WARSZAWA, Polska (AP) – Urzędnicy polscy i bułgarscy poinformowali we wtorek, że Moskwa wstrzymuje dostawy gazu ziemnego do ich krajów, ponieważ odmawiają zapłaty w rublach rosyjskich, zażądał prezydent Władimir Putin po nałożeniu sankcji na inwazję jego narodu na Ukrainę.
Rosyjski państwowy gigant energetyczny Gazprom powiedział dwóm państwom członkowskim UE i NATO, że dostawy gazu zostaną wstrzymane od środy, poinformowały ich rządy.
Zawieszenia będą pierwszymi od ogłoszenia przez Putina w zeszłym miesiącu, że „nieprzyjaźni zagraniczni nabywcy” będą musieli handlować z Gazpromem w rublach zamiast w dolarach i euro. Zgodziły się na to tylko Węgry, inne kraje odrzucają żądanie jako niedopuszczalne jednostronne złamanie umowy i naruszenie sankcji.
Wstrzymanie dostaw również do innych krajów mogłoby spowodować problemy gospodarcze w Europie, podnosząc ceny gazu ziemnego i być może prowadzić do racjonowania – ale zadałoby to również cios własnej gospodarce Rosji.
Według polskiego państwowego koncernu gazowego PGNiG środowe przestoje wpłyną na dostawy rosyjskiego gazu do Polski gazociągiem Jamał-Europa oraz do Bułgarii gazociągiem TurkStream, poinformowało Ministerstwo Energetyki tego kraju.
Gazociąg Jamał-Europa transportuje gaz z Rosji do Polski i Niemiec przez Białoruś. Do Polski trafia ok. 9 mld m sześc. rocznie, co pokrywa ok. 45% potrzeb kraju.
PGNiG poinformowało, że rozważa podjęcie kroków prawnych w związku z wezwaniem Moskwy do zapłaty.
Ale minister klimatu Anna Moskwa powiedziała, że Polska jest gotowa zadowolić się tym po pracach nad zmniejszeniem swojej zależności od rosyjskich źródeł energii. Kilka lat temu kraj ten otworzył swój pierwszy terminal skroplonego gazu ziemnego (LNG) w Świnoujściu na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, a rurociąg z Norwegii ma zacząć działać jeszcze w tym roku.
„W polskich domach nie zabraknie gazu” – napisała Moskwa.
Analityczka Rystad Energy Emily McClain zgodziła się, mówiąc, że Polska ma duże zapasy gazu ziemnego i możliwości zwiększenia importu.
Bułgaria poinformowała, że współpracuje z państwowymi firmami gazowymi w celu znalezienia alternatywnych źródeł i że na razie nie zostaną nałożone żadne ograniczenia na konsumpcję krajową, chociaż 6,5-milionowy kraj bałkański pozyskuje ponad 90% swojego zapotrzebowania na gaz z importu z Rosji.
Realną i stosunkowo natychmiastową opcją dostępną dla rządu bułgarskiego byłoby zwiększenie importu gazu z Azerbejdżanu.
Polska była silnym zwolennikiem sąsiedniej Ukrainy podczas rosyjskiej inwazji i działała jako punkt tranzytowy dla broni dostarczanej do Kijowa przez Stany Zjednoczone i inne narody zachodnie.
Warszawa poinformowała w tym tygodniu, że wysyła również broń do armii ukraińskiej w postaci czołgów. We wtorek ogłosiła sankcje wobec 50 rosyjskich oligarchów i firm, w tym Gazpromu.
Bułgaria, niegdyś jeden z najbliższych sojuszników Moskwy, zerwała wiele swoich więzów z Rosją po tym, jak nowy, liberalny rząd przejął stery zeszłej jesieni, a także w następstwie inwazji. Poparła sankcje wobec Rosji i wysłała pomoc humanitarną na Ukrainę.
Bułgaria niechętnie udziela pomocy wojskowej, ale premier Kirił Petkow i członkowie jego koalicyjnego rządu mieli w środę w Kijowie rozmawiać o dalszej pomocy.
Europa kupuje duże ilości rosyjskiego gazu ziemnego do ogrzewania domów, wytwarzania energii i przemysłu paliwowego, przy czym Niemcy są od niego szczególnie uzależnione. Import był kontynuowany pomimo wojny.
Około 60% importu płaci się w euro, reszta w dolarach. Żądanie Putina najwyraźniej miało na celu wzmocnienie rosyjskiej waluty przed zachodnimi sankcjami.
W Waszyngtonie sekretarz prasowy Białego Domu Jen Psaki powiedział, że USA przygotowują się do takiego zamknięcia przez Rosję.
„Część z nich zwróciła się do niektórych krajów w Azji, które mają nadwyżkę podaży, o wysyłkę do Europy” – powiedział Psaki. „Zrobiliśmy to przy kilku okazjach i był to ciągły wysiłek”.
___
Autorzy Associated Press Veselin Toshkov w Sofii w Bułgarii oraz Zeke Miller i Paul Wiseman w Waszyngtonie przyczynili się do powstania tego raportu.
___
Śledź relację AP z wojny na Ukrainie: https://apnews.com/hub/russia-ukraine
Bolesław Prus jest autorem publikującym na portalu humanmag.pl, gdzie porusza tematy związane z aktualnymi wydarzeniami, polityką, biznesem, technologią, sportem, rozrywką i stylem życia. Koncentruje się na jasnym przedstawianiu faktów, dostarczaniu użytecznych informacji oraz opisywaniu tematów i historii istotnych dla czytelników w przystępny i rzetelny sposób.