Personelem ukraińskiej elektrowni atomowej w Zaporożu kieruje rosyjski dowódca wojskowy, który w zeszłym tygodniu przejął obiekt z naruszeniem międzynarodowych protokołów bezpieczeństwa.
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) wyraziła „poważne zaniepokojenie” sytuacją w sześcioreaktorowym obiekcie, największym w Europa. Agencja została poinformowana przez ukraiński organ dozoru jądrowego, że „wszelkie działania podjęte przez kierownictwo elektrowni – w tym działania związane z techniczną eksploatacją sześciu bloków reaktorów – wymagają uprzedniej zgody rosyjskiego dowódcy”.
Dyrektor Generalny MAEA, Rafael Mariano Grossipowiedział w niedzielę, że rosyjskie przywództwo wojskowe nad elektrownią jądrową „narusza jeden z siedmiu podstawowych filarów bezpieczeństwa jądrowego”, zgodnie z którym personel operacyjny musi być w stanie wykonywać swoje obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i podejmować decyzje „bez nadmiernej presji” .
Rosyjskie Siły Zbrojne wypalony w zakładzie w Zaporożu we wczesnych godzinach piątkowego ranka uszkodził przejście między dwoma z sześciu reaktorów i wzniecił pożar w pobliskim budynku używanym do szkolenia. W rezultacie niektóre reaktory zostały wyłączone, a inne doprowadzone do niskiego poziomu mocy.
Same reaktory są dobrze chronione grubą betonową osłoną, ale istnieją obawy, że bardziej wrażliwe pręty zużytego paliwa mogą zostać uderzone lub że systemy zasilania i chłodzenia mogą zostać naruszone, co może spowodować stopienie.
MAEA wyraziła również zaniepokojenie faktem, że rosyjskie siły okupacyjne podobno zamknęły sieci komórkowe i łączność internetową, „aby wiarygodnych informacji ze strony internetowej nie można było uzyskać za pomocą normalnych kanałów komunikacyjnych”.
Stwierdzono, że komunikacja między elektrownią a ukraińskim dozorem jądrowym została naruszona, co według MAEA narusza inny z filarów bezpieczeństwa jądrowego wymienionych przez Grossi i wymaga „niezawodnej komunikacji z dozorem i innymi”.
„Aby zakład działał bezpiecznie i niezawodnie, kierownictwo i personel muszą być w stanie wykonywać swoje ważne obowiązki w stabilnych warunkach bez zbędnych ingerencji lub presji z zewnątrz” – powiedział Grossi.
„Pogarszająca się sytuacja w zakresie żywotnej komunikacji między regulatorem a Zaporożem” [nuclear plant] jest również przedmiotem głębokiego zaniepokojenia, zwłaszcza w czasie konfliktu zbrojnego, który w każdej chwili może zagrozić krajowym obiektom jądrowym” – dodał. „Niezawodna komunikacja między organem regulacyjnym a operatorem jest kluczowym elementem ogólnego bezpieczeństwa jądrowego i ochrony”.
MAEA poinformowała, że operatorzy elektrowni mogą teraz rotować między trzema zmianami, zwalniając operatorów, którzy pełnili służbę w momencie przejęcia elektrowni, ale nadal występują „problemy z dostępnością i… dostawami żywności”, co ukraiński regulator powiedział, że szkodziło morale zakładu.
MAEA wyraziła również zaniepokojenie, że komunikacja z instytucjami i firmami została przerwana w oblężonym mieście portowym Mariupol, gdzie znajdują się „źródła promieniowania kategorii 1-3, prawdopodobne wskazanie izotopów medycznych lub przemysłowych. Źródło kategorii 1 może być śmiertelne po więcej niż kilku minutach ekspozycji.
„Taki materiał radioaktywny może wyrządzić poważne szkody ludziom, jeśli nie zostanie odpowiednio zabezpieczony i obsłużony” – podała agencja w oświadczeniu.
Adam Mickiewicz jest autorem publikującym na portalu humanmag.pl, gdzie porusza tematy z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i przystępnym przekazie informacji, aktualnych wydarzeniach oraz treściach istotnych dla czytelników, dbając o rzetelność, przejrzystość i praktyczną wartość publikacji.