Profesjonalne wsparcie
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ostrzega, że co najmniej pół miliona uchodźców w Polsce potrzebuje wsparcia z powodu zaburzeń psychicznych spowodowanych konfliktem. „Podczas gdy 30 000 cierpi na poważne problemy ze zdrowiem psychicznym”, powiedziała Paloma Cuch, przedstawicielka WHO, podczas rozmowy online odprawa 22 marca.
Chociaż Córka Wiktorii Bojko Teraz, gdy odstawiła leki, które brała na Ukrainie, by poradzić sobie z niepokojącą rzeczywistością rosyjskiej inwazji, nie wyszła jeszcze z lasu. Podczas tygodniowego postoju w Polsce dziewczyna rozmawiała z dwoma psychologami-wolontariuszami, ale jej matka chce zapewnić sobie długoterminową terapię w miejscu docelowym w Austrii.
„Zniszczyliśmy wszystko na Ukrainie” – mówi Bojko. „Teraz mówi, że wszystko jest w porządku, ponieważ chce, żebym był zrelaksowany. Wiem, że wciąż się boi”.
Dzieci w podobnej sytuacji przebywające w Polsce również potrzebują specjalistycznej opieki, co rodzi pytania o zdolność kraju do radzenia sobie z nadchodzącym kryzysem zdrowia psychicznego.
Polska, która przed inwazją była domem dla 1,5 miliona ukraińskiej diaspory, przyjęła w krótkim czasie ponad 2 miliony uchodźców, przytłaczając służby publiczne. Niektóre dyscypliny, takie jak psychiatria dziecięca, znajdowały się już na krawędzi przed kryzysem – według oficjalnych danych w 2021 r. na 15 tys. nieletnich w Polsce przypadał jeden psychiatra.
Na dzień 28 marca około 72 obywateli Ukrainy – 69 dorosłych i troje nieletnich – było hospitalizowanych z „zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania” w publicznych placówkach zdrowia, poinformowało w e-mailu ministerstwo zdrowia Balkan Insight.
Społeczeństwo obywatelskie i wolontariusze z Polski i Ukrainy we współpracy z władzami odegrali kluczową rolę w zaspokajaniu potrzeb w zakresie zdrowia psychicznego najmłodszych Ukraińców.
Narodowy Fundusz Zdrowia uruchomił infolinię w języku ukraińskim dla uchodźców, aby uzyskać dostęp do bezpłatnych porad w zakresie zdrowia psychicznego. Ponieważ wielu uchodźców może komunikować się tylko w języku ukraińskim i rosyjskim, specjaliści z odpowiednią znajomością języka są bardzo poszukiwani, a nowo przybyli profesjonaliści pomagają.
Yana Dzhadan, ukraińska psycholog, która pracuje z dziećmi-uchodźcami w Mazowieckim Centrum Neuropsychiatrii w Warszawie, uciekła z centralnej Ukrainy na początku marca. Odbywa do 25 konsultacji tygodniowo i mówi, że większość jej pacjentów nigdy nie szukała leczenia psychiatrycznego przed przyjazdem do Polski.
„Zwykle to normalne dzieci, które miały dobre życie, miały przyjaciół, rodzinę, a potem wybuchła wojna” – mówi BIRN.
Jasnooki 24-latek jest jednym z zaledwie dwóch ukraińskich wolontariuszy specjalizujących się w urazach w szpitalu, który tylko częściowo zaspokaja potrzeby największej populacji uchodźców w Polsce. Warszawa stała się głównym celem dla co najmniej 300 tys. uchodźców rzekomo przybył do stolicy i zwiększył populację o 17 proc.
W pracy Dzhadan widzi nieletnich w wieku od 2 do 16 lat, którzy stali się niespokojni, przestali mówić lub płakać nieproszeni. – Wciąż słyszą odgłosy, tu w Warszawie nawet nie czują się bezpiecznie – mówi.
Wstrząsające doświadczenie konfliktu, wyjaśnia Dzhadan, nie dotknie wszystkich jednakowo. Niektórzy nieletni wymagają pomocy psychiatrycznej, innym wystarczy wizyta u psychologa. Uważa, że najczęstszym i najpilniejszym problemem dotyczącym dzieci uchodźców jest oddzielenie od rodziny.
Witold Gombrowicz jest autorem publikującym na portalu humanmag.pl, gdzie porusza tematy związane z aktualnościami, polityką, biznesem, technologią, sportem, rozrywką i stylem życia. Skupia się na przejrzystym przedstawianiu faktów, dostarczaniu użytecznych informacji oraz opisywaniu wydarzeń i historii istotnych dla czytelników w rzetelny i przystępny sposób.