Jan Strupczewski
BRUKSELA (Reuters) – We wtorek Komisja Europejska podkreśliła poważne obawy dotyczące praworządności w Polsce i na Węgrzech w raporcie, który może pomóc w ustaleniu, czy otrzymają miliardy funduszy UE na podniesienie się z pandemii koronawirusa.
Organ wykonawczy UE poruszył wiele obaw w raporcie z zeszłego roku, ale konsekwencje mogą być teraz realne, ponieważ Bruksela udostępniła swój fundusz odbudowy, z dotacjami i pożyczkami o łącznej wartości 800 miliardów euro, pod warunkiem przestrzegania rządów prawa Has.
Komisja stwierdziła, że Polska i Węgry podważają pluralizm mediów i niezależność sądów. To jedyne dwa kraje w 27-osobowym bloku, przeciwko którym toczy się formalne postępowanie UE w sprawie podważania praworządności.
„Komisja może wziąć pod uwagę sprawozdanie na temat praworządności przy identyfikowaniu i ocenie naruszeń praworządności, które mają wpływ na interesy finansowe Unii” – stwierdziła Komisja w oświadczeniu.
Nie było natychmiastowej reakcji Warszawy i Budapesztu na krytykę zawartą w sprawozdaniu Komisji.
Unijna władza wykonawcza odłożyła już zatwierdzenie 7,2 mld euro dla Węgier w celu uzyskania ustępstw rządowych ze strony rządu premiera Viktora Orbana i nie dała jeszcze zielonego światła na 23 mld euro dotacji i 34 mld euro tanich kredytów na Polska.
NIEZALEŻNOŚĆ SĄDÓW
W raporcie stwierdzono, że Węgry nie zastosowały się do wezwania Komisji do wzmocnienia niezawisłości sądownictwa, a ich strategia antykorupcyjna była zbyt ograniczona. .
W ciągu dekady u władzy Orban wykorzystał miliardy euro z funduszy rządowych i unijnych, aby zbudować lojalną elitę biznesową, w skład której wchodzą członkowie rodziny i bliscy przyjaciele.
Komisja wskazała na utrzymujące się niedociągnięcia w finansowaniu węgierskich partii politycznych oraz ryzyko klientelizmu i nepotyzmu w administracji publicznej wysokiego szczebla.
Znaczne ilości reklam rządowych trafiają do sponsorowanych przez rząd mediów, podczas gdy niezależne media i dziennikarze borykają się z niepełnosprawnością i zastraszaniem.
W raporcie wyrażono również zaniepokojenie wpływem nacjonalistycznej, rządzącej w Polsce partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS) na system sądownictwa. .
Wymienił niezgodne z prawem nominacje i zmiany w PiS w Trybunale Konstytucyjnym i innych organach, a także odrzucenie przez Warszawę orzeczeń sądów UE, które są wiążące dla wszystkich państw członkowskich.
Komisja ustaliła, że prokuratorem generalnym odpowiedzialnym za ściganie korupcji w państwie był zarówno polski minister sprawiedliwości, jak i aktywny polityk PiS.
Od zeszłego roku środowisko zawodowe dziennikarzy w Polsce uległo pogorszeniu z powodu „zastraszających postępowań sądowych, narastających braków ochrony dziennikarzy i brutalnych działań podczas protestów, w tym przez siły policyjne”.
(Sprawozdanie Jana Strupczewskiego; montaż Gareth Jones)
Zofia Nałkowska jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu tematów ważnych dla czytelników w sposób jasny, przejrzysty i przystępny.