22 maja 2023 r
Perspektywy znaczącej poprawy energetyki wiatrowej w Europie Środkowo-Wschodniej
17 maja Giles Dickson, dyrektor generalny WindEurope, otworzył dzień energii CEE (Central and Eastern Europe) Sustainable Finance Summit w Pradze, podkreślając potencjał energii wiatrowej w regionie. Udział wiatru w miksie elektroenergetycznym regionu kształtuje się poniżej średniej europejskiej wynoszącej 17%. Jednak nastąpił znaczny wzrost poparcia politycznego i liczby nowych farm wiatrowych w budowie w różnych krajach.
Europa Środkowo-Wschodnia ma tylko 7% całkowitej mocy UE w zakresie energii wiatrowej, a cele i wsparcie rządowe są poniżej średniej UE. Istnieją jednak oznaki rosnących ambicji politycznych związanych z energią odnawialną w całym regionie. Istnieje wiele działań w zakresie rozwoju projektów prowadzonych przez lokalnych i regionalnych deweloperów, a wielu z nich jest gotowych w razie potrzeby przejść na dealerów lub umowy PPA.
Rumunia i Serbia planują uruchomić aukcje kontraktów CFD na lądową energetykę wiatrową jeszcze w tym roku. Rumunia planuje również wprowadzenie ram prawnych dla morskiej energetyki wiatrowej i jak najszybsze rozpoczęcie aukcji offshore. Słowacja i Czechy uchwaliły przepisy dotyczące aukcji kontraktów CFD. Litwa buduje wiele nowych lądowych turbin wiatrowych, aw Estonii i na Łotwie realizowanych jest kilka projektów lądowych. Wszystkie trzy kraje bałtyckie mają duże ambicje w zakresie morskiej energii wiatrowej, zarówno do użytku domowego, jak i na eksport – a Litwa uruchomiła swoją pierwszą aukcję.
Polska rozczarowała się, gdy ograniczyła 10-godzinny dystans społeczny do zaledwie 700 m zamiast obiecanych przez rząd 500 m. Ale to był krok w dobrym kierunku, projekty na lądzie są rozwijane i mamy nadzieję, że 700 m to nie koniec historii. A morska energetyka wiatrowa w Polsce idzie do przodu: zakładamy, że pierwsze projekty powstaną w latach 2026-2027, a ostateczne decyzje inwestycyjne zapadną jeszcze w tym roku.
W Bułgarii co najmniej dwóch głównych deweloperów regionalnych realizuje projekty na lądzie. Rząd jest gotowy promować przepustowość sieci – przetargami, gdy tylko powstanie koalicja z większością parlamentarną.
Nawet w Słowenii powstają projekty tam, gdzie są tylko 3 MW i obowiązują najostrzejsze ograniczenia dotyczące budowy farm wiatrowych.
Wszystkie te kraje uznają obecnie, że wiatr jest korzystny i ma pozytywny wpływ na bezpieczeństwo energetyczne. Think tank Ember powiedział, że większa moc wiatrowa obniży ceny energii elektrycznej w regionie o prawie jedną trzecią. Wiele z tych krajów widzi korzyści z rozwoju lokalnych łańcuchów dostaw energii wiatrowej. A opinia publiczna jest po ich stronie. Trzy czwarte Polaków opowiada się obecnie za rozbudową energetyki wiatrowej na lądzie w pobliżu miejsca zamieszkania.
Oczekuje się, że tegoroczna rewizja krajowych planów UE w zakresie energii i klimatu (KPEiK) doprowadzi do wzrostu docelowych wartości energii wiatrowej na 2030 r. w całej Europie Środkowo-Wschodniej: na przykład rząd rumuński zamierza zwiększyć swój cel dotyczący energii odnawialnej na 2030 r. o 30,7% w swoim obecny Podnieść KPEiK do 34% do 38%.
Węgry i Czechy są w dużym stopniu uzależnione od energii jądrowej. Ale Polska i Rumunia widzą rolę zarówno dla energetyki jądrowej, jak i wiatrowej.
Wszystkie kraje regionu muszą jeszcze pracować nad uproszczeniem zezwoleń, w szczególności nad wdrożeniem nowego rozporządzenia UE w tym zakresie. Ale to wciąż niezwykła praca domowa dla prawie każdego innego rządu w Europie.
Rozbudowa sieci jest również dużym wyzwaniem w regionie, podobnie jak gdzie indziej. A OSP muszą być bardziej elastyczni przy wydawaniu pozwoleń na przyłączenie do sieci.
A głównym celem będzie przekonanie rządów i deweloperów projektów w Europie Środkowej i Wschodniej, że europejski łańcuch dostaw może dostarczyć zwiększoną liczbę farm wiatrowych, których potrzebują. W międzyczasie chińscy producenci zdobyli zamówienia w Chorwacji, Rumunii, Serbii i Bośni i celują w Bałkany jako punkt wejścia na rynek europejski.
O potencjale rynków Europy Środkowo-Wschodniej rozmawiamy od dawna. Rosnące wsparcie rządowe i rosnący rozwój projektów w regionie pokazują, że potencjał jest obecnie powoli realizowany, oferując ogromne możliwości dla europejskiego przemysłu wiatrowego.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.