The Piwnica dawnego klubu ze striptizem zakupiony 15 lat temu na historycznych terenach Małopolski przypadkowo odkrył historyczne miejsce żydowskie – mykwa lub żydowska rytualna kąpiel oczyszczająca wypełniona wodą. W piwnicy mieszczącej się na terenie dawnej osady żydowskiej Chmielnik znajduje się kolejna mniejsza mykwa, z której korzystają kobiety. Zachowały się oryginalne niebiesko-białe płytki podłogowe z łaźni żydowskiej z gwiazdami Dawida na ścianie.
„To niesamowite” – powiedział w wywiadzie Meir Bulka, który działa na rzecz zachowania dziedzictwa żydowskiego w Polsce siatka na włosy. „Wchodzisz do piwnicy i jesteś w innym świecie. To jak kapsuła czasu.”
Klub nocny Sphinx, niegdyś tętniący życiem, od prawie 15 lat działa za zamkniętymi drzwiami. Po wejściu do środka znajdował się bar z napisem Heineken na ścianie i słupek, przy którym tancerze załatwiali swoje sprawy. Ściany ozdobiono motywami egipskimi, które podobno są w stanie rozpadającym się akompaniamentem do spleśniałych ścian i ociekającego sufitu Czasy Izraela .
W piwnicy dawnego klubu ze striptizem odkryto mykwę, czyli żydowską łaźnię rytualną #Polskahttps://t.co/zdGeBWRusl pic.twitter.com/DzEqxzBzE8
— Arkeonews (@ArkeoNews) 25 sierpnia 2023 r
Mykwa: przywiązanie do wiary żydowskiej
Głównym celem mykwy jest osiągnięcie czystości rytualnej, co jest ważne w różnych tradycjach żydowskich i wydarzeniach życiowych. W judaizmie istnieją pewne okoliczności i zdarzenia, w których wymagana jest rytualna czystość. Na przykład można zanurzyć się w mykwie przed pewnymi ceremoniami lub zwyczajami religijnymi, takimi jak szabat lub święta.
Tradycyjnie, po menstruacji, kobiety korzystają z mykwy, aby dokonać rytualnej czystości przed wznowieniem stosunków małżeńskich z mężami. Osoby, które nawracają się na judaizm, w ramach procesu konwersji są zwykle zanurzane w mykwie. To zanurzenie symbolizuje duchowe odrodzenie i przywiązanie do wiary żydowskiej.
Przykład łaźni rytualnej (mykwy) w Synagodze Wody w Ubedzie w Hiszpanii. Źródło: Diegograndi /Adobe Stock.
Żydzi w Polsce
Polska była jednym z przedwojennych celów nazistów i doświadczyła poważnych okrucieństw ze względu na ogromną populację żydowską zamieszkującą cały kraj. Chmielnik został zasiedlony przez Żydów sefardyjskich uciekających z Hiszpanii po inkwizycji w 1638 roku. Na przełomie XIX i XX w. Chmielnik prosperował, a ludność żydowska stanowiła około 80% z 10-tysięcznej populacji. Społeczność żydowska wybudowała tam synagogę i wniosła znaczący wkład w zróżnicowany krajobraz gospodarczy miasta, zajmując się przemysłem, rzemiosłem, budownictwem i różnymi rzemiosłami.
Niestety, po wojnie ich liczba spadła do zaledwie czterech, a synagoga służy obecnie jako muzeum i przypomina o swojej historycznej i kulturalnej obecności. W muzeum znajdują się starannie zrekonstruowane bima i wspaniałe murale. Wśród cennych eksponatów znajduje się plakat w języku jidysz ostrzegający przed modlitwą przy bimie za Żydów, którzy zgolili brody.
Synagoga w Chmielniku, w której obecnie mieści się muzeum. ( MOs810/CC od SA 4.0 )
Historia miasta przybrała ponury obrót, gdy 5 września 1939 roku niemieckie wojska hitlerowskie wkroczyły do Chmielnika i Polski. Wybitne osobistości żydowskie zostały zebrane i zapędzone do sali do nauki Bejt Midrasz który został podpalony. Ocalałych skazano na roboty przymusowe i w 1941 r. zamknięto w getcie miejskim.
Tragicznie równolegle do wydarzeń w Warszawie, latem 1942 roku bezskuteczną wizytę w Chmielniku złożył Mordechaj Anielewicz, przywódca Żydowskiej Organizacji Bojowej. Donosił o okropnościach Warszawy i obozach zagłady oraz wzywał ruchy młodzieżowe w getcie do przygotowania się do oporu.
Ale jego prośba pozostała bez odpowiedzi. W październiku 1942 r. oddziały SS przy wsparciu oddziałów pomocniczych Ukrainy, Litwy i Łotwy zlikwidowały getto. Zginęły setki mieszkańców Żydów, a tysiące wywieziono do obozu zagłady w Treblince.
Opuszczony klub ze striptizem kupił 15 lat temu Marian Zwolski, biznesmen i historyk-amator, który dorastał w Chmielniku. Zwolski prowadzi dom pogrzebowy w pobliskich Kielcach, które były miejscem straszliwego pogromu antysemickiego, w którym zginęło 42 Żydów. Ma nadzieję zamienić nową mykwę w atrakcję turystyczną, być może w muzeum.
Zdjęcie powyżej: Żydowska łaźnia rytualna z Syrakuz na Sycylii (nie jest to łaźnia rytualna opisana w tym artykule). Źródło: Zde /Adobe Stock.
Autor: Sahir Pandey
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.