Według szacunków firmy konsultingowej CRIDO środki odbudowy Polski w ramach Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności – szacunkowo wynoszące od 35 do 49 miliardów euro – mogą być zagrożone ze względu na opóźnienia w wypłacie płatności przez Komisję Europejską.
Komisja Europejska na długi czas zamroziła fundusze naprawcze dla Polski ze względu na obawy dotyczące praworządności, a zwłaszcza zmian w wymiarze sprawiedliwości dokonanych przez poprzedni nacjonalistyczny rząd Prawa i Sprawiedliwości (PiS, ECR).
Ponieważ nowa szeroka koalicja prounijna (PPE/S&D/Odnowa/Lewica) pod przewodnictwem Donalda Tuska obiecała odwrócenie najbardziej kontrowersyjnych zmian PiS, a minister sprawiedliwości Adam Bodnar (Koalicja Obywatelska, EPP) ogłosił swój plan działań na rzecz przywrócenia Polsce niepodległości, co zostało przyjęte z zadowoleniem przez Radę UE, zgodziło się z Komisją na uwolnienie płatności.
Jednakże ze względu na duże opóźnienie istnieje ryzyko, że większość inwestycji i reform ujętych w zatwierdzonym wcześniej przez władzę wykonawczą UE Planie Odbudowy i Odporności Polski (KPO) nie zostanie ukończona w terminie, co oznaczałoby, że Polska stracić na rzecz UE – Finansowanie tych projektów.
„Jesteśmy dwa lata spóźnieni z planem restrukturyzacji. (…) Mamy tego pełną świadomość, dlatego od razu wysłaliśmy wezwania do zapłaty” – powiedział Jan Szyszko, Wiceminister Funduszy Rozwoju i Polityki Regionalnej Zjednoczyć Agencja prasowa.
Ogólnie rzecz biorąc, w przypadku 30 z 41 inwestycji o łącznym koszcie 50 Polska zwraca się do Komisji o zezwolenie na rewizję planu naprawy, co potwierdza CRIDO.
„Od razu zaczniemy renegocjować KPO” – zapowiedział Szyszko.
Na stole jest 260 miliardów złotych (ponad 60 miliardów euro) i Polska zrobi wszystko, co w jej mocy, aby pozyskać „większość, jeśli nie całość, pieniędzy (które zostaną przeznaczone dla kraju)” – podkreślił.
„Właśnie po to jest ta recenzja. Będziemy rozmawiać z Komisją Europejską o zmianach, które pozwolą nam te środki zainwestować. Zmiany te dotkną wszystkie najważniejsze elementy KPO” – powiedział minister.
Zapytany przez Euractiv o możliwość wydłużenia przez Komisję terminów zakończenia inwestycji w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, eurodeputowany Jan Olbrycht (Platforma Obywatelska, EPP), członek Komisji Kontroli Budżetowej (CONT) Parlamentu Europejskiego, stwierdził taki scenariusz.
„Inne kraje już o to prosiły, ale Komisja powiedziała „nie”, ponieważ jest to nowy dług, który na razie Komisja odrzuca” – powiedział.
Uważa jednak, że Polska mogłaby zgodzić się z Komisją na zmiany w planie naprawy gospodarczej, pod warunkiem przeprowadzenia kompleksowego przeglądu planu, uwzględniającego już rozpoczęte inwestycje samorządów.
„Będzie to trudne, ponieważ istnieje już dwuletnie opóźnienie we wdrażaniu planu” – Olbrycht powiedział Euractiv, dodając, że rząd musi przedstawić Komisji „dobre i wiarygodne argumenty” za niezbędnymi zmianami w planie naprawy.
„Ta komisja nie traktuje nowego (polskiego) rządu znacznie inaczej niż poprzedni rząd”.
(Aleksandra Krzysztoszek | Euractiv.pl)
Przeczytaj więcej z Euractiv
Zapisz się do naszego newslettera na temat wyborów europejskich w 2024 r
Olga Tokarczuk jest autorką publikującą na portalu humanmag.pl, gdzie zajmuje się tematami z zakresu newsów, polityki, biznesu, technologii, sportu, rozrywki i stylu życia. Skupia się na przekazywaniu rzetelnych i użytecznych informacji, śledzeniu aktualnych wydarzeń oraz prezentowaniu historii ważnych dla czytelników w sposób jasny i przystępny.