłyby do tego upoważnione. Więc jeśli Niemcy nie dostarczają tych części zamiennych, mamy z tym problem”.
Pobyt Bidena w Warszawie we wtorek i środę obejmie spotkanie z tzw. Bukaresztańską Dziewiątką krajów Europy Środkowo-Wschodniej, które przystąpiły do NATO po rozpadzie Związku Radzieckiego.
Ma wygłosić przemówienie we wtorek wieczorem, aby „wyjaśnić, że Stany Zjednoczone będą nadal stać po stronie Ukrainy. . . póki to trwa” – powiedział John Kirby, rzecznik Rady Bezpieczeństwa Narodowego USA, który nie wykluczył spotkania z Zełenskim podczas podróży. „Jesteśmy w stałym kontakcie z Ukraińcami w sprawie ich potrzeb”.
Dodatkowe raporty Lauren Fedor w Waszyngtonie
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.