W całej Europie Środkowo-Wschodniej rolnictwo i sektor spożywczy nadal odczuwają poważne szkody w wyniku klęsk żywiołowych, dotykając coraz więcej sektorów gospodarki.
Jak po raz kolejny pokazały fale upałów i susze latem 2022 r., liczba i skutki klęsk żywiołowych w Europie, a zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej (CEE), będą nadal rosły w nadchodzących latach, przy czym istotne skutki gospodarcze muszą należy uwzględnić w planach rozwoju regionalnego.
22-letnia analiza historyczna przeprowadzona przez brytyjską firmę konsultingową Cambridge Econometrics pokazuje, które regiony w Europie są najbardziej dotknięte klęskami żywiołowymi.
Analiza pokazuje, że z historycznego punktu widzenia susze i powodzie są najbardziej prawdopodobnymi klęskami żywiołowymi powodującymi szkody gospodarcze w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Fale upałów, huragany i nagłe podnoszenie się poziomu mórz powodują utratę globalnej produkcji gospodarczej średnio od jednego do trzech procent PKB, zgodnie z najnowszymi obliczeniami Cambridge Econometrics, a ich wpływ na niektóre miejsca, regiony i sektory gospodarki może być znacznie wyższa od średniej.
Spadek produktywności
Podczas gdy straty ekonomiczne w produkcji energii i turystyce są niższe, rolnictwo i sektor spożywczy nadal odczuwają znaczne szkody w wyniku klęsk żywiołowych, co dotyka coraz więcej sektorów gospodarki.
„Susze powodują znaczne szkody w produkcji rolnej, co jest wyraźnie widoczne dla wszystkich, a coraz bardziej gorące lata prowadzą do spadku wydajności w innych sektorach”, mówi Dóra Fazekas, dyrektor zarządzający Cambridge Econometrics Hungary.
„Ekstremalne upały stają się nie do zniesienia dla pracowników i coraz bardziej wpływają na budownictwo i transport. Niski poziom wody w głównych rzekach i jeziorach wstrzymuje transport wody, wytwarzanie energii i inną działalność przemysłową, a problemy są bardziej powszechne w przypadku zaopatrzenia w wodę pitną w gospodarstwach domowych”.
Oprócz rosnącej liczby sektorów gospodarki rośnie również liczba krajów dotkniętych klęskami żywiołowymi.
Zakładając, że średnie globalne ocieplenie wyniesie 1,5 stopnia Celsjusza, południowe kraje Europy będą ponosić 5-6 miliardów euro szkód gospodarczych rocznie z powodu samej suszy, a kraje kontynentalne – takie jak V4 (Czechy, Węgry, Polska, Słowacja ) i Rumunii – przyniosą podobne skutki, co wyniesie średnio 2,5 mld euro rocznego wyniku gospodarczego.
W regionie Europy Środkowo-Wschodniej Rumunia i Węgry ucierpią najbardziej na skutek upałów, powodując utratę odpowiednio 1,5 i 1 proc. PKB.
Analiza Cambridge Econometrics dotyczyła szkód gospodarczych spowodowanych klęskami żywiołowymi w regionach krajów Unii Europejskiej od 1995 roku.
W analizowanym okresie państwa członkowskie poniosły łączne szkody w wysokości 77 miliardów euro w wyniku klęsk żywiołowych. Z całości 44 miliardów euro szkód można przypisać skutkom bezpośrednim, a 33 miliardy utracono w wyniku oddziaływań pośrednich.
Według analizy katastrofy naturalne wyrządzają największe szkody gospodarkom w Europie Środkowo-Wschodniej i Południowo-Wschodniej.
Skutki bezpośrednie i pośrednie
W Europie Środkowo-Wschodniej regiony w Rumunii, Czechach, Polsce i na Węgrzech są najbardziej dotknięte klęskami żywiołowymi. Na tych obszarach szkody bezpośrednie i straty ekonomiczne wynoszą 0,2-0,3 proc. rocznej wartości dodanej brutto (WDB), natomiast w niektórych latach szkody mogą sięgać 2-3 proc. wpływ pandemii Covid-19 w 2020 roku.
Kraje najbardziej dotknięte klęskami żywiołowymi są również biedniejsze, a ich gospodarki są zazwyczaj oparte na sektorach i działaniach, które mogą być bardziej dotknięte przez klęski żywiołowe i wynikające z nich zakłócenia łańcucha dostaw, takie jak rolnictwo, żywność i produkcja.
Globalne trendy klimatyczne wyraźnie pokazują, że klęski żywiołowe coraz częściej dotykają gospodarki Europy Środkowo-Wschodniej. Plany rozwoju krajów w tych krajach muszą uwzględniać rosnące bezpośrednie i pośrednie skutki gospodarcze klęsk żywiołowych.
„Skutki gospodarcze klęsk żywiołowych należy traktować jako coraz ważniejszy czynnik w planowaniu gospodarczym w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Budżety muszą obejmować inwestycje, które mogą łagodzić bezpośrednie skutki klęsk żywiołowych, a plany rozwoju muszą zostać uruchomione, aby wzmocnić sektory gospodarki i działania mniej dotknięte klęskami żywiołowymi, takie jak usługi oraz badania i rozwój – dodaje Fazekas.
W przeciwieństwie do wielu platform informacyjnych i informacyjnych Wschodząca Europa można czytać i zawsze będzie. Tutaj nie ma paywalla. Jesteśmy niezależni, nie jesteśmy związani ani nie reprezentujemy żadnej partii politycznej ani organizacji biznesowej. Chcemy jak najlepiej dla wschodzącej Europy, niczego więcej i niczego mniej. Twoje wsparcie pomoże nam w dalszym rozpowszechnianiu informacji o tym niesamowitym regionie.
Możesz przyczynić się tutaj. Wielkie dzięki.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.