Marcin Chruściel jest dyrektorem Biura Obsługi Pełnomocnika Rządu ds. Polsko-Ukraińskiej Współpracy Rozwojowej. Wcześniej był prezesem Instytutu Nowej Europy. W tym ekskluzywnym wywiadzie z Poczta KijowskaWyjaśnia, jak i dlaczego handel między Polską a Ukrainą nabiera tempa.
Jak duży jest handel między Polską a Ukrainą?
W 2021 r. wymiana handlowa między obydwoma narodami po raz pierwszy przekroczyła 10 miliardów euro. Według wstępnych danych na rok 2022 było to ok. 15,8 mld euro. Polska zasadniczo wyprzedziła Chiny i stała się największym partnerem handlowym Ukrainy na świecie.
Oczekuje się, że handel będzie jeszcze bardziej wzrastał.
Dlaczego handel tak bardzo rośnie?
Jednym z powodów takiego stanu rzeczy są nowe przepisy dotyczące ubezpieczeń handlowych i inwestycyjnych wprowadzone przez polską agencję kredytów eksportowych KUKE. Krótko mówiąc, KUKE opiera się na trzech filarach: 1) Bezpieczny handel z Ukrainą; 2) wsparcie inwestycji oraz 3) wsparcie rozwoju Ukrainy.
Filar pierwszy zapewnia ubezpieczenie chroniące przed stratami z tytułu braku zapłaty za dostarczony towar lub usługę i obejmujące szeroki zakres ryzyk. Filar ten obejmuje także reasekurację transportów oraz gwarancję ochrony banków udzielających akredytyw.
Filar drugi służy zabezpieczeniu finansowania inwestycji realizowanych zarówno w Polsce w celu eksportu na Ukrainę, jak i na samej Ukrainie.
Wreszcie trzeci filar ma na celu zapewnienie finansowania projektów inwestycyjnych polskich i zagranicznych przedsiębiorców inwestorom z Ukrainy (prywatnym i państwowym) oraz inwestorom zagranicznym. Przyciągnie to do regionu wielu nowych inwestorów i będzie sprzyjać handlowi.
Więcej na ten temat
Wszystko, co powinniście wiedzieć o wyborach w Polsce
Redaktor RFE/RL „Europa” Rikard Jóźwiak pyta, czy rządząca w Polsce partia Prawo i Sprawiedliwość sprosta wyzwaniu rzuconemu przez byłego premiera i przewodniczącego KE Donalda Tuska oraz jego koalicję obywatelską.
Zdjęcie z misji gospodarczych na Ukrainie
Jak trwająca wojna wpłynęła na handel?
Oczywiście pod wieloma względami, ale spójrzmy tylko na Morze Czarne.
Przed wojną przez porty przechodziło około dwóch trzecich całego ukraińskiego eksportu. Dziś nie ma już takiej możliwości ze względu na blokadę i zniszczenie ukraińskich portów przez Rosję.
Ukraina, która obecnie nie posiada aktywnych portów morskich, prowadzi większość swojego handlu przez zachodnią granicę lądową. Polska pomaga rozbudowując i modernizując przejścia graniczne z Ukrainą oraz infrastrukturę transportową, aby sprostać zwiększonemu zapotrzebowaniu.
Czy Polska może po zakończeniu wojny nadal pełnić rolę ośrodka pomocy humanitarnej i wojskowej dla Ukrainy?
Tak. Właściwie już się do tego przygotowujemy. Wspólnie z naszymi ukraińskimi partnerami modernizujemy przejścia graniczne, budujemy kolejne przejścia i terminale kolejowe oraz pracujemy nad wspólną graniczną kontrolą celną, która ułatwi przepływ osób i towarów.
Polska Agencja Handlu i Inwestycji przeprowadziła ankietę wśród polskich firm, pytając, czy zechcą wziąć udział w odbudowie Ukrainy. Około 2500 firm wyraziło zainteresowanie wzięciem udziału w procesie odbudowy.
Jednak pomimo wojny na Ukrainie działa wiele polskich firm.
Naprawdę? Ile polskich firm jest obecnie na Ukrainie?
Szacujemy, że na Ukrainie działa około 660 polskich firm, głównie w zachodniej części kraju.
Zabieramy także misje handlowe na Ukrainę – nie tylko do Kijowa, ale do wielu miast zachodniej Ukrainy. Jesteśmy gotowi wspierać polskie firmy w nawiązywaniu kontaktów z ich ukraińskimi kolegami biznesowymi i władzami lokalnymi.
Wspieramy te firmy, zapewniając im również całą niezbędną wiedzę na temat ukraińskiego systemu prawnego, ukraińskiego systemu zakupów i ewentualnych partnerstw z ukraińskimi firmami.
Ponadto Polski Fundusz Rozwoju tworzy obecnie instrument umożliwiający wsparcie finansowe przedsiębiorstw zainteresowanych udziałem w procesie odbudowy.
Ale wojna jeszcze się nie skończyła?
Nie wiemy, kiedy wojna się skończy, ale wiemy, że nadszedł czas, aby polskie firmy podjęły niezbędne kroki w celu interwencji i wsparcia odbudowy i modernizacji Ukrainy.
Co więcej, ukraińska gospodarka wyraźnie cierpi na skutek wojny. Teraz chcemy pomóc sprowadzić na Ukrainę więcej firm, aby jak najwięcej firm mogło działać na Ukrainie. Utrzymanie gospodarki Ukrainy ma kluczowe znaczenie dla zwycięstwa w wojnie i przyszłego ożywienia gospodarczego.
Zdjęcie z misji gospodarczych na Ukrainie
Dlaczego czasami przekroczenie granicy ukraińsko-polskiej zajmuje 14 godzin? Jakie działania podejmuje się, aby temu przeciwdziałać?
Cóż, popyt jest niezwykle wysoki, ponieważ obecnie nie ma innej drogi do i z Ukrainy niż przez zachodnie granice. Kiedy lata temu budowano przejścia graniczne, nikt nie przypuszczał, że Morze Czarne i wszystkie lotniska zostaną zamknięte. Te lądowe przejścia graniczne po prostu nie zostały zaprojektowane do obsługi dużej liczby osób i towarów próbujących codziennie przekroczyć granicę.
Aktywnie podejmujemy jednak istotne kroki w celu modernizacji naszych obiektów i pomocy Ukrainie w zarządzaniu zwiększoną wydajnością. Polskie firmy pracują nad poprawą infrastruktury drogowej Ukrainy prowadzącej do granicy z Polską oraz samych przejść granicznych.Obecnie w ramach porozumienia międzyrządowego buduje się około 130 km nowych dróg.
Polska i Ukraina zgłosiły także wspólne projekty do instrumentu „Łącząc Europę” – kluczowego unijnego instrumentu finansowania inwestycji infrastrukturalnych. Projekty te obejmują modernizację drogowych i kolejowych przejść granicznych o wartości 331 mln euro. Obecnie trwają prace nad porozumieniem w sprawie wspólnych kontroli i odpraw granicznych, które skróci czas przebywania na granicach dla wszystkich.
Marcin, bardzo dziękuję za poświęcony dzisiaj czas.
Dziękuję. Do zobaczenia w Polsce.
Joanna Bator jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu aktualności, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Koncentruje się na jasnym i rzetelnym przekazywaniu informacji, śledzeniu bieżących wydarzeń oraz prezentowaniu historii i tematów istotnych dla czytelników w przystępny i zrozumiały sposób.