W „Mój sąsiad Adolf” polski ocalały z Holokaustu mieszkający w Ameryce Południowej podejrzewa, że wojowniczy Niemiec, który właśnie wprowadził się do sąsiedztwa, mógł być nikim innym, jak samym Führerem. Jak to możliwe? Hitler zastrzelił się w swoim bunkrze pod koniec wojny. A może on? W przeciętnej grze umysłowej reżysera Leona Prudovsky’ego David Hayman zmierzy się z płodnym niemieckim aktorem charakterystycznym Udo Kierem w dwuręcznej grze w stylu „Sleuth”. Ale tonalnie niespójny film jest nieprzygotowany na własne założenie: jeśli domysły człowieka są słuszne, co to znaczy nawiązywać przyjaźnie/wrogów ze złem?
Lata wcześniej Malek Polsky (Hayman) siedział naprzeciwko Hitlera na Mistrzostwach Świata w Szachach w Berlinie. Przysięga, że wszędzie rozpoznałby „te martwe niebieskie oczy” – a teraz wpatrują się w niego ponad rozklekotanym drewnianym ogrodzeniem oddzielającym ich posiadłości. (Film rozgrywa się w 1960 r., kiedy Izrael schwytał Adolfa Eichmanna w Argentynie.) Aby udowodnić swoją teorię, Polsky musi zdobyć nowego podejrzanego sąsiada (Kier), który nazywa siebie „Hermanem Herzogiem”, aby ujawnił swoją tajemniczą przeszłość .
To nie pierwszy raz, kiedy Udo Kier zagrał kogoś, kto mógłby być Adolfem Hitlerem. W dziwacznym półgodzinnym filmie krótkometrażowym „Pani Meitlemeihr” Kier pokazuje, w jaki sposób Hitler mógłby próbować ukryć się w Londynie, gdyby przeżył wojnę: ukrywając się jako przebieranka. W dwóch celowo kampowych satyrach „Iron Sky” klasy Z na nazistów na księżycu wygrywa w kosmosie. A w nadchodzącym drugim sezonie „Łowców” Amazon Prime Kier pojawia się jako najbardziej znany zbrodniarz wojenny na świecie, który w końcu stanie w obliczu sprawiedliwości.
To jest los praktycznie każdego niemieckiego aktora w Hollywood, aby zostać obsadzonym w roli nazistów (lub gorzej, biorąc pod uwagę sadystycznego złoczyńcę, którego grał w Dragged Across Concrete). Kier – który zaczynał swoją karierę od portretowania barona Frankensteina i hrabiego Draculi w dwóch wyprodukowanych przez Andy’ego Warhola klasykach sexploitation – nie boi się wcielać się w najmroczniejsze postacie kina. Ale czy Herr Herzog to naprawdę Adolf Hitler? To pytanie za milion dolarów w filmie, w którym lepiej byłoby spieniężyć mniejsze czeki.
Dzięki finansowaniu z Izraela, Polski i Kolumbii ta dziwna wielojęzyczna sprawa ma ponury, szary wygląd wczesnych filmów gatunkowych, co powoduje dziwny efekt, że życie Polsky’ego przez te wszystkie powojenne lata wygląda tak samo ponuro, jak większość filmów o Holokauście. Paleta operatora Radka Ladczuka sprowadza się niemal do czerni i bieli, aż do cenionych przez Polsky’ego róż: rzadkich piękności z płatkami w kolorze czystego węgla.
Pielęgnacja tych roślin to praktycznie jedyna przyjemność, jaką czerpie w życiu, ponieważ przed laty stracił rodzinę na rzecz nazistów – nic więc dziwnego, że jest zdenerwowany, gdy prawnik (Olivia Silhavy) z silnym niemieckim akcentem staje przed jego drzwiami i patrzy na niego Wynajmij sąsiednią nieruchomość dla „bardzo dystyngowanego dżentelmena”. Nowy lokator (w tej roli Kier z przyszytą brodą Lwa Tołstoja) jest właścicielem owczarka niemieckiego, który natychmiast wdziera się do ogrodu Polskiego i wypróżnia się na jego kwiaty.
Momentami „Mój sąsiad Adolf” wydaje się dość wyrafinowany w podejściu do tematu (zwróć uwagę na dziwaczny sposób, w jaki ujawnia się historia obozu koncentracyjnego Polsky’ego), podczas gdy w innych momentach film przeradza się w dziwne gagi o Samotnym domu. chce się zemścić, próbując oddać mocz na samochód Herzoga – tylko jego pęcherz jest tak zawodny, że nie może zrealizować swojego planu. Co dziwniejsze, Polsky, po zapoznaniu się z charakterystycznymi cechami Hitlera, postanawia sprawdzić, czy Herzog ma tylko jedno jądro, jak rzekomo Hitler.
Odkładając na bok takie wątpliwe akcenty, film rozwija się jak jakaś naprawdę tania „tylna szyba”, w której Polsky podgląda Herzoga z jego okna na piętrze przez teleobiektyw, zbierając dowody dla władz niepomocowych. Po tym, jak jego sąsiad wyłamuje szachownicę, Polsky proponuje, aby ponownie zagrali razem. Te sesje zbliżają dwoje nieznajomych, co skutkuje niełatwym pokrewieństwem, które komplikuje ich dynamikę, jednocześnie dając obu aktorom dodatkowe wymiary do zbadania w zbyt szczupłym scenariuszu.
Prudovsky i współscenarzysta Dmitry Malinsky mają logiczne wytłumaczenie historii Herzoga, choć jest to poważne rozczarowanie w porównaniu z przesadnymi nazistowskimi thrillerami w chowanego, takimi jak Marathon Man i Apt Pupil. Ten projekt ma raczej charakter psychologiczny niż trzymający w napięciu, co jest godne podziwu, jeśli ostatecznie rozczarowuje. Zamiast przeradzać się w dramatyczną i potencjalnie brutalną konfrontację, film stara się zaoferować swoim bohaterom oderwanie się od traumy, którą przeżyli – pogrzebanie przeszłości. Gdyby to było takie proste.
Bolesław Prus jest autorem publikującym na portalu humanmag.pl, gdzie porusza tematy związane z aktualnymi wydarzeniami, polityką, biznesem, technologią, sportem, rozrywką i stylem życia. Koncentruje się na jasnym przedstawianiu faktów, dostarczaniu użytecznych informacji oraz opisywaniu tematów i historii istotnych dla czytelników w przystępny i rzetelny sposób.